Nhà thờ Làng Sông – Bức họa tuyệt đẹp giữa đất trời Bình Định

Bình Định được coi là nơi lưu dấu hành trình đầu tiên của chữ quốc ngữ và Nhà thờ Làng Sông với kiến trúc tuyệt đẹp là một trong 3 cơ sở in sách quốc ngữ tại Việt Nam.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Nhà Thờ Làng Sông là tên gọi thân quen mà người dân đặt cho Tiểu Chủng Viện Làng Sông, tọa lạc tại thôn Quảng Vân, xã Phước Thuận, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

Tiểu chủng viện Làng Sông cách Quy Nhơn khoảng 20km về hướng Đông Bắc rất tiện lợi cho du khách muốn tham quan khi du lịch ở Bình Định. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Theo những người già kể lại, nhà thờ trước kia có tên gọi là Làng Sông, vì bao quanh là vùng ruộng đồng, sông nước, nhưng rồi tấm biển đề ở cổng nhà thờ qua thời gian, bị phai mờ nên khi sửa lại theo phát âm của người địa phương, chữ ‘làng’ được chuyển thành ‘lòng’, và tên gọi đó được nhiều người gọi cho đến bây giờ.

Nhà thờ Làng Sông được xây dựng theo lối kiến trúc Gothic – một lối kiến trúc đặc trưng của người châu Âu trong xây dựng nhà thờ và cung điện. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Nơi đây lưu giữ nét cổ kính, mộc mạc, đặc biệt những cây sao cổ thụ tồn tại hàng trăm năm tỏa bóng mát. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Nhìn từ xa, nhà thờ hiện lên như một điểm nhấn độc đáo giữa bạt ngàn ruộng đồng xanh tươi tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Tại đây không chỉ có Tiểu chủng viện mà còn có cả một quần thể giáo phủ của giáo phận Đông Đàng Trong, đặc biệt có một nhà in do Đức Cha Eugène Charbonnier Trí thành lập – đây là nơi góp công rất lớn cho việc phôi thai và truyền bá chữ quốc ngữ thuở ban đầu.

Bước chân đến cổng nhà thờ, nhiều du khách sẽ phải choáng ngợp như bước chân đến các vùng đất của châu Âu thời xưa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là khuôn viên nhà thờ rộng chừng 2.000m2 với hàng cây sao hơn 200 năm tuổi. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Vì vẻ đẹp vừa nên thơ, vừa cổ kính, nhiều du khách đã lựa chọn nơi đây làm địa điểm tham quan khi ghé thăm Bình Định. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Phần chính diện của nhà thờ được trang trí bằng những khung ô đối xứng, các bông gió trang trí, và những hoa văn họa tiết, cổng vòm nhọn quen thuộc trong lối xây dựng kiến trúc Thánh đường.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Mặt tiền của nhà thờ Làng Sông thoạt nhìn rất giống với kiến trúc Thánh đường Paul cổ kính ở Macao do người Bồ Đào Nha xây dựng. Tuy không hoành tráng và đồ sộ như Thánh đường Paul, nhưng nhà thờ Làng Sông đến nay vẫn giữ gần như nguyên vẹn từng nét kiến trúc ngày xưa để lại.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Đã qua nhiều thế kỷ, trải qua nhiều thăng trầm, nhà thờ Làng Sông vẫn giữ được gần như nguyên vẹn những nét kiến trúc cổ xưa với từng bậc cầu thang gỗ, từng khung cửa chạm khắc điêu luyện ở mặt tiền và thánh đường tạo ấn tượng mạnh với du khách ngay khi bước vào nhà thờ.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Phần thánh đường Làng Sông là kiến trúc xây dựng xưa nhất so với các kiến trúc còn lại trong khu vực nhà thờ, sau đó nhà thờ Làng Sông được chuyển thành Chủng viện Làng Sông và xây dựng thêm các kiến trúc kế cận để phục vụ cho việc giảng dạy tu sĩ.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Ngày nay, trong khuôn viên tiểu chủng viện Làng Sông còn có nền móng của nhà in Làng Sông. Nhà in này do Đức cha Eugène Charbonnier Trí thành lập.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Đây là một trong 3 nhà in sách quốc ngữ đầu tiên ở Việt Nam bao gồm: nhà in Tân Định (Sài Gòn), nhà in Ninh Phú (Hà Nội) và nhà in ở tiểu chủng viện Làng Sông.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Nhà in Làng Sông được xây dựng khoảng năm 1872 và bị phá hỏng năm 1885. Năm 1904, nhà in Làng Sông được Đức cha Damien Grangeon Mẫn cho tái thiết, giao cho cha Paul Maheu làm giám đốc. Cha Paul Maheu học nghề in tại Hong Kong, thông thạo về kỹ thuật in ấn.

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Theo nhiều tài liệu, riêng trong năm 1922, dưới sự điều hành của cha Maheu, nhà in Làng Sông đã in 18.000 tờ báo định kỳ, 1.000 bản sách các loại, 32.000 ấn phẩm khác, riêng bán nguyệt san Lời Thăm được 1.500 bản, phát hành cả Đông Dương, tổng cộng ấn phẩm của nhà in Làng Sông (Quy Nhơn) trong năm lên đến 63.185 ấn phẩm và 3.407.000 trang in.

Đây còn gọi là nhà in Đông Đàng Trong, một trong 3 nhà in lớn nhất thời bấy giờ (cùng với nhà in Đàng Ngoài và Tây Đàng Trong). (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Tuy nhiên, nhà in này bị đốt phá năm 1885, dưới thời Cần Vương chống Pháp. Năm 1904, nhà in Làng Sông được Đức cha Damien Grangeon Mẫn cho tái thiết và được giao cho linh mục Paul Maheu làm giám đốc.

Trong năm 1922, dưới sự điều hành của linh mục Maheu, nhà in Làng Sông đã in 18.000 tờ báo định kỳ, 1.000 bản sách các loại, 32.000 ấn phẩm khác, riêng tờ Lời Thăm (bán nguyệt san) được 1.500 bản, phát hành cả Đông Dương. Nhà in Làng Sông hoạt động cho đến khoảng năm 1936, khi được dời về Quy Nhơn. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Ngày nay, đây là địa điểm tham quan khá thú vị cho các du khách khi tới thăm Bình Định. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

(Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Các mẫu bản in đầu tiên của chữ quốc ngữ cũng được gìn giữ trọn vẹn bên trong Nhà thờ. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )

Các mẫu bản in đầu tiên của chữ quốc ngữ cũng được gìn giữ trọn vẹn bên trong Nhà thờ. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam )