Nghệ sĩ Trung Quốc làm phim để vượt qua bi kịch tuổi thơ

Bộ phim tài liệu “Four Journeys” thuật lại hành trình một nghệ sĩ Hà Lan gốc Trung Quốc hàn gắn với gia đình sau hàng chục năm mâu thuẫn.

Variety đưa tin nghệ sĩ Hà Lan gốc Trung Quốc Louis Hothothot đã giới thiệu với khán giả Four Journeys, tác phẩm tài liệu dài đầu tay của mình. Bộ phim dài 112 phút, được đề cử cho hạng mục Phim dài đầu tay xuất sắc và Phim Hà Lan xuất sắc trong khuôn khổ LHP tài liệu quốc tế Amsterdam (IDFA) 2021.

Four Journeys đã có buổi công chiếu trong đêm khai mạc IDFA 2021 và đón nhận phản hồi tích cực từ những khán giả đầu tiên. Tác phẩm được kỳ vọng tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng người yêu tích phim tài liệu và đạt thứ hạng cao tại các giải thưởng điện ảnh.

Louis Hothothot sinh năm 1986, là nghệ sĩ đa phương tiện đang làm việc tại Hà Lan.

Tổn thương của người con thứ

Phần mô tả nội dung cho Four Journeys được đăng tải trên website chính thức của IDFA viết: ” Four Journeys là bộ phim mang tính cá nhân mạnh mẽ, kể về những tổn thương mà một gia đình Trung Quốc trải qua trong thời kỳ áp dụng chính sách một con. Louis Hothothot (tên thật Louis Yi Liu) là đứa con thứ bất hợp pháp. Gia đình đã phải nộp phạt khoản tiền tương đương ba năm thu nhập của cha anh. Sự việc cũng khiến ông thân bại danh liệt”.

“Louis lớn lên trong nỗi mặc cảm sự ra đời của mình đã khiến cả gia đình khốn đốn. Năm 20 tuổi, anh đã rời Trung Quốc tới Amsterdam. Giờ đây, 5 năm kể từ lần cuối gặp bố mẹ và chị gái, Louis trở về thăm quê, mang theo quyết tâm làm sáng tỏ lịch sử gia đình. Anh đặt cho người thân những câu hỏi nhức nhối, một lần nữa khiến ký ức năm xưa sống lại. Louis khơi những vết thương cũ với niềm tin ‘nếu ký ức mãi đóng băng trong quá khứ, biết lấy gì để xoa dịu nỗi đau nó gây ra?’”, văn bản tiếp tục.

Một hình ảnh cắt từ bộ phim Four Journeys.

Bộ phim tài liệu ghi lại những chuyến đi về giữa châu Âu và Bắc Kinh của Hothothot. Sau mỗi chuyến đi, một phần bí mật của gia đình nhỏ lại được hé mở. Câu chuyện quá khứ khiến người trong cuộc không khỏi trầm tư. Đôi lần, các kỷ niệm được nhắc lại một cách rất tự nhiên. Nhưng phần lớn thời gian, nhà làm phim – cũng là cậu con trai út trong gia đình – dùng ống kính máy quay như một vị quan tòa, quan sát cha mẹ mình lộn trái cuộc đời họ.

Trong khi bố mẹ Hothothot miễn cưỡng góp mặt trong tác phẩm của con trai, người chị gái lại hào hứng hơn hẳn. Jingjing ủng hộ việc em trai mình khám phá những chuyện cấm kị trong gia đình. Sự mừng vui của hai chị em trong ngày tái ngộ đã mang đến cho Four Journeys cảm giác ấm áp tình cảm gia đình, đối lập với quá khứ phức tạp của những con người ấy.

Sau cuộc trò chuyện nặng nề và mệt mỏi, các nhân vật trong Four Journeys cũng buộc phải thừa nhận sự thật phũ phàng. Trước Jingjing, bố mẹ Louis từng có một người con trai đầu lòng nhưng không may chết yểu. Nỗi đau ấy vẫn gặm nhấm hai ông bà. Nỗi đau vẫn ở đó, bởi phong tục địa phương không cho phép tổ chức tang lễ cho những đứa trẻ chết sớm như người trưởng thành.

