Đức lên kế hoạch bí mật để NATO đưa quân tới sát biên giới Nga

Chính phủ Đức đang xây dựng một “kế hoạch bí mật” nhằm ngăn nguy cơ chính quyền các bang cản trở việc triển khai lực lượng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tới khu vực giáp biên giới Nga, theo cuộc điều tra chung của hai tờ The Telegraph (Anh) và Die Welt (Đức).

Binh sĩ Ba Lan tham gia cuộc diễn tập trong khuôn khổ chương trình phòng thủ “Lá chắn phía Đông” tại thao trường huấn luyện ở Orzysz, Ba Lan. Ảnh tư liệu: PAP/TTXVN phát

Theo các nguồn tin, các phương án dự phòng này xuất phát từ lo ngại đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) có thể giành đủ số phiếu trong các cuộc bầu cử cấp bang sắp tới tại hai bang miền Đông để thành lập chính quyền địa phương.

AfD nhiều lần chỉ trích chính sách cứng rắn của Berlin đối với Nga, cho rằng đường lối này đi ngược lợi ích quốc gia của Đức. Sau khi tiếp tục bị loại khỏi các cuộc đàm phán thành lập chính phủ liên bang năm ngoái, đảng này đã vươn lên trở thành lực lượng chính trị có tỷ lệ ủng hộ cao nhất tại Đức.

Kết quả một cuộc khảo sát gần đây cho thấy tại bang Saxony-Anhalt, AfD nhận được 41% sự ủng hộ của cử tri, trong khi Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz chỉ đạt 24%. Tại bang Mecklenburg-Western Pomerania ở Đông Bắc nước Đức, AfD được 36% cử tri ủng hộ, nhiều hơn 7 điểm phần trăm so với đối thủ gần nhất là đảng Dân chủ Xã hội (SPD).

Trong nhiều năm qua, Chính phủ Đức liên tục cáo buộc AfD mang tư tưởng cực đoan. Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius cũng từng tuyên bố đảng này có những mối liên hệ “không thể phủ nhận” với Nga và không nên được tiếp cận các thông tin mật nếu giành quyền điều hành đất nước.

Theo truyền thông phương Tây, Chính phủ Liên bang Đức đang tìm cách hạn chế khả năng các bang có quan điểm không đồng thuận với Berlin, làm ảnh hưởng tới kế hoạch triển khai lực lượng của NATO trong trường hợp liên minh này quyết định tăng cường hiện diện quân sự hướng về Nga.

Kịch bản được đề cập xoay quanh Mạng lưới Tăng cường và Duy trì lực lượng của NATO – cơ chế phục vụ việc vận chuyển binh sĩ, khí tài hạng nặng và nguồn lực hậu cần tới các quốc gia thành viên ở Đông Âu và khu vực Baltic.

Với vị trí địa lý nằm ở trung tâm châu Âu, truyền thông phương Tây mô tả Đức là “nút giao” hậu cần của NATO, giữ vai trò đầu mối tiếp nhận và trung chuyển lực lượng trong trường hợp liên minh cần triển khai quy mô lớn.

Năm ngoái, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến Hỗn hợp Đức, Trung tướng Alexander Sollfrank, cho biết Berlin đã chuẩn bị cho kịch bản xảy ra xung đột với Moskva và có khả năng hỗ trợ triển khai khoảng 800.000 binh sĩ NATO tới khu vực biên giới Nga trong thời gian chưa đầy sáu tháng.

Ở chiều ngược lại, Nga nhiều lần khẳng định không có ý định tấn công NATO nếu không bị tấn công trước, đồng thời bác bỏ các cáo buộc từ phương Tây, cho rằng đây là những lập luận “phi lý” nhằm biện minh cho xu hướng gia tăng tâm lý chống Nga và thúc đẩy quá trình quân sự hóa.

Tuy nhiên, theo truyền thông Anh, cơ chế triển khai của NATO vẫn có thể được kích hoạt ngay cả khi chưa xảy ra bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Nga, nếu một cơ quan tình báo phương Tây nhận định Moskva đang chuẩn bị tiến hành tấn công.

Theo phân tích của truyền thông, đây là bài toán không dễ đối với Berlin bởi việc triển khai lực lượng sẽ diễn ra trong thời bình, khi xung đột với Nga chưa nổ ra. Trong bối cảnh đó, chính quyền các bang vẫn nắm quyền quản lý đáng kể đối với các hoạt động diễn ra trên địa bàn.

Nếu một bang không hợp tác, quá trình điều động lực lượng có thể bị kéo dài bởi các thủ tục hành chính, chẳng hạn như chậm cấp giấy phép cần thiết, từ chối bố trí lực lượng cảnh sát hộ tống hoặc không ưu tiên cho các đoàn xe quân sự của NATO lưu thông trên hệ thống giao thông địa phương.

Xe tăng Leopard 2 A7 của quân đội Đức tham gia một buổi huấn luyện ở Munster. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba sử dụng, chia sẻ lại)

Chính phủ của Thủ tướng Merz cũng dự báo việc triển khai lực lượng có thể làm bùng phát các cuộc biểu tình của người dân, đồng thời gây ra những tranh luận trong nội bộ các bang về mức độ tham gia vào một kế hoạch có thể khiến địa phương trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới hậu cần của NATO.

Theo quy định hiện hành của Đức, Chính phủ Liên bang có rất ít công cụ để hạn chế quyền tự chủ của các bang nếu chưa ban bố tình trạng khẩn cấp hoặc thiết quân luật.

Trao đổi với truyền thông, nghị sĩ Roderich Kiesewetter thuộc CDU cho rằng vấn đề đặt ra là làm thế nào để xử lý trường hợp một bang không tuân thủ định hướng của chính quyền liên bang mà vẫn bảo đảm không vi phạm Hiến pháp. Theo ông, Bộ Nội vụ Đức đang xây dựng các phương án cho tình huống này.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Ủy ban Nội vụ Quốc hội bang Saxony-Anhalt Tobias Krull cho biết Berlin đã bắt đầu chuẩn bị các cơ chế cho phép chính quyền liên bang có thể vô hiệu hóa quyết định của từng bang hoặc áp dụng những biện pháp cần thiết trong các tình huống cụ thể.

Hiện chưa có nhiều thông tin về nội dung của kế hoạch nói trên. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, Đức đang xem xét sửa đổi các quy định về tình trạng khẩn cấp trên phạm vi toàn quốc. Một nghị sĩ giấu tên nói với hai tờ báo rằng theo nguyên tắc pháp lý của Đức, luật liên bang có hiệu lực ưu tiên so với luật của các bang.

Luật Cơ bản của Đức cũng quy định cơ chế gọi là “cưỡng chế liên bang”, cho phép chính quyền trung ương can thiệp nếu một bang không thực hiện nghĩa vụ theo luật liên bang, song quy định này đến nay chưa từng được áp dụng.

Ngoài ra, trong trường hợp ban bố tình trạng khẩn cấp hoặc thiết quân luật, Quốc hội Liên bang có thể kích hoạt một số điều khoản cho phép chính phủ can thiệp sâu hơn vào hoạt động của các bang, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác hậu cần quân sự. Dù vậy, biện pháp này cần được ít nhất hai phần ba nghị sĩ ủng hộ. Đây là yêu cầu khó đáp ứng trong bối cảnh AfD hiện nắm hơn 23% số ghế tại Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag), trong khi khoảng 10% số ghế thuộc về đảng Cánh tả (Die Linke) – lực lượng mà Thủ tướng Merz tuyên bố sẽ không hợp tác.