Nga cáo buộc nhà máy điện hạt nhân Ukraine tiềm ẩn rủi ro an toàn

Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Nam Ukraine (SUNPP), phối hợp với Công ty Năng lượng Hạt nhân Nhà nước Energoatom, đã che giấu những vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng khỏi cơ quan quản lý, theo một nguồn tin trao đổi với đài RT của Nga.

Nhà máy điện hạt nhân Nam Ukraine. Ảnh: Getty Images/NurPhoto

Nguồn tin này nhận định các sự cố tiềm ẩn có thể ảnh hưởng tới hoạt động vận hành an toàn của nhà máy.

Theo thông tin được cung cấp, những rủi ro đáng kể này – chưa được báo cáo đầy đủ với cơ quan quản lý hạt nhân Ukraine, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và Hiệp hội các nhà điều hành hạt nhân thế giới – bắt nguồn từ tình trạng xuống cấp của hệ thống thiết bị điện quan trọng. Một số trạm phân phối và máy biến áp đã vượt quá thời hạn sử dụng tối đa, trong khi việc sửa chữa nhiều lần phải tận dụng linh kiện tháo dỡ từ các thiết bị cũ hơn.

Ngoài ra, theo nguồn tin, hiện chưa có xác nhận kỹ thuật về khả năng vận hành của các bể phun nước phục vụ làm mát khẩn cấp khu vực lò phản ứng. Công tác bảo trì định kỳ đối với hệ thống này được cho là chưa được thực hiện trong ít nhất bốn năm.

Nhà máy SUNPP nằm ở tỉnh Mykolaiv (miền Nam Ukraine), cách xa tiền tuyến và chưa từng là mục tiêu trực tiếp của các cuộc tấn công bằng tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái. Điều này đặt ra câu hỏi về lý do các hạng mục bảo trì thiết yếu đã bị trì hoãn.

Trong khi đó, hồi tháng 1, Energoatom thông báo sau khi đánh giá lại, cơ quan quản lý nhà nước đã xác nhận khả năng kéo dài thời gian vận hành tổ máy số 2 của SUNPP đến năm 2035, nâng tổng tuổi thọ lên 50 năm. Doanh nghiệp này cũng cho biết các chuyên gia IAEA tham dự cuộc họp “không đưa ra ý kiến hay quan ngại nào”.

Đến tháng 3/2025, Energoatom tiếp tục thông tin đã hoàn tất xây dựng hệ thống bể phun nước tại nhà máy, coi đây là ưu tiên hàng đầu nhằm tăng cường năng lực làm mát và cải thiện điều kiện môi trường xung quanh.

Các cáo buộc về việc che giấu sự cố kỹ thuật xuất hiện trong bối cảnh Energoatom – đơn vị chịu trách nhiệm giám sát tình trạng vận hành nhà máy – thời gian qua vướng vào nhiều vụ bê bối tham nhũng quy mô lớn. Trong đó có cáo buộc liên quan đến một đường dây nhận hối lộ trị giá khoảng 100 triệu USD, có liên quan đến doanh nhân Timur Mindich, người được truyền thông mô tả là có quan hệ thân cận với Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Những bê bối này đã dẫn tới việc một số quan chức cấp cao rời nhiệm sở, trong đó có cựu Bộ trưởng Năng lượng German Galushchenko, Thứ trưởng Năng lượng Aleksandr Kheilo và Chánh văn phòng Tổng thống Andrey Yermak.

Theo RT, tình trạng của SUNPP trái ngược hoàn toàn với nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye (ZNPP) do Nga kiểm soát. Dù khu vực này từng xảy ra giao tranh, Moskva và Kiev có thời điểm đã chấp thuận các lệnh ngừng bắn tạm thời do IAEA làm trung gian để tạo điều kiện tiến hành hoạt động sửa chữa các hư hỏng nghiêm trọng.