EU gia hạn cơ chế quét tin nhắn gây tranh cãi đến năm 2028

Các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua cơ chế tạm thời cho phép các dịch vụ nhắn tin tự nguyện triển khai công nghệ phát hiện nội dung lạm dụng tình dục trẻ em.

Cờ EU tại Brussels, Bỉ. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)

Theo kênh Euronews, đại sứ các nước EU đã tiến hành thủ tục lấy ý kiến bằng văn bản về việc gia hạn đến năm 2028 cơ chế cho phép các dịch vụ nhắn tin tự nguyện phát hiện nội dung lạm dụng tình dục trẻ em, với kết quả được xác nhận ngày 23/7 là 25 nước ủng hộ, 1 nước phản đối và 1 nước bỏ phiếu trắng.

Quy định mới gia hạn cơ chế tạm thời đến ngày 3/4/2028. Đây là ngoại lệ đối với các quy định của EU về bảo mật thông tin liên lạc điện tử, cho phép các nền tảng tự nguyện rà soát nội dung nhằm phát hiện và ngăn chặn việc phát tán tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em.

Tuy nhiên, các dịch vụ nhắn tin sử dụng mã hóa đầu cuối như WhatsApp và Signal được loại khỏi phạm vi áp dụng. Với công nghệ này, nội dung chỉ có thể được đọc trên thiết bị của người gửi và người nhận, trong khi nhà cung cấp dịch vụ không thể trực tiếp truy cập tin nhắn.

Đại diện các nước EU đã thông qua văn bản theo phiên bản được Nghị viện châu Âu phê chuẩn trước đó trong tháng 7, trong đó có một phần sửa đổi nhằm loại các dịch vụ mã hóa đầu cuối khỏi phạm vi áp dụng.

Việc sửa đổi được các nghị sĩ trung tả đưa ra trong bối cảnh nhiều thành viên Nghị viện châu Âu lo ngại cơ chế này có thể tạo tiền lệ cho hoạt động kiểm tra hàng loạt các cuộc trò chuyện riêng tư. Những người phản đối gọi đề xuất là cơ chế kiểm soát trò chuyện và cho rằng các biện pháp bảo vệ trẻ em không nên được thực hiện bằng cách làm suy yếu quyền bảo mật thông tin liên lạc của công dân EU.

Bà Birgit Sippel, nghị sĩ Đức thuộc nhóm Xã hội và Dân chủ, cho biết phần lớn nghị sĩ muốn chỉ cho phép quét những nội dung đã được xác định là tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em và chỉ áp dụng biện pháp này trong các trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, do các đề xuất sửa đổi không nhận đủ số phiếu cần thiết, Nghị viện châu Âu cuối cùng chỉ thông qua nội dung loại các dịch vụ mã hóa đầu cuối khỏi phạm vi áp dụng.

Dù vậy, nhiều nghị sĩ cho rằng phạm vi của cơ chế vẫn quá rộng. Ông Ignazio Marino, nghị sĩ Italy thuộc nhóm Xanh/Liên minh Tự do châu Âu, nhận định việc kiểm tra nội dung liên lạc riêng tư chỉ nên được thực hiện đối với những nghi phạm cụ thể, thay vì áp dụng rộng rãi cho người dùng.

Nhóm Xanh đã bỏ phiếu bác bỏ hoàn toàn việc gia hạn, cùng các đảng cánh tả và cực hữu tạo thành nhóm 276 nghị sĩ phản đối. Một số nhóm chính trị khác bị chia rẽ, trong đó phần lớn thành viên nhóm Xã hội và Dân chủ ủng hộ văn bản, nhưng bà Sippel cùng 19 nghị sĩ trong nhóm bỏ phiếu chống.

Một số nghị sĩ cũng cảnh báo quy định có thể bị Tòa án Công lý Liên minh châu Âu hủy bỏ nếu bị xác định là xâm phạm quá mức quyền riêng tư và quyền bảo mật thông tin liên lạc.

Cơ chế vừa được thông qua chỉ mang tính tạm thời và dựa trên sự tự nguyện của các nền tảng. Trong khi đó, các nhà hoạch định chính sách EU vẫn đang đàm phán một khuôn khổ lâu dài, dự kiến đưa ra những nghĩa vụ bắt buộc đối với các công ty công nghệ.

Các cuộc đàm phán về một giải pháp mang tính lâu dài dự kiến tiếp tục xoay quanh bài toán cân bằng giữa bảo vệ trẻ em và duy trì mã hóa đầu cuối, công nghệ giúp bảo mật thông tin cá nhân, giao dịch tài chính và những cuộc trao đổi nhạy cảm.