Ông Trump nêu nghi vấn thủ phạm tấn công đường ống dẫn dầu Saudi Arabia

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran nhiều khả năng đứng sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào đường ống dầu Đông – Tây của Saudi Arabia, khiến tuyến vận chuyển chiến lược này phải tạm đóng cửa.

Nhà máy lọc dầu Abqaiq của Công ty Aramco ở Saudi Arabia. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)

Theo Bộ Ngoại giao Saudi Arabia, đường ống Đông – Tây bị nhiều thiết bị bay không người lái xuất phát từ Iraq tấn công hôm 11/9. Vụ việc khiến một số người bị thương và gây thiệt hại cho đường ống. Bộ Năng lượng Saudi Arabia sau đó quyết định tạm dừng hoạt động tuyến đường để đảm bảo an toàn.

Vụ tấn công diễn ra trong lúc thị trường năng lượng và hoạt động vận tải biển toàn cầu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xung đột Mỹ – Iran. Tình hình tại khu vực càng phức tạp khi lực lượng Houthi, đồng minh của Iran tại Yemen, tiếp tục mở rộng hoạt động gần Biển Đỏ.

Trong chuyến thăm Ireland ngày 12/9, ông Trump được hỏi về vụ tấn công và liệu Iran có đứng sau hay không. “Tôi nghĩ là họ, có lẽ là họ”, Tổng thống Mỹ trả lời các phóng viên tại Dublin.

Tuy nhiên, thủ phạm vẫn chưa được xác định. Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq, một liên minh gồm nhiều nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn, đã phủ nhận liên quan đến vụ tấn công.

Theo truyền thông phương Tây, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã hai lần điện đàm với ông Trump trong ngày 11/9 và đề nghị Mỹ tấn công lực lượng Houthi khi nhóm này tiến gần khu vực Biển Đỏ. Ông Trump được cho là đã từ chối đề nghị.

Tổng thống Mỹ cho biết ông cũng đã trao đổi với Thái tử Mohammed bin Salman, người mà ông gọi là “một người bạn tốt”. Khi được hỏi liệu Washington có thể hỗ trợ khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz hay không, ông Trump khẳng định mọi chuyện sẽ “ổn thỏa”.

Nhà Trắng cho biết Mỹ đang liên lạc với Saudi Arabia và tập trung bảo vệ các lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi, trong đó có bảo đảm tự do hàng hải tại Biển Đỏ, đồng thời khuyến khích các đối tác khu vực đóng vai trò chính trong việc giải quyết những thách thức an ninh.

Chính phủ Iraq lên án vụ tấn công và yêu cầu điều tra khẩn cấp để xác định thủ phạm. Baghdad khẳng định sẽ không cho phép lãnh thổ hoặc không phận nước này bị sử dụng cho các hoạt động tương tự.

Ngày 12/9, giới chức Iraq thông báo đóng một số cửa khẩu biên giới như biện pháp phòng ngừa.

Vụ tấn công nhằm vào đường ống dầu cùng những bước tiến của Houthi dọc Biển Đỏ đang làm gia tăng nguy cơ đối với cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia.

Đường ống Đông – Tây có vai trò đặc biệt quan trọng đối với Saudi Arabia kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát. Tuyến đường này cho phép Riyadh chuyển dầu từ các mỏ ở phía Đông sang cảng Yanbu trên bờ Biển Đỏ, qua đó giảm phụ thuộc vào tuyến vận tải qua Vịnh Ba Tư.

Khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, vốn trước đây được đưa tới các tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư, đã được chuyển hướng qua đường ống tới Yanbu sau khi hoạt động qua eo biển Hormuz bị Iran làm gián đoạn.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đối với vận chuyển dầu mỏ. Vì vậy, bất kỳ sự cố nào ảnh hưởng đến đường ống Đông – Tây cũng có thể gây thêm sức ép lên khả năng xuất khẩu của Saudi Arabia và thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh chiến sự Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc các cơ sở dầu mỏ và tuyến hàng hải chiến lược của Saudi Arabia liên tiếp đối mặt nguy cơ tấn công đang làm gia tăng những lo ngại về nguồn cung năng lượng và an ninh hàng hải tại Trung Đông.