Thái Lan cấp bách cải cách giáo dục

Thái Lan đang nỗ lực cải cách nền giáo dục nhằm nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Hệ thống giáo dục ở Thái Lan một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý, sau khi các cuộc đánh giá quốc tế xếp hạng học sinh nước này có trình độ thuộc nhóm thứ hạng nửa dưới của bảng thành tích toàn cầu.

Các chuyên gia giáo dục cảnh báo rằng, nếu không tiến hành cải cách toàn diện thì Thái Lan sẽ đối mặt với nguy cơ bị các quốc gia trong khu vực bỏ xa, cả về tỷ lệ biết chữ lẫn phát triển kỹ năng.

Học sinh ở Thái Lan (Ảnh: BangKok Post).

Lời kêu gọi thay đổi cấp bách được xác định là vấn đề trọng tâm trong diễn đàn “Không gò mình trong đánh giá chủ quan: Động lực thay đổi giáo dục”, diễn ra tại Bangkok vào tuần trước.

Theo báo cáo từ World Population Review 2025, tỷ lệ biết chữ ở xứ chùa vàng hiện là 94,1%. Đây là một con số khiêm tốn so với Brunei (97,6%), Singapore (97,5%), Philippines (96,3%), Indonesia (96%) và Việt Nam (95,8%), cũng như Malaysia (95%). Những số liệu này đã làm nổi bật điểm yếu dai dẳng trong kết quả học tập.

Giáo sư Ong-art Naiyapatana, Giám đốc Văn phòng Tiêu chuẩn và Đánh giá Chất lượng Giáo dục Quốc gia (ONESQA), cho biết học sinh Thái Lan liên tục có thành tích không như kỳ vọng, trong chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhằm kiểm tra khả năng toán học, khoa học và đọc hiểu.

“Chúng ta cần thay đổi cách làm. Cải cách là điều rất cần thiết để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho Thái Lan thông qua việc đánh giá hiệu quả hơn”, ông nói.

Tính khẩn thiết của vấn đề còn được nhấn mạnh trong báo cáo Chiến lược Kỹ năng Thái Lan của OECD, được công bố hồi tháng 7 vừa qua. Theo đó, chỉ 1% dân số có kỹ năng số trình độ nâng cao, trong khi Hội đồng Kỹ thuật số của nước này đặt mục tiêu nâng tổng thể năng lực số lên 70% vào cuối năm nay.

Giáo sư Ong-art cho biết ONESQA đang chuyển vai trò từ người đánh giá sang một “huấn luyện viên đồng hành”. Mô hình mới khuyến khích các trường tự đánh giá và làm việc với các chuyên gia độc lập bên ngoài, nhằm tìm ra giải pháp phù hợp cho những thách thức riêng của từng trường.

Bên cạnh đó, ông cũng chia sẻ thêm rằng ONESQA cũng đã ra mắt một nền tảng Đảm bảo Chất lượng Tự động hóa cung cấp cho các trường học phản hồi tức thì, đồng thời rút ngắn chu kỳ đánh giá năm năm xuống đáng kể.

Phó Giáo sư Linthiporn Varinwatchararoj, quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục, cho biết việc đánh giá nên được xem là chất xúc tác cho sự thay đổi thay vì một quy trình hành chính rườm rà và phức tạp.

“Đánh giá là một công cụ để chuyển đổi chính sách. ONESQA là đối tác chiến lược trong việc đảm bảo hệ thống giáo dục Thái Lan có thể cạnh tranh trên trường quốc tế”, bà nói.

Giáo sư Piriya Pholphirul, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Phát triển, cho biết các cuộc cải cách mang lại kết quả tốt nhất ở những khu vực có chất lượng giáo dục cao và bất bình đẳng thấp.

Chính vì thế, ông kêu gọi tăng cường hỗ trợ cho các trường học tại những khu vực có thành tích học tập thấp, nơi các biện pháp can thiệp có thể giúp nâng cao các tiêu chuẩn cơ bản.