Lệnh cấm mạng xã hội của Australia còn nhiều lỗ hổng

Công nghệ xác minh độ tuổi hiện nay tại Australia còn nhiều hạn chế và các nền tảng chưa thực sự chủ động bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Biểu tượng của các nền tảng mạng xã hội trên màn hình điện thoại thông minh. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo tờ The Straits Times, chỉ vài ngày sau khi Australia triển khai lệnh cấm mạng xã hội dành cho người dưới 16 tuổi hôm 10/12/2025, Ramsay Daglish, một thiếu niên 15 tuổi ở Melbourne, phát hiện tài khoản YouTube của mình bị khóa. Tuy nhiên, cậu nhanh chóng vượt qua rào cản bằng cách đổi ngày sinh trên hồ sơ thành 19 tuổi.

“Mọi thứ rất đơn giản. Tôi chỉ mất khoảng một phút để tìm ra cách vượt qua”, Ramsay nói.

Australia là quốc gia đầu tiên trên thế giới áp đặt lệnh cấm mạng xã hội với trẻ vị thành niên, với kỳ vọng giảm tình trạng bắt nạt trực tuyến, dụ dỗ trẻ em hay tống tiền tình dục trên mạng. Tuy nhiên, sau 5 tháng thực thi, ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy quy định này chưa tạo ra thay đổi lớn trong thói quen sử dụng Internet của giới trẻ.

Nhiều thanh thiếu niên Australia cho biết việc sử dụng mạng xã hội của họ gần như không thay đổi. Một số chưa từng bị yêu cầu xác minh tuổi, trong khi nhiều người dễ dàng “lách luật” bằng cách khai gian thông tin, nhờ người lớn hỗ trợ hoặc sử dụng VPN để giả lập truy cập từ quốc gia khác.

Khảo sát với hơn 1.000 người Australia từ 10 tuổi trở lên của ba trường đại học cho thấy 61% người trẻ nói họ không bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm. Chỉ 26% cho biết bị tác động đáng kể.

Addison Grant, 14 tuổi ở Perth, là một trong những người ủng hộ quy định mới dù ứng dụng yêu thích Snapchat của cô nằm trong danh sách bị hạn chế.

Ngay trước thời điểm lệnh cấm có hiệu lực, Snapchat yêu cầu Addison xác minh độ tuổi bằng hình ảnh khuôn mặt. Khi đó mới 13 tuổi, cô vẫn được hệ thống xác nhận trên 16 tuổi chỉ sau vài chục giây quét khuôn mặt.

Dù vậy, lệnh cấm vẫn tạo ra một số thay đổi nhất định. Addison cho biết nhiều bạn bè của cô bị chặn khỏi Snapchat nên đã chuyển sang WhatsApp – ứng dụng không nằm trong danh sách bị cấm.

Hiện Australia áp dụng lệnh hạn chế với 10 nền tảng gồm Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, TikTok, Threads, Twitch, X và YouTube.

Addison cho biết thời gian dùng Snapchat của cô giảm mạnh từ khoảng 20 – 30 phút mỗi ngày xuống còn khoảng 30 phút mỗi tuần. Tuy nhiên, thời gian sử dụng WhatsApp lại tăng lên khoảng 45 phút mỗi ngày.

Cô vẫn dùng YouTube dù tài khoản bị hạn chế một số tính năng như thích video hoặc đăng ký kênh và những thay đổi này không ảnh hưởng nhiều tới trải nghiệm sử dụng.

Thiếu niên này cũng thừa nhận mạng xã hội đang tạo ra sự phụ thuộc ngày càng lớn thông qua các tính năng tương tác liên tục như Snapchat Streak – chuỗi liên lạc hàng ngày giữa bạn bè.

“Giờ tôi phải nhắn tin mỗi ngày để duy trì chuỗi. Nó kéo tôi quay trở lại Snapchat”, cô nói.

Các nền tảng công nghệ hiện áp dụng nhiều hình thức xác minh tuổi như yêu cầu tải giấy tờ tùy thân, quay video khuôn mặt hoặc dùng AI để ước tính độ tuổi.

Tuy nhiên, báo cáo của Ủy viên An toàn điện tử Australia hồi tháng 3 cho thấy dù khoảng 4,7 triệu tài khoản đã bị xóa hoặc hạn chế trước giữa tháng 12/2025, vẫn còn một số lượng đáng kể trẻ dưới 16 tuổi duy trì tài khoản mạng xã hội.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều nền tảng cho phép người dùng thử xác minh nhiều lần cho tới khi thành công.

Ủy viên An toàn điện tử Julie Inman Grant cho biết chính phủ đang tiếp tục điều tra các trường hợp không tuân thủ và cảnh báo các nền tảng có thể bị phạt tới 49,5 triệu AUD nếu không triển khai hệ thống phù hợp.

Không chỉ Australia, nhiều quốc gia như Indonesia, Pháp và Đan Mạch cũng đang xem xét các biện pháp hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội.

Tại Singapore, Bộ trưởng Y tế Ong Ye Kung cho rằng mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro với thanh thiếu niên, đặc biệt thông qua thuật toán đề xuất nội dung và tính năng nhắn tin trực tiếp. Tuy nhiên, Singapore hiện ưu tiên kiểm soát rủi ro thay vì áp đặt lệnh cấm hoàn toàn.

Giáo sư Lisa Given thuộc Đại học RMIT ở Melbourne nhận định lệnh cấm của Australia phần lớn chưa thể ngăn trẻ em tiếp cận mạng xã hội do những giới hạn kỹ thuật trong xác minh độ tuổi.

“Nhiều quốc gia chỉ nhìn thấy các tiêu đề về lệnh cấm của Australia mà chưa thấy thực tế rằng rất nhiều trẻ em vẫn tiếp tục dùng mạng xã hội hoặc chuyển sang nền tảng khác”, bà nói.