Hamas khẳng định sẵn sàng chuyển giao quyền quản lý Gaza

Ngày 28/1, Phong trào Hồi giáo Hamas cho biết sẵn sàng chuyển giao quyền quản lý Gaza cho một ủy ban kỹ trị của Chính quyền Palestine , đồng thời nhấn mạnh cửa khẩu biên giới Rafah tại Gaza phải được mở cửa hoàn toàn trong vòng vài ngày tới.

Tòa nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza. Ảnh: IRNA/TTXVN

Người phát ngôn Hamas Hazem Qassem tuyên bố: “Các quy trình đã được chuẩn bị, hồ sơ đã hoàn chỉnh và các ủy ban đã được thành lập để đảm bảo việc chuyển giao hoàn toàn quyền quản trị tại Dải Gaza trên tất cả các lĩnh vực cho ủy ban kỹ trị”. Phía Hamas nhấn mạnh cửa khẩu Rafah phải được mở cả hai chiều, cho phép người dân và hàng hóa lưu thông mà không gặp bất kỳ trở ngại nào từ phía Israel.

Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza (NCAG) gồm 15 thành viên là một nhóm các chuyên gia người Palestine được thành lập như một phần của thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có hiệu lực vào tháng 10/2025. NCAG có nhiệm vụ quản lý việc điều hành hàng ngày của Gaza thời hậu xung đột và sẽ hoạt động dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump dẫn dắt. NCAG dự kiến sẽ đến Gaza ngay khi cửa khẩu Rafah nối với Ai Cập được mở trở lại.

Cửa khẩu Rafah nằm ở khu vực phía Nam Dải Gaza, giáp với Ai Cập, về cơ bản đã bị đóng cửa kể từ tháng 5/2024, khi quân đội Israel kiểm soát cửa khẩu phía Palestine. Rafah hiện là cửa ngõ duy nhất của Gaza kết nối với thế giới bên ngoài mà không qua ngả Israel và là cửa khẩu xuất nhập cảnh quan trọng đối với người dân và hàng hóa.

Liên quan vấn đề Gaza, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Mike Waltz cùng ngày cho biết Dải Gaza sẽ được phi quân sự hóa hoàn toàn thông qua một quá trình đã được đàm phán, bao gồm cả việc giải giáp lực lượng Hamas và chương trình mua lại vũ khí được quốc tế tài trợ.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông và Bắc Phi, phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), ông Waltz nhấn mạnh Hamas không được phép có bất kỳ vai trò nào trong việc quản lý Gaza trong tương lai, dù là “trực tiếp hay gián tiếp, dưới bất kỳ hình thức nào”. Ông Waltz nói thêm rằng tất cả cơ sở hạ tầng quân sự của Hamas, bao gồm cả đường hầm và các cơ sở sản xuất vũ khí, sẽ bị phá hủy và không được xây dựng lại.

Ông Waltz, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cho biết các nhà giám sát quốc tế và độc lập sẽ giám sát quá trình phi quân sự hóa Gaza, bao gồm việc loại bỏ vũ khí vĩnh viễn thông qua một quy trình giải giáp đã được nhất trí và được hỗ trợ nhờ một chương trình mua lại và tái hòa nhập do quốc tế tài trợ. Mỹ cùng với 26 quốc gia tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza, với sự phối hợp và tham vấn của Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza, sẽ gây áp lực buộc Hamas phải giải giáp. Theo kế hoạch, Hội đồng Hòa bình sẽ thúc đẩy và xử lý quá trình giải giáp Hamas, triển khai lực lượng an ninh quốc tế tại Gaza, rút thêm lực lượng Israel khỏi Gaza và tái thiết dải đất ven Địa Trung Hải này.

Về vấn đề viện trợ nhân đạo, ông Waltz cho biết hơn 55.000 xe tải chở lương thực, thuốc men và lều tạm đã vào Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn giai đoạn 1 bắt đầu, với hơn 1,3 triệu dân Gaza đã nhận được viện trợ lương thực trong tháng 12/2025. Tuy nhiên, theo các tổ chức nhân đạo quốc tế, gần như toàn bộ dân số Gaza vẫn đang cần viện trợ nhân đạo.

Đầu tuần này, LHQ đã hối thúc thực hiện đầy đủ thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza sau khi có báo cáo về việc tìm thấy hài cốt của con tin Israel cuối cùng, đồng thời nhấn mạnh cần đảm bảo tiếp cận nhân đạo cho Gaza và một con đường chính trị hướng tới việc thành lập nhà nước Palestine. Ông Stephane Dujarric, người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, nêu rõ việc thực hiện đầy đủ thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza là vô cùng quan trọng.

Cùng ngày, phát biểu tại phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an LHQ về vấn đề Trung Đông, Điều phối viên đặc biệt của LHQ về tiến trình hòa bình Trung Đông, ông Ramiz Alakbarov nhận định Gaza đang tiến tới một bước ngoặt quan trọng, mở ra cả cơ hội lẫn những rủi ro đáng kể.

Ông Alakbarov cho biết việc công bố khởi động giai đoạn hai trong kế hoạch toàn diện gồm 20 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump là bước đi then chốt nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza. Gần như toàn bộ dân số ở Gaza vẫn cần viện trợ nhân đạo. Mưa lớn và nhiệt độ giá lạnh khiến tình cảnh của hơn 1,5 triệu người Palestine sơ tán tại Gaza trở nên trầm trọng hơn.

Theo ông Alakbarov, các tổ chức nhân đạo vẫn chưa thể hoạt động trên quy mô lớn. Công tác nhân đạo đang gặp khó khăn do an ninh bất ổn, thủ tục hải quan khó khăn, số lượng đối tác được chính quyền Israel cho phép vận chuyển hàng hóa vào Gaza còn hạn chế, hoạt động vận chuyển hàng hóa chậm trễ tại các cửa khẩu và nhiều tuyến đường chuyển hàng tiếp tế bị hạn chế trong lãnh thổ Gaza. Bất chấp lệnh ngừng bắn, xung đột vẫn diễn ra khắp Gaza khiến hàng trăm người Palestine thiệt mạng, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Trong khi đó, căng thẳng tiếp diễn ở Bờ Tây bị chiếm đóng.

Từ đó, ông Alakbarov nhấn mạnh các bên liên quan đang đứng trước cơ hội thực sự để đặt nền móng cho một tương lai ổn định và an toàn hơn cho người Palestine và người Israel, thúc đẩy mục tiêu thành lập nhà nước Palestine, và vạch ra lộ trình hướng tới chấm dứt sự chiếm đóng và thúc đẩy tiến trình chính trị cuối cùng giúp chấm dứt xung đột.