Ngồi nhà, “du lịch” Nhật Bản cùng món lẩu giấy độc đáo

Gia Hân16:19 17/09/2022

Nồi lẩu được lót giấy đốt không cháy, trên mặt giấy thả vào đủ loại thịt thà, hải sản, rau, củ ngập trong phần nước dùng sôi ùng ục. Đó là những gì mà người dân Nhật Bản giới thiệu đến du khách một nét văn hóa ẩm thực đặc sắc của họ – lẩu giấy (Kami nabe).

Từ thời xưa, món lẩu này chỉ được phục vụ cho vua chúa bởi cách chế biến độc đáo. Điểm nhấn ở món ăn này nằm ở tờ giấy có tên (washi) làm thủ công từ cây gai dầu, tre, vỏ cây gampi… Chính nhờ đặc điểm chế tác và chất liệu trên mà khi tiếp xúc lửa, giấy không bị cháy. Tuy nhiên, tờ giấy vẫn cần cố định trong một rổ bằng kim loại dạng lưới, tạo hình như nồi lẩu.

Ngoài độ chịu nhiệt, giấy còn thấm hút tốt nên khi thưởng thức, thực phẩm nào có dầu mỡ chảy ra thì giấy sẽ tự thấm hút. Yếu tố này đối với các đầu bếp chuyên nghiệp rất quan trọng bởi nó kiểm soát được độ thanh của nước dùng khi nấu cùng thực phẩm. Không chỉ là dầu mỡ, giấy thấm hút các vị đắng, chát nếu dùng loại thực phẩm có vị đặc trưng đó.

Nước dùng cho món lẩu này thường có hai kiểu chế biến: chua cay và thanh ngọt. Nếu yêu thích vị chua cay, mọi người có thể gọi nước dùng chua cay osaka hoặc nước dùng miso mang vị thanh ngọt từ rong biển, đậu hũ.

Cũng như các món ăn khác, lẩu giấy vẫn chú trọng yếu tố trình bày bên cạnh độ thơm ngon trước khi dọn ra cho thực khách. Đó là từng đĩa thức ăn, rau, củ ăn kèm dọn riêng, kèm nồi lẩu nhìn là biết ngay lẩu giấy. Thực phẩm ăn kèm thì đa dạng như thịt heo, thịt bò, thịt gà, hải sản; rau nhúng lẩu thường thấy là các loại nấm, rau xanh tươi mát.

Món ăn ngon không chỉ đến từ nguyên liệu, cách bài trí mà nó còn nằm ở yếu tố thưởng thức. Cụ thể, lẩu giấy thưởng thức đúng điệu là nấu cho nước lẩu sôi từ 6-9 phút. Sau đó, thêm rau vào trước, rồi mới nhúng thịt, cuối cùng mới đến hải sản. Tuần tự các bước này có vẻ đơn giản nhưng nếu không nhớ, món ăn sẽ giảm phần ngon miệng bởi rau có thể mềm nhừ, thịt thì chưa chín hoặc chín quá thành dai.

Tất cả những đều kể trên chỉ hoàn hảo cho món lẩu giấy khi phần nước chấm được pha đúng vị. Đó là trộn các gia vị như nước tương, hành và tỏi băm nhuyễn, ớt vào chung một chén, thêm ít nước lẩu và khuấy đều. Tùy vào nhóm khách mà giá món lẩu dao động trong khoảng 300.000 – 600.000 đồng. Thức uống kèm theo là nước mát để cân bằng độ đạm từ các món thịt trong lẩu.

Món cơm chan trà xanh lạ lùng ở Nhật Bản

Cơm chan trà (Ochazuke) là một một nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực xứ Phù Tang. Nền văn hóa ẩm thực Nhật Bản vốn nổi tiếng cầu kỳ, tỉ mỉ, nhưng có lẽ món cơm chan trà xanh Ochazuke là ngoại lệ bởi sự giản dị đến khó tin.

Ảnh: japanesecooking101.

Tận dụng thức ăn thừa

Phiên bản đầu tiên của Ochazuke xuất hiện vào thời Heian (năm 794-1185), với tên gọi yuzuke. Cách làm món ăn này đơn giản là lấy nước nóng chan lên cơm nguội thừa lại của hôm trước để cơm dễ ăn hơn. Khi ấy, món ăn chỉ dành cho tầng lớp nghèo khổ và thường ăn vào mùa lạnh.

Ảnh: matsukawa1971.

