Đông Á chạy đua nâng cấp hạm đội tàu ngầm đối phó Trung Quốc

Tạp chí Diplomat ngày 14/7 nhận định các nước trong khu vực Đông Á đang đua nhau thu mua tàu ngầm hiện đại để tăng cường lực lượng đối phó với Bắc Kinh.

Trung Quốc gia tăng sức mạnh hải quân

Mặc dù có những yếu điểm và hạn chế về khả năng tích hợp, hải quân Trung Quốc (PLAN) đang dần hình thành đội tấn công – phòng thủ ở những vùng viễn dương trong khu vực, với khả năng chống tiếp cận và chống xâm nhập (A2/AD), khả năng viễn chinh hạn chế và sức mạnh không quân tương ứng. Trung Quốc gọi chiến lược toàn diện A2/AD của mình là đòn “phản can thiệp”, chống lại hoạt động của Mỹ và các đồng minh tại những “vùng biển gần của Trung Quốc”.

Quân đội Trung Quốc chỉ đủ sức &’ăn quẩn cối xay’Vì hàng loạt lý do, quân đội Trung Quốc không thể thực hiện các hoạt động quân sự để bảo vệ lợi ích của Bắc Kinh hay chứng tỏ vị thế cường quốc ở những nơi xa xôi như Iraq.

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược của Trung Quốc là xây dựng đội tàu ngầm mới. Trung Quốc đang triển khai 45 tàu ngầm thuộc các lớp khác nhau: hai loại tàu ngầm do Trung Quốc tự chế tạo chạy bằng diesel là tàu lớp Song (Type 039) và tàu lớp Yuan (Type 041), 4 tàu ngầm hạt nhân gồm tàu lớp Shang (Type 093), tàu lớp Jin (Type 094) và tàu lớp Tang (Type 096).

Từ năm 2004, giới quan sát cho rằng Trung Quốc đã đưa vào hoạt động 12 tàu ngầm thông thường Type 041 lớp Yuan. Quân đội nhiều lần cải tiến tàu này để bổ sung thiết bị phát hiện tàu ngầm hiện đại hơn, cải tiến hệ thống vũ khí, giảm tiếng ồn và công nghệ động cơ đẩy không dùng không khí.

Tàu ngầm ROKS Yun Bong-gil của Hàn Quốc. Ảnh: hhi.co.kr

Trong tương lai, PLAN có thể mua thêm 20 tàu ngầm lớp Yuan dựa trên công nghệ nhập khẩu từ Nga. Nhiều nguồn tin cho hay Trung Quốc đang tiếp tục đàm phán với Nga để mua thêm ít nhất 4 tàu ngầm lớp Amur và có thể là tàu ngầm lớp Kalina thế hệ thứ 4. Cả hai tàu ngầm đều sử dụng hệ thống AIP hiện đại.

Phản ứng của khu vực

Trước những động thái tăng tốc của hải quân Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng thúc đẩy các hợp đồng mua nhiều loại tàu ngầm mới.

Đầu tháng 7/2014, Hàn Quốc hạ thủy tàu ngầm thứ 5 Type 214 có tên ROKS Yun Bong-gil. Đây là tàu ngầm chạy bằng diesel – điện, sử dụng hệ thống động cơ đẩy không dùng không khí (AIP). Tàu ngầm còn trang bị Haeseong-3, loại tên lửa siêu thanh có hệ thống định vị nhắm chính xác các mục tiêu mặt đất với phạm vi hoạt động 1.500 km. Sự kiện hạ thủy này là một trong những diễn biến quan trọng trong cuộc “chạy đua vũ trang” ở Đông Á.

Trước khi triển khai tàu ngầm ROKS Yun Bong-gil, Hàn Quốc đã giới thiệu tàu ngầm lớp Son Won-ill có độ giãn nước 1.800 tấn vào tháng 9/2013. Tàu này cũng sử dụng AIP và hệ thống quản lý chiến đấu hiện đại. Đến nay Hàn Quốc có 14 tàu ngầm đang hoạt động gồm 9 tàu Type 209 Chang Bogo và 5 tàu lớp Son Won-ill.

Lực lượng tự vệ hàng hải Nhật Bản (MSDF) đã giới thiệu tàu ngầm mới nhất, tàu Kokuryu, vào tháng 10/2013. Đây là tàu thứ 6 trong kế hoạch xây dựng đội 10 tàu ngầm lớp Soryu của Nhật Bản. Được trang bị tên lửa Harpoon nên tàu ngầm lớp Soryu là tàu ngầm hiện đại nhất trong hạm đội tàu ngầm thông thường của Nhật Bản.

Tàu ngầm Kokuryu của Nhật Bản hạ thủy. Ảnh: mod.go.jp

Tại Đông Nam Á, vì chi phí cao và các điều kiện bảo trì nên các nước không xây dựng đội tàu ngầm hùng hậu. Tuy nhiên, một số nước đã mua những tàu ngầm chạy diesel – điện hoạt động ven biển với những khả năng mới.

Indonesia, Malaysia và Singapore đặt kế hoạch mở rộng hoặc nâng cấp đội tàu ngầm. Giai đoạn 2007 – 2009, Malaysia nhận hai tàu ngầm lớp Scorpene do Pháp chế tạo, trang bị các tên lửa chống tàu Exocet. Những tàu ngầm này đều neo ở căn cứ hải quân Kota Kinabalu tại Sabah, đông Malaysia, thể hiện sứ mệnh của tàu ngầm là bảo vệ chủ quyền Malaysia trên Biển Đông.

Trong khi đó, Indonesia tham vọng hơn khi muốn mở rộng đội tàu ngầm lên 6 chiếc, đặt mục tiêu 12 chiếc vào năm 2024. Đây là yếu tố then chốt trong kế hoạch Lực lượng cần thiết tối thiểu (MEF) của Indonesia. Nước này cũng tuyên bố mục tiêu phát triển lực lượng hải quân hoạt động ở các vùng vành đai nước nông. Năm 2012, hải quân Indonesia ký hợp đồng 1,1 tỷ USD để mua 3 tàu ngầm Type-209/1400 hoạt động bằng diesel – điện do Hàn Quốc đóng.

Vào tháng 11/2013, Singapore công bố hợp đồng với tập đoàn đóng tàu ThyssenKrupp để mua hai tàu ngầm hiện đại Type-218SG nhằm tăng cường sức mạnh cho đội tàu hiện tại, gồm các tàu lớp Archer, và thay thế những tàu lớp Challenger vào năm 2020.

Trong thập kỷ qua, hoạt động của tàu ngầm tại Đông Á mở rộng từ chiến tranh chống tàu ngầm đến bảo vệ lực lượng qua các sứ mệnh hộ tống, giám sát tình báo, hỗ trợ các lực lượng đặc biệt… Cùng lúc này, việc ra mắt tên lửa hành trình phóng từ tàu ngầm để tấn công các mục tiêu tàu trên biển hoặc trên mặt đất, hệ thống cảm biến chống tàu ngầm, động cơ AIP… đã nâng cao đáng kể khả năng tàng hình, giúp các tàu ngầm khó bị phát hiện, rút ngắn chu trình nhận diện – tấn công, từ đó cải thiện tính linh hoạt, tính di động, sức chịu đựng, khả năng tiếp cận và độ nguy hiểm của tàu ngầm.

Những vũ khí Việt Nam khiến Trung Quốc e dèHệ thống phòng không S-300, tàu ngầm điện-diesel lớp Kilo hay chiến đấu cơ Su-27 là những vũ khí Bắc Kinh cần dè chừng nếu muốn gây chiến với Việt Nam, một tạp chí Mỹ nhận định.

Theo Tri Thức