Hé lộ thủ đoạn giúp Cây xanh Công Minh trúng 1.218 dự án

Không chờ địa phương công bố hồ sơ mời thầu, hệ thống Cây xanh Công Minh chủ động tìm kiếm dự án và bố trí doanh nghiệp làm “quân xanh” để giành quyền trúng thầu.

Viện KSND Tối cao cáo buộc hệ thống Cây xanh Công Minh can thiệp vào hoạt động đấu thầu từ khâu đề xuất dự án, lập dự toán đến sắp xếp doanh nghiệp làm “quân xanh”. Trong giai đoạn 2019-2023, hệ thống này trúng 1.218 dự án, với tổng giá trị hợp đồng hơn 3.960 tỷ đồng.

Chủ động tìm dự án từ khi chưa được bố trí vốn

Theo cáo buộc, thay vì chờ địa phương công bố hồ sơ mời thầu, hệ thống doanh nghiệp của bị can Nguyễn Công Minh (54 tuổi, Chủ tịch HĐQT hệ thống Cây xanh Công Minh) chủ động tìm kiếm, tiếp cận các dự án ngay từ khâu chuẩn bị.

Khoảng tháng 10-11 hàng năm, ông Minh chỉ đạo các giám đốc khu vực rà soát nhu cầu trồng, chăm sóc cây xanh tại các địa phương trong năm tiếp theo. Trên cơ sở đó, giám đốc chi nhánh chủ động tiếp cận chủ đầu tư, tìm hiểu kế hoạch đầu tư và nguồn kinh phí thực hiện.

Dự án công viên tại thị trấn Đắk Mâm (huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông cũ) của Công ty Cây xanh Công Minh (Ảnh: H.D.).

Đối với những địa phương chưa có dự án hoặc chưa được bố trí vốn, nhân viên trong hệ thống còn khảo sát địa điểm, đề xuất hạng mục công việc, hỗ trợ xây dựng hồ sơ và tìm kiếm nguồn vốn.

Khi dự án được triển khai, các doanh nghiệp tiếp tục tìm cách tham gia vào quá trình lập dự toán, thiết kế và xây dựng hồ sơ mời thầu.

Cơ quan công tố cáo buộc người của hệ thống Công Minh phối hợp với các đơn vị tư vấn đưa giá cây xanh, vật tư vào dự toán cao hơn thực tế. Một số hồ sơ mời thầu còn được xây dựng với các tiêu chí về nhân sự, năng lực tài chính và kinh nghiệm theo hướng hạn chế sự tham gia của các doanh nghiệp khác.

Việc tiếp cận thông tin từ sớm giúp hệ thống lựa chọn công ty phù hợp với yêu cầu của từng gói thầu, chuẩn bị hồ sơ và bố trí nhân sự trước khi tổ chức đấu thầu.

Đối với các dự án có tổng mức đầu tư dưới một tỷ đồng, các doanh nghiệp còn tìm cách được áp dụng hình thức chỉ định thầu thay vì tổ chức đấu thầu rộng rãi.

Dựng doanh nghiệp “quân xanh”, gây thiệt hại gần 791 tỷ đồng

Không chỉ can thiệp vào quá trình chuẩn bị dự án, hệ thống của bị can Minh còn bị cáo buộc tổ chức, sắp xếp các doanh nghiệp tham gia đấu thầu nhằm bảo đảm kết quả theo định hướng.

Theo đó, một doanh nghiệp được lựa chọn để trúng thầu, trong khi các công ty khác cùng hệ thống tham gia với vai trò “quân xanh”, tạo sự cạnh tranh mang tính hình thức.

Cáo trạng cũng xác định các doanh nghiệp trong hệ thống có sự thỏa thuận nhường dự án cho nhau hoặc tìm cách hạn chế sự tham gia của các đối thủ bên ngoài.

Để đáp ứng yêu cầu của từng gói thầu, nhân sự và hồ sơ năng lực được điều chuyển giữa các công ty, khu vực. Sau khi trúng thầu, doanh nghiệp đứng tên ký hợp đồng không nhất thiết trực tiếp tổ chức thi công theo phương án nhân sự đã kê khai.

Thay vào đó, giám đốc chi nhánh tại địa phương bố trí nhân sự thực hiện công việc, thuê nhân công, đồng thời chuẩn bị hồ sơ nghiệm thu, thanh quyết toán để doanh nghiệp trúng thầu ký kết.

Theo Viện KSND Tối cao, bằng việc can thiệp xuyên suốt từ khâu đề xuất dự án, lập dự toán, xây dựng hồ sơ mời thầu đến sắp xếp doanh nghiệp tham gia đấu thầu, hệ thống Cây xanh Công Minh đã thực hiện các hành vi nâng giá cây xanh, thông thầu và gian lận đấu thầu trên diện rộng.

Trong giai đoạn 2019-2023, ông Minh điều hành các doanh nghiệp thuộc hệ thống trúng 1.218 dự án trồng, chăm sóc cây xanh sử dụng ngân sách Nhà nước, với tổng giá trị hợp đồng hơn 3.960 tỷ đồng. Các sai phạm bị cáo buộc gây thiệt hại gần 791 tỷ đồng, trong đó bị can Minh hưởng lợi hơn 264 tỷ đồng.

Do ông Minh không có mặt tại địa phương, cơ quan điều tra không xác định được bị can đang ở đâu nên Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định truy nã, công khai thông tin và thực hiện các thủ tục điều tra, truy tố vắng mặt theo quy định pháp luật.

Trong quá trình điều tra vụ án xảy ra tại hệ thống Cây xanh Công Minh, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã thu giữ, tạm giữ vật chứng; đồng thời phong tỏa, kê biên và yêu cầu tạm dừng giao dịch đối với một số tài sản để phục vụ công tác giải quyết vụ án và thi hành án.

Cơ quan công tố cũng ghi nhận một số bị can cùng gia đình đã tự nguyện nộp lại khoản tiền hưởng lợi bất chính, đồng thời nộp thêm tiền để khắc phục hậu quả vụ án.