Mỹ chưa có động thái rút khỏi WHO

Trump tuyên bố cắt quan hệ với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hai tuần trước, nhưng nước này vẫn chưa có động thái rút lui nào.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/5 tuyên bố tại Nhà Trắng, rằng ông sẽ cắt quan hệ với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vì cách tổ chức này xử lý Covid-19, cáo buộc Trung Quốc “toàn quyền kiểm soát” cơ quan y tế hàng đầu thế giới có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, đã hai tuần trôi qua kể từ tuyên bố của Trump, Mỹ vẫn không có động thái chính thức nào đối với WHO. Một phát ngôn viên của WHO nói rằng cơ quan này không nhận được thông báo nào về việc Mỹ sẽ rút khỏi tổ chức.

Các quan chức cấp cao của WHO cho biết họ vẫn tiếp tục làm việc với các tổ chức chính phủ Mỹ như Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Viện Y tế Quốc gia (NIH).

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus họp báo ở Thụy Sĩ ngày 28/2. Ảnh: Reuters.

“Chúng tôi hợp tác với các đồng nghiệp Mỹ tại CDC, NIH và nhiều tổ chức học thuật trên toàn nước Mỹ trong nhiều mạng lưới, nền tảng khác nhau kể từ khi bắt đầu đại dịch và điều này sẽ tiếp tục”, Maria Van Kerkhove, chuyên gia người Mỹ giám sát phản ứng kỹ thuật của WHO với Covid-19, cho hay.

Mike Ryan, giám đốc điều hành Chương trình Các tình huống khẩn cấp của WHO, cũng cho biết cơ quan này vẫn phối hợp cùng các đối tác Mỹ trong nhiều lĩnh vực khác, trong đó có nỗ lực ứng phó đợt dịch Ebola mới ở Congo.

“Chúng tôi phụ thuộc rất nhiều vào các đồng nghiệp và tổ chức ở Mỹ như CDC, NIH cũng như hàng trăm trung tâm hợp tác mà WHO có trên khắp nước Mỹ,” Ryan nói trong cuộc họp báo đầu tuần này. “Chúng tôi sẽ tiếp tục làm vậy cho đến khi có hướng dẫn hay thông báo khác”.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm 10/6 cho hay ông vẫn liên lạc với Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Alex Azar. “Chúng tôi đã có một cuộc thảo luận tốt đẹp với Azar tuần trước và ông ấy đảm bảo với tôi về việc Mỹ tiếp tục cam kết hỗ trợ trong cuộc chiến, đặc biệt là dịch Ebola”, ông Tedros nói.

NIH, CDC không trả lời câu hỏi về quan hệ giữa Mỹ với WHO. Trong một email gửi Hill, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Ullyot cho hay “quyết định của Tổng thống Trump về việc cắt viện trợ cho WHO, trong lúc chờ các đánh giá đầy đủ về sai lầm trong quản lý của tổ chức, sẽ không làm giảm vai trò lãnh đạo của Mỹ trong các vấn đề sức khỏe toàn cầu, bao gồm cả Covid-19″.

Ông Ullyot khẳng định Mỹ là bên tài trợ sức khỏe toàn cầu lớn nhất thế giới và đã cam kết chi 10,2 tỷ USD cho cuộc chiến chống Covid-19 toàn cầu.

Nghị quyết năm 1948 của quốc hội Mỹ về tư cách thành viên WHO viết rằng Mỹ “có quyền rút khỏi tổ chức nếu thông báo trước một năm”. Mỹ là thành viên duy nhất có thể rút khỏi WHO một cách hợp pháp, đặc quyền mà Washington đã yêu cầu khi gia nhập tổ chức.

Số tiền các thành viên WHO phải đóng góp được tính toán dựa trên tiềm lực kinh tế và dân số. Mỹ chiếm khoảng 20% tổng ngân sách của WHO trong hai năm qua, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Năm ngoái họ đã cấp ít nhất 400 triệu USD.

Ngoài ra, Washington hàng năm còn tự nguyện tài trợ hàng trăm triệu USD cho các chương trình cụ thể của WHO như chống bệnh bại liệt, HIV, viêm gan và bệnh lao. Theo trang web của WHO, Mỹ còn “nợ” tổ chức 200 triệu USD đã cam kết đóng góp.