Khi các con nhận ra cha mẹ đã già

Tuổi già của cha mẹ không ập đến sau một cơn bệnh nặng, mà bắt đầu từ chiếc kính lão, mái tóc bạc nhờ con nhuộm hộ, hay lời dỗi hờn vì con vắng bữa cơm chiều…

Những “vết dấu” tuổi già rất khẽ

Anh Nguyễn Văn Phú (phường Hà Đông, Hà Nội) vẫn nhớ như in cái cảm giác hẫng hụt vào một chiều cuối tuần. Hôm đó, người bố vốn dĩ nghiêm cẩn, độc lập và chưa từng nhờ vả ai chuyện gì bỗng cầm chiếc điện thoại lại gần anh, loay hoay đưa đôi mắt đã mờ ra xa rồi ngập ngừng: “Đọc hộ bố cái tin nhắn, dạo này mắt bố kém quá, nhìn chữ cứ nhòe đi”.

Rồi chỉ vài hôm sau, chính ông lại đưa cho anh hộp thuốc nhuộm, nhờ con trai nhuộm giúp chỏm tóc bạc sau gáy. Luồn tay vào mái tóc bố, chạm vào những sợi tóc đã điểm trắng xơ xác, anh Phú bỗng thấy ngậm ngùi. Anh nhận ra, người bố vốn mạnh mẽ, từng gánh vác cả gia đình trên vai, giờ đây đã thực sự già đi và bắt đầu cần đến sự trợ giúp của con cái từ những việc nhỏ nhặt nhất.

Cùng chung nỗi niềm ấy, chị Nguyễn Hoài Phương (Hà Nội) lại nhận ra sự già đi của đấng sinh thành qua những biến chuyển trong tâm lý. Ngoại hình cha mẹ thay đổi theo thời gian với những cơn đau nhức xương khớp dữ dội mỗi khi gió mùa dội về. Nhưng điều khiến chị trăn trở hơn cả là cha mẹ trở nên nhạy cảm và “trẻ con” một cách lạ kỳ.

Ảnh minh hoạ

Ông bà bắt đầu hay than phiền, thích mọi thứ phải theo ý mình. Có những hôm chị bận rộn công việc không thể về ăn bữa cơm tối cùng gia đình, hay những dịp lễ tết chỉ vì nộp báo cáo muộn mà chưa kịp nhắn tin chúc mừng, tặng quà, chị liền nhận lại những lời trách móc, dỗi hờn đầy tủi thân của mẹ. Ban đầu, chị Phương cảm thấy áp lực vì sự “khó tính” ấy. Nhưng khi ngồi lại ngẫm nghĩ, chị mới hiểu rằng, đằng sau những câu giận dỗi vu vơ kia là cả một khoảng trống mênh mông của nỗi sợ cô đơn. Khi rời xa guồng quay công việc, thế giới của cha mẹ thu nhỏ lại vừa bằng căn nhà. Họ giận dỗi vì khao khát được con cái chú ý, khao khát khẳng định mình vẫn còn vị trí trong lòng các con.

Khi gánh nặng trên vai cha mẹ đã mỏi

Gia đình chị Phạm Mai Hoa ở Ninh Bình vốn có truyền thống đi du lịch cùng nhau mỗi năm một đến hai lần. Trong những chuyến đi ấy, bố chị luôn là người xông xáo nhất, tự lên mạng tìm hiểu từng điểm đến, hào hứng bàn bạc trong nhóm chat gia đình. Nhưng rồi một mùa hè vài năm trước, khi chị Hoa hào hứng lên kế hoạch cho chuyến đi mới, người bố vốn năng động ấy lại ngần ngừ, xua tay từ chối. Ông trầm ngâm bảo: “Bố dạo này nhanh mệt lắm, đi xa ngại lắm. Chắc bố ở nhà thôi, đi cùng lại làm vướng chân, ảnh hưởng đến niềm vui của các con các cháu”.

Chị Hoa và mẹ

Nhìn ánh mắt ngại ngùng và dáng vẻ ngập ngừng của bố, chị Hoa nghẹn ngào bừng tỉnh. Người đàn ông từng đi sớm về khuya, bất chấp nắng mưa bươn chải nuôi bốn chị em chị ăn học, nay đã bước qua tuổi 70 và bắt đầu sợ hãi những quãng đường xa chỉ vì sức khỏe đã cạn.

Rồi biến cố ập đến, bố chị mất sau một đợt bệnh nặng. Căn nhà ấm cúng ngày nào bỗng chốc hẫng đi một nửa. Thấy mẹ lủi thủi một mình, chị Hoa không đành lòng. Nhận phần gánh vác khi các em ở xa, chị đưa con gái về ở hẳn với mẹ đẻ. Chị biết nỗi đau mất đi người bạn đời quá lớn, nếu không có con cháu bên cạnh sẻ chia, mẹ sẽ khó lòng gượng dậy.

Về sống chung, chị Hoa thay bố gánh vác việc nhà và chăm sóc mẹ từng chút một. Căn bệnh cao huyết áp tuổi già của bà được chị theo dõi mỗi ngày. Sáng nào chị cũng nhắc mẹ uống thuốc đúng giờ, tỉ mẩn hãm từng ấm trà tâm sen hay tìm các loại lá nam mát lành cho bà uống để giấc ngủ bớt chập chờn. Đều đặn mỗi sáng, chị lại cùng mẹ đi bộ ở công viên gần nhà cho dẻo dai gân cốt, rồi động viên bà tham gia Hội người cao tuổi để có thêm bạn già trò chuyện, xua đi nỗi cô đơn.

Không chỉ riêng chị Hoa, cả bốn chị em gái đều đồng lòng chăm phụng mẹ. Từ việc lớn như sửa sang lại căn nhà, lo chu toàn hiếu hỷ trong dòng họ, đến những lần mẹ nằm viện hay các chuyến du lịch biển bà yêu thích, bốn chị em đều tự tay gánh vác. Nhìn sự chu đáo ấy, bà con xóm giềng ai nấy đều cảm động, bảo nhau nhà đông con gái thật là có phúc.

Theo ThS Nguyễn Viết Hiền (Giảng viên Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội), khi bước vào tuổi xế chiều, không gian sống và các mối quan hệ của người già bị thu hẹp đáng kể. Món quà vô giá nhất đối với họ đôi khi không nằm ở những giá trị vật chất cao sang, mà chỉ đơn giản là sự hiện diện, lắng nghe và thấu hiểu từ con cháu.

Một bữa cơm đông đủ thành viên, một cuộc gọi ngắn hỏi han khi đi làm xa, hay chỉ đơn giản là dành ra mươi mười lăm phút kiên nhẫn ngồi nghe cha mẹ kể lại những chuyện cũ rích… tất cả chính là liều “thuốc bổ không đồng” giúp cha mẹ xua tan nỗi sợ bị bỏ quên.

Chăm sóc cha mẹ già không chỉ là nghĩa vụ trên giấy tờ hay đạo lý bề nổi, đó là cả một nghệ thuật đòi hỏi sự kiên nhẫn và tình yêu thương đủ sâu sắc. Khi cha mẹ già đi, hãy học cách bước chậm lại một chút. Hãy chậm lại để lắng nghe những lời giận dỗi vu vơ, chậm lại để nhận ra đôi mắt cha đã mờ, đôi chân mẹ đã mỏi, và tự nguyện trở thành “chiếc gậy” nâng đỡ bước chân họ – như cái cách mà họ từng kiên nhẫn dắt tay chúng ta đi qua những năm tháng đầu đời.