Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin
Nếu không được cấp đủ sắt, tế bào beta trong tuyến tụy sẽ không trưởng thành đúng cách, thậm chí chết sớm, làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường.

(Ảnh minh họa. Nguồn: Getty images)
Các nhà khoa học thuộc Đại học Tự do Brussels (VUB) và Bệnh viện Đại học Brussels (UZ Brussel) vừa đạt được một bước tiến đáng chú ý trong nghiên cứu về sự phát triển của tế bào tuyến tụy.
Công trình mới đã làm sáng tỏ vai trò thiết yếu của sắt đối với quá trình trưởng thành và hoạt động của các tế bào sản sinh insulin, qua đó mở ra nhiều kỳ vọng trong việc cải thiện phương pháp điều trị bệnh tiểu đường.
Nghiên cứu do một nhóm chuyên gia quốc tế dẫn đầu, với nòng cốt là các nhà khoa học từ VUB và UZ Brussel, đã được công bố trên tạp chí Nature Communications.
Kết quả cho thấy các tế bào beta non trẻ trong tuyến tụy, vốn đảm nhiệm chức năng sản xuất insulin để điều hòa lượng đường trong máu, có nhu cầu rất lớn về sắt trong quá trình phát triển. Đây là yếu tố quan trọng giúp các tế bào này hoàn thiện cấu trúc và đạt được khả năng hoạt động bình thường.
Theo các nhà nghiên cứu, nếu không được cung cấp đủ sắt, các tế bào beta sẽ không thể trưởng thành đúng cách, thậm chí có thể chết sớm. Điều này làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Phát hiện này bổ sung một mảnh ghép quan trọng vào bức tranh tổng thể về cơ chế hình thành và phát triển của căn bệnh đang ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới.
Giáo sư Willem Staels, chuyên gia nội tiết nhi khoa tại VUB, cho biết trước đây giới khoa học chủ yếu tập trung vào tác động tiêu cực của việc dư thừa sắt đối với tuyến tụy. Tuy nhiên, vai trò tích cực và cần thiết của sắt đối với sự phát triển của cơ quan này lại chưa được làm rõ.
Nghiên cứu mới đã chứng minh rằng sắt không chỉ là một vi chất dinh dưỡng thông thường, mà còn là “nguyên liệu” không thể thiếu để biến các tế bào chưa hoàn chỉnh thành những tế bào beta trưởng thành, có khả năng thực hiện chức năng sinh học một cách hiệu quả.
Không chỉ có ý nghĩa về mặt lý thuyết, phát hiện này còn mang giá trị ứng dụng cao trong y học. Các nhà khoa học cho rằng việc hiểu rõ vai trò của sắt sẽ góp phần cải thiện các kỹ thuật nuôi cấy tế bào beta trong phòng thí nghiệm. Đây là một trong những hướng đi quan trọng nhằm phát triển các liệu pháp thay thế tế bào, giúp phục hồi khả năng sản xuất insulin cho bệnh nhân tiểu đường.
Trong bối cảnh số người mắc bệnh tiểu đường đang gia tăng trên toàn cầu, những tiến bộ trong nghiên cứu cơ bản như vậy được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho các phương pháp điều trị mới hiệu quả hơn trong tương lai. Đặc biệt, liệu pháp cấy ghép hoặc tái tạo tế bào beta có thể trở thành giải pháp tiềm năng, giúp người bệnh giảm phụ thuộc vào việc tiêm insulin hằng ngày.
Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để làm rõ cơ chế tác động của sắt cũng như xác định mức độ tối ưu nhằm đảm bảo hiệu quả và an toàn trong ứng dụng lâm sàng.
Tuy nhiên, phát hiện lần này đã đánh dấu một bước tiến quan trọng, góp phần mở ra hướng tiếp cận mới trong cuộc chiến chống lại bệnh tiểu đường, một trong những thách thức y tế lớn của thế kỷ 21./.
Đột phá phương pháp điều trị tiểu đường không cần tiêm insulin
Theo ScienceNews, một phương pháp điều trị thử nghiệm cho bệnh tiểu đường type 1 vừa đạt được kết quả đầy hứa hẹn: chỉ sau một lần truyền tế bào tuyến tụy nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, cơ thể bệnh nhân đã tự sản xuất đủ insulin mà không cần bổ sung thêm từ bên ngoài.
