Nhật Bản hướng tới sứ mệnh lịch sử thu mẫu từ vệ tinh của Sao Hỏa

Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) ngày 20/8 thông báo nước này sẽ phóng tàu thăm dò vào cuối năm nay nhằm thực hiện sứ mệnh đầu tiên trên thế giới thu thập mẫu vật từ một vệ tinh của Sao Hỏa và đưa về Trái Đất.

Hình ảnh sao Hỏa do tàu vũ trụ MOM của Tổ chức Nghiên cứu không gian Ấn Độ chụp. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo kế hoạch, tàu thăm dò thuộc chương trình Thám hiểm các vệ tinh của Sao Hỏa (MMX) sẽ được phóng bằng tên lửa H3 số 10 từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima trên đảo Tanegashima, Tây Nam Nhật Bản, vào lúc 4h41 sáng 20/10. Ban đầu, sứ mệnh dự kiến triển khai từ năm 2024 nhưng phải lùi lại sau khi chuyến bay đầu tiên của tên lửa H3 gặp sự cố vào năm trước đó.

Mục tiêu của sứ mệnh là Phobos, vệ tinh lớn hơn trong hai vệ tinh của Sao Hỏa. Phobos có đường kính khoảng 20-30 km và quay quanh Sao Hỏa ở độ cao khoảng 6.000 km tính từ bề mặt hành tinh đỏ.

Sứ mệnh MMX là dự án hợp tác quốc tế nhằm tìm hiểu nguồn gốc của các vệ tinh quay quanh Sao Hỏa, đồng thời thử nghiệm các công nghệ phục vụ hoạt động thám hiểm không gian trong tương lai. Tàu thăm dò gồm ba module phục vụ các giai đoạn bay tới Sao Hỏa, thám hiểm Phobos và trở về Trái Đất. Tàu có khối lượng 4.480 kg khi phóng, được trang bị 4 chân đáp và cao khoảng 5,3 m; chiều rộng đạt khoảng 9 m khi các tấm pin Mặt Trời được triển khai.

Trong khi đó, tên lửa H3 số 10 sẽ sử dụng cấu hình “2-4″ – phiên bản mạnh nhất hiện nay của dòng H3 với lực đẩy lớn nhất.

Nếu diễn ra đúng kế hoạch, tàu MMX sẽ đi vào quỹ đạo quanh Sao Hỏa khoảng 1 năm sau khi phóng và bắt đầu quá trình quan sát. Một xe tự hành do Pháp và Đức phối hợp phát triển sẽ được triển khai xuống bề mặt Phobos, trước khi tàu mẹ thực hiện hai lần hạ cánh để thu thập ít nhất 10 gram đất, cát và đá.

Sau khi hoàn tất nhiệm vụ, tàu dự kiến trở về Trái Đất trong tài khóa 2031 và thả một khoang chứa mẫu vật để thu hồi tại Australia. Giới khoa học kỳ vọng các mẫu đất đá từ Phobos sẽ giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của các vệ tinh quay quanh Sao Hỏa, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu về quá trình hình thành và tiến hóa của Hệ Mặt Trời.