Rộ tin Mỹ tính điều lực lượng đổ bộ Iran để thu giữ nguyên liệu hạt nhân

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang lên các phương án nhằm kiểm soát hoặc thu giữ vật liệu hạt nhân đã làm giàu của Iran khi cuộc xung đột bước vào giai đoạn khó đoán định hơn.

Ảnh vệ tinh cho thấy cơ sở hạt nhân Fordow của Iran sau cuộc tập kích của Mỹ vào năm ngoái (Ảnh: AFP).

CBS News dẫn các nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết, việc lập kế hoạch kiểm soát hoặc thu giữ vật liệu hạt nhân Iran được cho là bao gồm khả năng triển khai lực lượng từ Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Liên quân, một đơn vị tinh nhuệ thường được giao các nhiệm vụ chống phổ biến vũ khí nhạy cảm.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là vẫn chưa đưa ra quyết định liệu có tiến hành chiến dịch như vậy hay không.

Theo CBS, một người phát ngôn Nhà Trắng cho biết việc chuẩn bị các phương án tiềm năng là trách nhiệm của Bộ Quốc phòng Mỹ, trong khi Lầu Năm Góc chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về vấn đề này.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social tối 20/3, ông Trump viết: “Chúng ta đang tiến rất gần đến việc đạt được các mục tiêu khi cân nhắc giảm dần những nỗ lực quân sự lớn của mình tại Trung Đông liên quan đến Iran”.

Các cuộc thảo luận nội bộ về vật liệu hạt nhân diễn ra trong bối cảnh xung đột đang biến đổi. Giai đoạn đầu tập trung vào việc làm suy yếu năng lực quân sự thông thường của Iran, bao gồm hệ thống phòng không, tên lửa và các cơ sở hạ tầng then chốt liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Làn sóng tấn công ban đầu của Mỹ và Israel nhằm hạn chế khả năng trả đũa của Iran trên toàn khu vực. Tuy nhiên, bất chấp các đòn không kích, Iran vẫn có thể phản công vào Israel và các quốc gia đồng minh của Mỹ tại Vùng Vịnh, đồng thời làm gián đoạn phần lớn hoạt động vận chuyển dầu bằng cách đe dọa tàu thuyền.

Gần đây hơn, Mỹ chuyển trọng tâm sang mục tiêu lâu dài mà ông Trump đã nêu ngay từ đầu cuộc chiến là: đảm bảo Iran không còn khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, tính đến mùa hè năm ngoái, Iran đã tích trữ khoảng hơn 440 kg uranium làm giàu ở mức 60%, chỉ còn một bước ngắn nữa là đạt cấp độ vũ khí. Phần lớn lượng uranium này vẫn nằm sâu dưới các cơ sở hạt nhân đã bị Mỹ ném bom vào mùa hè năm ngoái.

Các quan chức Mỹ cho biết chính quyền Tổng thống Trump chưa loại trừ khả năng tìm cách thu giữ kho uranium làm giàu cao của Iran trong khuôn khổ chiến dịch hiện tại. Tuy nhiên, bất kỳ nhiệm vụ nào nhằm thu giữ số uranium này đều sẽ rất phức tạp và rủi ro.

“Chúng ta đang nói đến các bình chứa khí uranium hexafluoride làm giàu ở mức 60%, nên rất khó xử lý. Tôi không nói là không thể. Tôi biết có những năng lực quân sự đáng kinh ngạc để làm điều đó, nhưng chắc chắn đây sẽ là một chiến dịch cực kỳ thách thức”, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi nhận định.

Năm ngoái, cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá Iran không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, và Tehran cũng khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Tuy nhiên, phương Tây cáo buộc trong những năm gần đây, Iran đã làm giàu uranium lên mức 60%, vượt xa nhu cầu cho hầu hết các mục đích dân sự. IAEA cho biết Iran là quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân duy nhất làm giàu uranium đến mức này.

Kể từ khi xung đột bắt đầu, ông Trump đã nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trước khi xung đột bùng phát, Mỹ và Iran đã tiến hành nhiều vòng đàm phán gián tiếp nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Tehran. Các cuộc đàm phán này bao gồm việc giảm mức làm giàu uranium của Iran xuống thấp hơn và chuyển đổi thành nhiên liệu.

Ông Trump đã thúc đẩy yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium, kể cả ở mức thấp – điều mà phía Iran đã bác bỏ.