Bút tiêm insulin được sản xuất tại Công ty dược của Mỹ ở Fegersheim, miền đông Pháp. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí New England Journal of Medicine cho thấy, sau một năm điều trị, 10 trong số 12 người tham gia không còn phải dùng insulin bổ sung. "Đây thực sự là một dấu mốc quan trọng," ông Giacomo Lanzoni, nhà nghiên cứu tiểu đường tại Đại học Miami (Mỹ), nhận định. Theo ông, phương pháp tạo ra các tế bào này có thể mở rộng quy mô sản xuất, mở ra triển vọng phục hồi chức năng sản xuất insulin cho nhiều bệnh nhân trên toàn thế giới.
Tiểu đường type 1 là bệnh tự miễn khiến hệ miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào beta sản xuất insulin trong tụy. Thiếu insulin, đường không thể đi vào tế bào để cung cấp năng lượng mà tồn đọng trong máu, gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong hơn 100 năm qua, các bệnh nhân phải sống nhờ tiêm insulin hàng ngày, kết hợp thiết bị đo đường huyết và bơm insulin tự động, nhưng các phương pháp này vẫn chưa thật hoàn hảo, vì mức đường huyết phải duy trì trong khoảng hẹp an toàn.
Gần đây, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã phê duyệt liệu pháp dùng tế bào tụy lấy từ người hiến tặng đã qua đời để thay thế tế bào mất chức năng. Tuy nhiên, cách làm này bị giới hạn bởi nguồn hiến tạng khan hiếm và chất lượng tế bào không đồng đều.
Để khắc phục, công ty Vertex Pharmaceuticals đã phát triển quy trình nuôi cấy các cụm tế bào đảo tụy từ tế bào gốc người, nhờ phối hợp nhiều dưỡng chất và hóa chất đặc biệt. Các tế bào này không được cấy trực tiếp vào tụy mà được truyền qua tĩnh mạch để "định cư" trong gan - vị trí được cho là rất phù hợp.
Trong thử nghiệm lâm sàng nhỏ trên 14 bệnh nhân, các bác sĩ đã truyền hàng trăm triệu tế bào đảo tụy nuôi cấy, có tên gọi zimislecel. Chỉ sau khi truyền, các tế bào bắt đầu nhận biết mức đường huyết và tự động sản xuất insulin. Kết quả, 10 trong số 12 người trước đây hoàn toàn phụ thuộc insulin đã dừng được việc tiêm thuốc sau một năm. Hai người còn lại giảm được nhu cầu insulin tới 70%.
Ông Tom Donner, Giám đốc Trung tâm Tiểu đường Johns Hopkins, đánh giá: "Ngừng hẳn việc tiêm insulin là một thành tựu đáng kinh ngạc". Ông cho biết, việc kiểm soát tiểu đường gây áp lực tâm lý rất lớn, nên giảm gánh nặng này có ý nghĩa đặc biệt với bệnh nhân.
Tuy nhiên, liệu pháp cũng đi kèm nhiều tác dụng phụ, chủ yếu do các thuốc ức chế miễn dịch nhằm ngăn cơ thể đào thải tế bào mới. Trong số các tác dụng phụ ghi nhận có tiêu chảy, nhức đầu, buồn nôn và nhiễm COVID-19. Đặc biệt, có hai ca tử vong không liên quan trực tiếp đến liệu pháp: một ca do biến chứng phẫu thuật, một ca do chấn thương não sẵn có.
Theo ông Lanzoni, việc dùng thuốc ức chế miễn dịch không hề dễ dàng bởi nó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và nhiều rủi ro khác. Ông và nhiều nhóm nghiên cứu đang nỗ lực tìm giải pháp điều trị không cần sử dụng lâu dài các loại thuốc này.
Hiện Vertex đã mở rộng thử nghiệm lên tổng cộng 50 bệnh nhân, gần như tất cả đều đã được truyền tế bào điều trị. Công ty kỳ vọng có dữ liệu cuối cùng để xin phê duyệt liệu pháp vào năm 2026.
'3 nhiều, 1 giảm' cảnh báo bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 hiện nay, sau bệnh tim mạch và ung thư. Nếu được Đông y chẩn đoán bị bệnh tiêu khát, chưa chắc chắn là bạn bị tiểu đường. Ảnh minh họa: Livefresh. Dược sĩ Huỳnh Kim Hằng, khoa Dược, Bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM, cho biết trong...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Ca tay chân miệng tăng vọt, chuyên gia khuyến cáo 5 nguyên tắc phòng bệnh

Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

Triệu chứng mắc biến thể Covid-19 'Ve sầu'

Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

Cà phê và stress: Uống đúng liều có thể mang lại lợi ích bất ngờ

Sai lầm khi bị chó cắn, người đàn ông ở TP.HCM gánh hậu quả đau xót

Dinh dưỡng tuổi dậy thì: Xây nền móng thể lực và trí tuệ vững chắc cho tương lai

Tiểu đường theo độ tuổi: Nguyên nhân, biến chứng và cách kiểm soát hiệu quả
Có thể bạn quan tâm

Chuyên gia cảnh báo về "cuộc chiến khác" sau khi eo Hormuz thông suốt
Thế giới
08:39:39 02/04/2026
"Ma cà rồng" số 1 thế giới: U45 vẫn trẻ khó tin, từ 20 năm trước đã đỉnh thế này!
Sao âu mỹ
08:37:02 02/04/2026
Nữ NSƯT đóng vai Cô Gái Xấu Xí bị 28 vết xẹo trên mặt vì tai nạn, cuộc sống hiện tại ra sao?
Sao việt
08:20:08 02/04/2026
Hình thể kinh ngạc của Xuân Son sau chấn thương nặng
Sao thể thao
08:19:56 02/04/2026
Vụ 300 tấn thịt heo bệnh: Phụ huynh mong con được mang cơm đi học
Tin nổi bật
08:11:42 02/04/2026
Showbiz có mỹ nhân giữ nhan sắc đỉnh thế này: 15 năm trôi qua mà vẫn "trẻ măng", ngày càng đẹp ra mới tài!
Nhạc quốc tế
07:51:54 02/04/2026
Bước chân vào đời - Tập 18: Bố mẹ Quân liên tục gây áp lực buộc Thương phải chia tay
Phim việt
07:47:45 02/04/2026
Người dân bức xúc vì "cẩu tặc" hoành hành ở Đà Lạt
Pháp luật
07:10:04 02/04/2026
Bữa sáng cực ngon lành với món mì chay nấu cực nhanh ăn siêu ngon
Ẩm thực
06:18:13 02/04/2026
Du khách thích thú "săn" bướm rừng Cúc Phương đầu mùa
Du lịch
06:14:16 02/04/2026
4 lầm tưởng về đường huyết và cách kiểm soát hiệu quả theo chuyên gia
Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi “được sinh ra lần nữa”
Mỹ thiếu insulin khi các 'đại gia' dược phẩm chạy theo thuốc giảm cân
Phương pháp mới đánh giá triển vọng của các liệu pháp điều trị ung thư
6 chất cần có trong bữa ăn hàng ngày của bệnh nhân ung thư
Lý giải nguyên nhân tại sao nhiều trẻ mắc bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường: Dùng insulin thì mất bao lâu mới có tác dụng?
Bệnh tiểu đường loại 1,5 là gì, có đáng sợ không?
4 thực phẩm ví như nguồn 'insulin tự nhiên', Việt Nam rất nhiều và rẻ
Tin vui cho những người mắc bệnh tiểu đường
Đây là những dấu hiệu ung thư tuyến tụy mà cơ thể đang cố cảnh báo nhưng lại bị bạn lờ đi
Chẩn đoán tiền đái tháo đường có đáng lo không?
Bất ngờ với công thức loại nước ép dễ làm, cực tốt cho bệnh nhân tiểu đường
Phòng bệnh tim và tiểu đường hãy "kết thân" với quế