Tiết lộ giúp họ tìm được tiếng nói chung, trở nên thấu hiểu lẫn nhau sau nhiều thập kỷ xa cách. Louis Hothothot được giải thoát khỏi gánh nặng tâm lý là kẻ không được chào đón, khiến gia đình khốn đốn bấy lâu. Và có lẽ từ đây, cuộc đời anh chính thức bước sang một chương tươi sáng, ấm áp tình cảm gia đình.

Hành trình hàn gắn với gia đình

Sau buổi công chiếu Four Journeys trong đêm khai mạc IDFA 2021, nhà làm phim Louis Hothothot đã có buổi phỏng vấn với Variety. Anh chia sẻ điều thôi thúc mình thực hiện bộ phim tài liệu, cũng như khó khăn gặp phải khi quyết định tái ngộ gia đình sau 5 năm xa cách chỉ để khơi lại những quá khứ đau thương.

“Ý tưởng về bộ phim đến với tôi từ năm 2015, giữa cuộc khủng hoảng người tị nạn. Tôi đã làm tình nguyện viên tại một trại lưu trú của họ. Hoàn cảnh những con người ấy khiến tôi liên tưởng đến câu chuyện của chính mình. Tôi từng là kẻ không được phép tồn tại trên chính mảnh đất đã sinh ra mình”, anh chia sẻ.

Bức ảnh Louis Hothothot thuở nhỏ, được sử dụng làm poster phim.

Chuyển tới Amsterdam từ tuổi đôi mươi, Louis Hothothot đã cố gắng xây dựng lại danh tính của mình. Một trong những nỗ lực ấy là đào sâu vào quá khứ anh từng muốn quên đi. “Lịch sử và chính trị ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống của con người. Nó nhào nặn nên cách họ cư xử cũng như suy nghĩ”, nhà làm phim tâm sự.

Hothothot đã không gặp gia đình trong 5 năm trước khi bắt tay thực hiện Four Journeys. Theo nhà làm phim, sự xa cách khiến việc làm phim dễ dàng hơn rất nhiều dù khi mới bắt đầu, bố mẹ anh từng “không muốn nhìn vào máy quay”.

“Họ không muốn tham gia, không muốn nói về quá khứ đau khổ. Nhưng tôi không bỏ cuộc. Khi bố mẹ không thể trả lời những câu hỏi của tôi, tôi sẽ tìm đáp án từ chỗ khác. Tôi sẽ hỏi bà hoặc các cô, dì, chú, bác rồi kể lại cho bố mẹ những gì mình biết được. Hành trình làm phim không phải con đường thẳng từ A tới Z. Đôi lúc ta phải đi lối vòng”, Hothothot nói.

Nhà làm phim đề cao vai trò của chiếc máy quay. Vật dụng không chỉ là công cụ ghi hình, nó còn là người bạn, giúp anh thêm vững tâm trong những giờ phút khó khăn nhất. “Đôi lúc tôi chỉ muốn tung hê tất cả và trở về Amsterdam, nhưng chiếc máy quay giữ chân tôi lại. Tôi có thể náu mình sau ống kính, coi bản thân như một nghệ sĩ thay vì con trai của bố mẹ. Với tư cách một nghệ sĩ, tôi có thể tìm ra sự thật”.

“Tôi từng phẫn nộ, nghĩ rằng những gì xảy ra trong quá khứ chứng minh bố không hề quan tâm đến mình. Tôi đã hy vọng cuối cùng ông ấy cũng nói lời xin lỗi, thừa nhận mình còn trẻ và bồng bột. Bố tôi chưa bao giờ làm thế. Nhưng việc quan sát mọi thứ qua máy quay đã giúp tôi nhận ra thế giới quan của chúng tôi rất khác biệt”, nhà làm phim tâm sự.

Louis Hothothot chia sẻ về ảnh hưởng của Four Journeys: “Khi tôi còn trẻ, gia đình thường xuyên cãi vã. Giờ chúng tôi chia sẻ với nhau những điều chưa từng nói trước kia. Điều này thật kỳ diệu. Tôi dần quen với việc người ta bày tỏ bộ phim khiến họ nhớ về bố mẹ mình, anh chị mình. Mỗi khi nghe vậy, tôi cảm thấy gia đình mình cứ ngày càng lớn lên”.