Đến thời Edo (1603-1868), nước nóng được thay bởi trà và cũng từ đó tạo nên nét đặc sắc cho món ăn dân dã này. Đến những năm 1950, món ăn này ngày càng trở nên phổ biến và dần được ưa chuộng trên khắp các vùng miền của nước Nhật.

Trong tiếng Nhật, "ccha" nghĩa là trà, "zuke" là ngập trong chất lỏng. Vậy nên cái tên Ochazuke có thể hiểu là cơm chan nước trà. Ngay từ cái tên đã thể hiện cách chế biến, thưởng thức không chút cầu kỳ.

Những câu chuyện xoay quanh Ochazuke

Dù món cơm chan trà đã trở thành một món ăn phổ biến và nổi tiếng tại Nhật Bản, hiện tại vẫn chưa có ghi chép nào cho biết rõ ràng, chính xác về nguồn gốc của Ochazuke.

Ảnh: kuppa_rock.

Có giả thiết cho rằng xuất xứ của món cơm chan trà này xuất phát từ Trung Quốc, sau đó du nhập vào Nhật Bản và được người Nhật phát triển thành Ochazuke.

Người Nhật Bản cũng có một câu chuyện truyền miệng khác được đưa ra để lý giải về nguồn gốc của món ăn là được dùng để "đuổi khách".

Thời xưa, khi có những vị khách "thiếu ý tứ" đến nhà và ngồi suốt cả buổi, chủ nhà muốn mời khách về nhưng vì phép lịch sự, họ không thể nói thẳng nên đành lấy món cơm chan nước mời khách nhằm nói rằng: "Anh đã ở nhà tôi lâu đến nỗi tôi chẳng còn gì để mời anh cả". Khi đó, người khách sẽ hiểu rằng "đã đến lúc nên đi rồi".

Ngoài ra, có giả thuyết nữa cho rằng món Ochazuke ra đời vì đất nước Nhật Bản vốn nổi tiếng với thần đạo Shinto. Theo đó, họ được dạy rằng vạn vật đều có linh hồn, những thứ ta đang sở hữu là do được thần bảo hộ ban cho nên phải trân trọng tất cả những gì mình có.

Chính vì vậy, người Nhật lo lắng rằng việc đem thức ăn thừa đổ đi là xúc phạm đến vị thần bảo hộ đó. Họ trộn nốt phần cơm còn thừa, cho nước nóng vào để ăn, và từ đó hình thành nên món ăn lạ lùng rất riêng của xứ sở hoa anh đào.

Thưởng thức món cơm chan trà đúng điệu

Qua nhiều năm, với sự phát triển của nền ẩm thực Nhật Bản để đáp ứng thị hiếu thực khách, món cơm chan trà đơn điệu đã có những phiên bản cầu kỳ và sang trọng hơn.

Ảnh: cookingwithdog.

Để mang đúng tinh thần ẩm thực Nhật Bản, Ochazuke ngày càng được chú trọng hơn trong việc chế biến và cách thức trình bày khi phục vụ trong những nhà hàng cao cấp. Phần đồ mặn ăn kèm đa dạng từ cá hồi áp chảo, thịt ba chỉ nướng, da cá hồi nướng giòn, cá ngừ bào, nhím biển tươi... hay thậm chí có cả đồ ăn phương Tây như thịt hun khói, xúc xích...

Món cơm này còn được biến tấu với những nguyên liệu lành mạnh và bổ dưỡng theo xu hướng ăn uống healthy hiện đại. Họ thay thế gạo trắng bằng gạo lức, thay trà xanh bằng những loại trà cao cấp, cắt giảm dầu mỡ và tăng cường chất xơ...

Ochazuke giờ đây được phục vụ ở khắp mọi nơi, vào mọi bữa trong ngày và còn được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá rất cao. Do dễ tiêu hóa nên Ochazuke giúp làm dịu cơn đau dạ dày, ợ nóng và chữa nôn hiệu quả. Ngoài ra, món này còn rất tốt cho người bị tiểu đường hay bệnh tim.

Tại sao người Nhật thích ăn trứng gà sống với cơm nóng? Món ăn này có an toàn không?Món ăn này tuy được người Nhật rất thích nhưng không phải người nước ngoài nào cũng dám nếm thử. Tamago Kake Gohan là một món ăn được người Nhật cực kỳ yêu thích. Mặc dù vậy, với những ai lần đầu tiên nhìn thấy món này, họ cảm thấy có chút sợ hãi. Đây là một món ăn rất đơn giản, bao...