Cơ sở hạt nhân Iran bị tấn công, kho uranium làm giàu nằm dưới đống đổ nát

Ngoại trưởng Iran xác nhận kho uranium được làm giàu ở mức cao của nước này đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát.

Ảnh vệ tinh chụp cơ sở hạt nhân Natanz, tỉnh Isfahan, miền Trung Iran (Ảnh: AFP).

Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình “Face the Nation” của CBS hôm 15/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết kho uranium được làm giàu ở mức cao của Iran đang bị chôn vùi “dưới đống đổ nát”. Ông cho biết Tehran hiện không có kế hoạch nào để thu hồi hoặc đàm phán về việc pha loãng số vật liệu này trong bối cảnh chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel đang diễn ra.

Ông Araghchi cho biết kể từ khi Israel và Mỹ ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, khoảng 440kg uranium đã được làm giàu của Iran “đang nằm dưới đống đổ nát”.

“Các cơ sở hạt nhân của chúng tôi đã bị tấn công, và mọi thứ đều nằm dưới đống đổ nát. Tất nhiên vẫn có khả năng thu hồi chúng, nhưng phải dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Nếu một ngày nào đó chúng tôi đi đến kết luận rằng cần làm điều này (thu hồi), thì việc đó sẽ diễn ra dưới sự giám sát của cơ quan này. Nhưng hiện tại, chúng tôi không có chương trình nào. Chúng tôi không có kế hoạch nào để thu hồi chúng từ dưới đống đổ nát”, ông Araghchi nói thêm.

Washington đã yêu cầu Iran từ bỏ kho dự trữ uranium trong các cuộc đàm phán hạt nhân, nhưng các cuộc đàm phán này đã bị đình chỉ sau chiến dịch ném bom. Iran được cho là đang lưu trữ số uranium này – được làm giàu đến độ tinh khiết 60% (mức có thể tương đối dễ dàng nâng lên 90%, tức mức được coi là cấp độ dùng cho vũ khí hạt nhân) – sâu dưới lòng đất tại cơ sở hạt nhân Isfahan.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong tương lai ông có thể cân nhắc triển khai lực lượng bộ binh để bảo đảm kiểm soát số vật liệu này.

Khi được hỏi về việc Iran có sẵn sàng từ bỏ kho dự trữ uranium hay không, Ngoại trưởng Araghchi cho biết: “Mọi thứ phụ thuộc vào tương lai. Nếu trong tương lai chúng tôi quyết định đàm phán với Mỹ hoặc các bên đối tác khác, chúng tôi có thể quyết định những gì sẽ đưa ra bàn đàm phán. Hiện tại, chưa có gì được đưa ra bàn đàm phán”.

Iran và Mỹ đã tiến hành 5 vòng đàm phán hạt nhân vào năm ngoái, nhưng các cuộc thương lượng bị đình trệ chủ yếu do bất đồng về việc làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Iran, điều mà Mỹ coi là một con đường tiềm tàng dẫn tới vũ khí hạt nhân.

Tháng 6 năm ngoái, Mỹ đã tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào cuối chiến dịch ném bom kéo dài 12 ngày cùng với Israel.

Kể từ đó, Tehran cho biết họ đã dừng hoạt động làm giàu. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích hòa bình.

Một nhà ngoại giao trong khu vực cho biết, Tehran sẵn sàng thảo luận về “mức độ và độ tinh khiết” của việc làm giàu uranium, cũng như các sắp xếp khác, miễn là Iran được phép làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình và được nới lỏng trừng phạt, song song với giảm leo thang quân sự.