Cẩn trọng với loại bệnh mạch dễ gặp
Loại lá quen thuộc hỗ trợ ổn định đường huyết
Nâng cao hiệu quả điều trị bệnh truyền nhiễm
Uống nước ép cần tây mỗi ngày có tốt không?
Cảnh báo xu hướng tự điều trị bệnh khiến nhiều người nguy kịch
Tiềm năng mới trong điều trị ung thư thần kinh nguyên bào ở trẻ em
4 'siêu thực phẩm' giúp kiểm soát bệnh tiểu đường tự nhiên
Ăn khoai tây thường xuyên: Lợi ích tuyệt vời ít người biết
Thời điểm ăn sáng và ăn tối tốt nhất để bảo vệ tim mạch
Cà tím: Lợi ích nổi bật và những điều cần biết trước khi ăn
Thời điểm ăn đồ ngọt tốt nhất để kiểm soát đường huyết
Bé trai sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp sau khi uống sữa hộp pha sẵn
Bé gái 15 tháng tuổi bị ô tô cán qua hồi phục kỳ diệu
Nghiên cứu 460.000 người: Tác dụng bất ngờ từ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày
9 đồ uống giàu magie giúp ngủ ngon, giảm mệt mỏi
Cứ đau là dán cao, xoa dầu nóng: 3 rủi ro nhiều người bỏ qua
5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe
Cảnh báo chủng virus EV71 độc lực cao khiến bệnh tay chân miệng trở nặng nhanh
Xe máy lao xuống vực, 2 vợ chồng thương vong
Top 5 bộ phim truyền hình Trung Quốc được yêu thích nhất hiện nay
Top 9 nam chính cổ trang võ lực đỉnh nhất màn ảnh Hoa ngữ
Thẩm phán chặn dự án xây dựng phòng khánh tiết mới tại Nhà Trắng
Vệ tinh Starlink phát nổ tạo nên hàng chục mảnh vỡ, có gây ra nguy hiểm?
Hoa hậu Thiên Ân: "Tôi lo cho cha đủ đầy, nhưng ông vẫn sống giản dị"
Khả năng xảy ra 'siêu El Nino' đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng vọt
Israel tuyên bố sắp hoàn tất phá hủy mục tiêu trọng yếu của Iran
Đám cưới vắng cô dâu, chú rể ở Quảng Ninh, hai họ tự 'trao dâu, nhận rể'
Song Hye Kyo lần đầu tiết lộ nguyên nhân ly hôn với chồng cũ
Cụ bà 87 tuổi ở Hải Phòng bị sát hại, chôn thi thể dưới gốc xoài
Bố của Tóc Tiên có chia sẻ đầu tiên sau khi con gái ly hôn Touliver
12h đêm thấy giúp việc diện đồ nóng bỏng lén lút ra ngoài, tôi âm thầm bám theo để rồi 'chết lặng' khi thấy người đàn ông đợi sẵn
Bước chân vào đời - Tập 17: Mẹ Quân đi cấp cứu
Khách Hàn gặp nạn được cả gia đình Việt Nam giúp đỡ, khi chị gái "ân nhân" sang Hàn và muốn gặp mặt: Cái kết ra sao?
Công an TPHCM vào cuộc vụ nam thanh niên bạo hành cậu ruột bị tai biến
Người đàn ông rơi từ cầu Vĩnh Tuy tử vong: Một chi tiết đầy xót xa và ám ảnh tại hiện trường
Nỗi đau của gia đình nam sinh sau vụ bị đánh dã man ở Hà Nội