Sơn Tùng đánh đổi tiền tỷ vì điều gì?

Từ Snoop Dogg đến Tyga, những màn kết hợp (collab) xuyên biên giới của Sơn Tùng M-TP mang lại cho nhạc Việt cảm xúc mới và cả sự vỡ òa.

Chỉ có thể là Sơn Tùng mới làm được chuyện này và nam ca sĩ quê Hưng Yên đã thật sự dám nghĩ lớn và chơi lớn.

Giọng ca sinh năm 1994 lại lặn lội đến tận nước Mỹ để tìm kiếm cộng sự cho sản phẩm mới. Sơn Tùng nhận cái gật đầu của Tyga, rapper từng có cơ hội hợp tác với Justin Bieber và nhiều tên tuổi, là thành công lớn. Sau đó, Sơn Tùng tìm đến producer Marvey Muzique, vốn là cộng sự từng hợp tác với anh, nhưng lần này tham gia vai trò Music Producer (chịu trách nhiệm sản xuất âm nhạc) cũng là bước tiến vượt bậc.

Sơn Tùng hoàn thiện ê-kíp sản xuất âm nhạc với tiêu chuẩn quốc tế đúng nghĩa. Nam ca sĩ ngược về Việt Nam, bắt tay cùng tổ đội Antiantiart và đạo diễn Phương Vũ để sản xuất MV mang đậm dấu ấn bản sắc Việt. Ý đồ của Sơn Tùng rất rõ ràng: Sản xuất một ca khúc tiếng Anh để tận dụng sức hút của Tyga, danh tiếng của producer Muzique để mở rộng tệp khán giả quốc tế. Sau đó, anh đầu tư cho một MV “đắt đỏ” để nâng tầm vị thế ở thị trường trong nước, đồng thời quảng bá bản sắc Việt Nam đến khán giả quốc tế (nếu MV có cơ hội lan tỏa mạnh hơn).

Chỉ với 25 giây của Tyga trong MV Come My Way, Sơn Tùng có thể mất tiền tỷ, thậm chí là nhiều tỷ, chẳng kém cú giao kèo với Snoop Dogg năm nào. Với thị trường trong nước, sản xuất một ca khúc chỉn chu qua các công đoạn phối khí, mixing-mastering đã tiêu tốn hàng chục triệu đồng, lên đến cả trăm triệu với những studio hàng đầu. Thử tưởng tượng xem Sơn Tùng tìm tới producer Muzique đình đám từng kết hợp với Chris Brown, khoản tiền bỏ ra sẽ lớn đến chừng nào.

Đó là chưa kể đến chi phí sản xuất MV Come My Way. Sơn Tùng đã đầu tư rất nhiều tiền bạc, công sức cho ê-kíp đứng sau MV mới. Khi nam ca sĩ đầu tư lớn và đưa màu sắc quốc tế vào ca khúc Come My Way, hiển nhiên tầm nhìn của anh cũng sẽ khác biệt với phần còn lại trên đường đua nhạc Việt.

Sơn Tùng trong MV Come My Way.

Vị thế tiên phong của Sơn Tùng

​Với thị trường là “vùng trũng” âm nhạc như Việt Nam, không đơn giản để xảy ra một màn collab giữa nghệ sĩ Việt và tên tuổi lớn trên làng nhạc thế giới. Trước đây, Vũ từng song ca với Lukas Graham thông qua lời giới thiệu của một Label lớn đang quản lý cả 2. Sơn Tùng bắt tay với Snoop Dogg. Pháo được Tyga ngỏ lời viết một verse rap cho bản nhạc hiện tượng Hai phút hơn remix.

Nước đi của Sơn Tùng khác biệt tất cả. Giọng ca sinh năm 1994 tự mình mở một con đường để có cơ hội collab với nghệ sĩ quốc tế. Sơn Tùng tìm đến cộng đồng rapper, nhánh nghệ sĩ dễ collab với nhau nhất. Ở thị trường Việt Nam, Sơn Tùng có thể là số 1. Nhưng ra biển lớn, nam ca sĩ vẫn là con số 0 và để mời được Snoop Dogg hay Tyga, sẽ đánh đổi khoản tiền lớn để nhận được cái gật đầu.

