Khai thác trái phép quặng titan 1.500 tỷ đồng, chủ tịch tập đoàn khoáng sản hầu tòa

Bị phát hiện khai thác trái phép quặng titan, Phan Thành Muôn, Chủ tịch Tập đoàn Khoáng sản Hưng Thịnh, đã tìm cách đưa hối lộ cho cựu Phó Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Bình Thuận (cũ) để được bỏ qua vi phạm.

Ngày 1/7, TAND TPHCM mở phiên xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Phan Thành Muôn (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản đầu tư Hưng Thịnh) về các tội: Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.

Liên quan đến vụ án, bà Phan Thị Xuân Thu (cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận cũ) và Lê Văn Hưng (cựu cán bộ Hải quan Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1) bị đưa ra xét xử về tội Nhận hối lộ.

Các bị cáo tại tòa. Ảnh: T.P

25 bị cáo khác bị xét xử về các tội: Đưa hối lộ; Buôn lậu; Trốn thuế; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Phiên tòa dự kiến diễn ra từ ngày 1-8/7, do bà Nguyễn Thị Hà, Phó Chánh tòa Hình sự TAND TPHCM, làm chủ tọa.

Theo cáo buộc, từ năm 2021-2024, ông Muôn cùng ông Phạm Văn Định (Tổng giám đốc Công ty HTZT), Phạm Văn Dương (Giám đốc mỏ Công ty HTZT), Trần Văn Thảo và Phan Thanh Nghị (là Liên đoàn trưởng và Phó Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ) đã tổ chức khai thác quặng titan trái phép hơn 459.981 tấn khoáng vật nặng, trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.

Quá trình tiêu thụ quặng titan, Phan Thành Muôn còn thỏa thuận bán cho một số khách hàng với đơn giá ghi trên hợp đồng, hóa đơn thấp hơn giá bán thực tế. Tiền bán chênh lệch không được hạch toán, báo cáo thuế của công ty nhằm mục đích che giấu doanh thu. Hành vi này của ông Muôn gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 50 tỷ đồng.

Cán bộ tiếp tay cho tội phạm

Một trong các đối tác mua quặng của Phan Thành Muôn là bị cáo Huang ShangXia (Hoàng Thượng Hạ, quốc tịch Trung Quốc). Huang thỏa thuận mua quặng với giá ghi trong hợp đồng, hóa đơn thấp hơn giá mua bán thực tế.

Sau đó, Huang cùng đồng phạm tổ chức buôn lậu hơn 27.997 tấn Ilmenite (khoáng vật titan – sắt oxit có từ tính yếu) không đủ hàm lượng xuất khẩu, với tổng giá trị hơn 3,8 triệu USD, tương đương hơn 95,9 tỷ đồng.

Để giúp Huang ShangXia thực hiện hành vi buôn lậu, bị cáo Đỗ Tiến Hải (Giám đốc Công ty TNHH Hưng Hà) đã đưa hối lộ cho cán bộ hải quan Lê Văn Hưng hơn 8,5 tỷ đồng.

Bị cáo Hưng bị cáo buộc đã nhận hối lộ 8,5 tỷ đồng để làm trái quy định kiểm hóa, nhận và tráo mẫu quặng, giúp Huang ShangXia xuất lậu quặng với tổng giá trị 3,8 triệu USD.

Cũng theo cáo buộc của VKSND tối cao, để quản lý hoạt động khai thác khoáng sản titan của các doanh nghiệp được cấp phép trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (cũ), Sở Tài nguyên và Môi trường lập Tổ giám sát 117. Tổ có 10 thành viên, do bà Phan Thị Xuân Thu làm tổ trưởng.

Trong năm 2022, tổ đã 3 lần kiểm tra, giám sát trực tiếp tại mỏ titan Hưng Thịnh và phát hiện doanh nghiệp khai thác vượt độ sâu, tái phạm, thuộc trường hợp phải tước giấy phép khai thác.

Để được bỏ qua hoặc điều chỉnh lỗi theo hướng có lợi, ông Muôn chỉ đạo cấp dưới gặp bà Thu nhờ giúp đỡ. Nhận lời, bà Thu chỉ đạo các thành viên Tổ giám sát điều chỉnh nội dung biên bản theo hướng có lợi cho doanh nghiệp.

Sau khi biên bản giám sát được chỉnh sửa, ông Muôn cho cấp dưới gặp bà Thu và các thành viên Tổ 117 để đưa tiền, mỗi lần từ 20-200 triệu đồng, tổng cộng 1,1 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Muôn trực tiếp gặp và đưa bà Thu 500 triệu đồng.