6 năm trước, Hãy trao cho anh là sản phẩm giúp Sơn Tùng tái lập vị thế số 1 thị trường. Khi đó, bộ đôi Jack và K-ICM nổi lên, bên cạnh những hiện tượng trỗi dậy như Hương Tràm và nhiều cái tên khác. Sự kết hợp với Snoop Dogg giúp Sơn Tùng tạo ra điều chưa có tiền lệ trên thị trường.

Cho đến Come My Way, đây là sản phẩm đánh dấu bước tiến mới của giọng ca quê Hưng Yên. Sơn Tùng không còn điều gì để chứng minh ở thị trường trong nước nữa. Dẫn đầu các BXH âm nhạc, dẫn đầu xu hướng khi phát hành sản phẩm mới hay chinh phục các giải thưởng, Sơn Tùng đã có đủ.

Nam ca sĩ bỏ qua cách làm thông thường để chinh phục khán giả Việt để hướng đến xu hướng quốc tế nhiều hơn cho Come My Way. Đó là ca khúc với type beat Afrobeat, bản phối phức tạp, pha trộn nhiều màu sắc. Ngay cả khâu hậu kỳ âm thanh, bắt đầu từ bước mixing vocal (tinh chỉnh giọng hát) cũng rất khác. Giọng hát của Sơn Tùng được mix hòa quyện vào beat, thay vì tôn hẳn vocal, nổi bật hơn tất cả trong các lớp nhạc cụ như một ca khúc “viral” của thị trường Việt.

Sơn Tùng sẽ đánh đổi bằng việc khán giả trong nước, thậm chí là tệp fan trung thành của anh sẽ khó nghe vào tai Come My Way. Đổi lại, Sơn Tùng có thêm cơ sở để mở rộng tệp người nghe từ các quốc gia khác. Sau 3 ngày phát hành, Come My Way khởi động ấn tượng. MV/bản audio dễ dàng thống trị mọi nền tảng dành cho khán giả Việt. Come My Way vào tốp “trending” toàn cầu và bắt đầu hiện diện ở các danh sách phát, trên nhiều quốc gia, ở nền tảng Spotify.

MV Come My Way sẽ chạm tới mốc 100 triệu view, 200 triệu view hoặc 300 triệu view trên YouTube, đó là những con số khả thi so với sự hưởng ứng của khán giả Việt cho Sơn Tùng. Nam ca sĩ có đưa MV tiến tới cột mốc cao hơn hay không, còn phụ thuộc vào lượng tiếp cận khán giả quốc tế, dựa trên “đòn bẩy” là màn kết hợp với Tyga.

Sự thành bại của Sơn Tùng nằm ở thành tích nhạc số, đặc biệt là 2 nền tảng toàn cầu phổ biến nhất hiện tại là Spotify và Apple Music. Sơn Tùng liệu có một sản phẩm vượt mốc trăm triệu stream (lượt nghe) trên Spotify hay không, phụ thuộc vào khả năng phủ sóng ở nhiều danh sách khác, mở rộng tệp người nghe ở nhiều quốc gia. Việc Sơn Tùng hát tiếng Anh trọn vẹn, cùng verse rap của Tyga là điểm cộng đầu tiên.

Giấc mơ nhạc Việt

“Bao giờ nhạc Việt vươn ra thế giới”, các khán giả, giới chuyên môn và những người làm nghề đặt câu hỏi này rất nhiều lần. Nhưng làm cách nào để nhạc Việt thật sự vươn ra thế giới, đây là bài toán vĩ mô, cần rất nhiều thời gian để tìm ra câu trả lời.

Nhạc Việt đã có những hiện tượng, là các đoạn nhạc vài chục giây, bất ngờ gây sốt trên mạng. Đó là Ngẫu hứng của Hoaprox, trào lưu See tình (remix), Không sao cả (gwaen-chanha) hay đoạn nhạc đếm số (Sô Y Tiết). Tất cả đều là hiện tượng nhất thời. Hai phút hơn của Pháo là sản phẩm tiềm năng và từng viral ở thị trường lớn. Tuy nhiên, Pháo không nương theo “cơn sốt” Hai phút hơn để nghĩ lớn và chơi lớn, vươn ra quốc tế.

Hoàng Thùy Linh và Pháo là 2 hiện tượng nhưng không tận dụng sức nóng để bứt lên.

Sự lan tỏa mạnh mẽ của một số nền tảng mạng xã hội​ như TikTok giúp ca sĩ Việt/sản phẩm Việt rút ngắn khoảng cách tiếp cận khán giả nước ngoài. Như See tình, chỉ sau vài ngày đã viral mạnh mẽ ở Philippines, Hàn Quốc, Indonesia và nhiều quốc gia khác. Nhưng sự viral đó chỉ nằm ở đoạn nhạc ngắn, còn sản phẩm gốc hiện diện ở nền tảng nhạc số không bùng nổ đến vậy, giống như cái mác bên ngoài “ca khúc tỷ view”.

Sau cùng, quan trọng vẫn là giá trị cốt lõi trong âm nhạc. Đó là ca khúc chỉn chu, trọn vẹn gặt hái thành công ở YouTube và đa nền tảng nhạc số. Từ đây, khi sản phẩm thành công, nghệ sĩ có hội chen chân vào các danh sách phát, tiếp cận khán giả toàn cầu và gia tăng lượng view/stream mỗi ngày. Khi ca khúc đó chạm tới thành tích ấn tượng, hình ảnh nghệ sĩ được lan tỏa và họ có cơ hội bước lên sân khấu lớn.

Sơn Tùng đang đi theo con đường như vậy và cách tốt nhất ở chặng khởi đầu là tìm cách collab cùng nghệ sĩ lớn để được cộng hưởng tên tuổi. Từ cú bắt tay với Snoop Dogg, Sơn Tùng đánh dấu một mốc quan trọng để “đánh bóng” bảng thành tích cá nhân. Cho đến cú bắt tay với Tyga, một rapper đang hiện diện ở guồng thịnh hành của làng Rap/Hiphop Âu – Mỹ, Sơn Tùng tiến thêm một bước. Từ vài chục giây của Snoop Dogg và Tyga, Sơn Tùng mới có cơ sở để nghĩ tới các bản collab quan trọng, hoành tráng hơn.

Sơn Tùng đã đặt những viên gạch đầu cho giấc mơ “vươn ra thế giới” của nhạc Việt. Một nghệ sĩ Việt có thể kết hợp với rapper tầm cỡ như Snoop Dogg, đó là kịch bản không ai nghĩ tới, trước khi Sơn Tùng chi ra con số khổng lồ để ngỏ lời hợp tác với rapper người Mỹ. Từ thành công của Sơn Tùng, các nghệ sĩ Việt có thể nghĩ nhiều hơn về cơ hội hợp tác với nghệ sĩ quốc tế. Đó không còn là giấc mơ viển vông nữa, mà vấn đề chỉ là nghệ sĩ Việt có đủ tiềm lực và sự kiên định để làm chuyện đó hay không.

Ngay cả thị trường âm nhạc lớn và bài bản như Kpop cũng mất nhiều năm để hoàn thành sứ mệnh có nghệ sĩ quốc nội vươn ra thế giới. Từ hàng chục năm trước, Kpop đã thấy thất bại của BoA, Se7en hay SNSD khi vươn ra thế giới. Họ hát tiếng Anh với giấc mộng “đổi đời” nhưng chật vật vì vị thế người tiên phong. Sau đó, BTS cũng rất chật vật ở giai đoạn đầu, phải nương theo những người “khổng lồ” như Steve Aoki và Halsey để từng bước mở rộng tệp khán giả quốc tế.

Thành công của BTS là bài học để các thị trường âm nhạc châu Á trỗi dậy.

Nước đi của Sơn Tùng, với Hãy trao cho anh, Making My Way và Come My Way, chỉ là khởi đầu cho tham vọng lớn. Sơn Tùng có thật sự vươn ra thế giới được hay không, cần một quá trình dài hơn, tốn nhiều tiền bạc, công sức và đôi khi cũng cần yếu tố may mắn để rút ngắn đoạn đường. Chuyện thành hay bại của Sơn Tùng, đó là câu chuyện của tương lai.

Nhưng cần có sự mở đường của Sơn Tùng để dẫn lối cho nghệ sĩ khác, sẽ làm tốt hơn, chỉn chu và hoành tráng hơn giọng ca quê Hưng Yên trong tương lai.

Còn ngay lúc này, Sơn Tùng cần được nhìn nhận theo những góc độ tích cực vì dám nghĩ, dám làm, dám “đứng mũi chịu sào” để khán giả Việt thưởng thức các sản phẩm quy mô lớn, tầm vóc của những màn collab quốc tế. Sau đó là sự kỳ vọng về việc biết đâu đấy Sơn Tùng sẽ là nghệ sĩ Việt đầu tiên có cơ hội biểu diễn ở các sân khấu lớn?