Doanh nghiệp Mỹ điều chỉnh kế hoạch đầu tư theo chiến lược ‘Nước Mỹ trước tiên’

Các công ty Mỹ đang công bố các cam kết chi tiêu hàng trăm tỷ USD tại Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump sử dụng chính sách thuế quan để thúc đẩy sản xuất trong nước.

Nhà Trắng đã tổng hợp một loạt các kế hoạch đầu tư này trên một trang web mới có tiêu đề “The Trump Effect” (Hiệu ứng Trump).

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Trang web cho hay các chính sách của ông Trump đã thúc đẩy hàng nghìn tỷ USD đầu tư mới vào sản xuất, công nghệ và cơ sở hạ tầng của Mỹ. Nếu được tiến hành, một số kế hoạch của các tập đoàn sẽ đại diện cho sự gia tăng mạnh mẽ về đầu tư và tiềm năng việc làm.

Tuy nhiên, khi xem xét kỹ lưỡng các cam kết chi tiêu này cho thấy một số công ty đã đưa ra cam kết đầu tư từ trước, bao gồm cả dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden. Một số khoản chi nằm trong chi phí hoạt động kinh doanh thường xuyên, liên tục. Những cam kết khác lại thiếu các thông tin cụ thể.

Danh sách này bao gồm các cam kết sản xuất trị giá hàng tỷ USD từ nhiều công ty dược phẩm, vốn đang nỗ lực vận động hành lang để giảm thiểu tác động từ đe dọa áp thuế đối với dược phẩm nhập khẩu của ông Trump. Quy mô các khoản đầu tư rất đa dạng, từ rất lớn khoảng 500 tỷ USD từ các “gã khổng lồ” công nghệ Apple và Nvidia, cho đến các khoản đầu tư tương đối nhỏ, chẳng hạn như kế hoạch mở rộng nhà máy trị giá 6 triệu USD của LGM Pharma, một nhà sản xuất theo hợp đồng thuộc sở hữu của công ty đầu tư tư nhân, ở ngoại ô Houston.

Loạt thông cáo báo chí từ các công ty dược phẩm công bố hoạt động sản xuất mới ở trong nước diễn ra sau nhiều năm bị ông Trump và các nhà lãnh đạo chính trị khác chỉ trích về việc chuyển hoạt động ra nước ngoài. Các công ty này tìm nguồn cung ứng nguyên liệu thô cũng như thành phẩm ở nước ngoài để tiết kiệm chi phí lao động, vật liệu và thuế.

Ông Clifford Rossi, Giáo sư kinh doanh tại Đại học Maryland, nhận xét ông chưa từng thấy làn sóng đầu tư dược phẩm như vậy xảy ra trong ít nhất 25 năm qua. Điều này có thể liên quan đến thuế quan vì các công ty thường có tầm nhìn dài hạn khi chi tiêu hàng tỷ USD.

Các công ty công nghệ đứng đầu danh sách của Nhà Trắng với những cam kết đầu tư lớn nhất vào Mỹ. Nhưng phần lớn chi tiêu đã được lên kế hoạch trước cuộc bầu cử, và đối với một số công ty liên quan, đó chủ yếu là chi phí kinh doanh thường xuyên của họ hơn là các khoản đầu tư lớn mới.

Chẳng hạn như, hồi tháng 2/2025, Apple cho biết sẽ chi 500 tỷ USD tại Mỹ trong nhiệm kỳ của ông Trump, nhưng phần lớn số tiền đó là chi phí hoạt động kinh doanh thường xuyên. Một phần khoản đầu tư sẽ dành cho việc xây dựng dây chuyền sản xuất máy chủ máy tính AI ở Houston. Tuy nhiên, công ty chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào về việc chuyển sản xuất bất kỳ sản phẩm nào họ bán cho người tiêu dùng sang các nhà máy ở Mỹ. Apple đã đưa ra một thông báo tương tự trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Chính quyền Tổng thống Trump đã miễn thuế quan đối với điện thoại thông minh và máy tính cá nhân sau khi Giám đốc điều hành Apple Tim Cook vận động hành lang. Người phát ngôn của Apple đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Một cam kết khác trị giá 500 tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu mới để cung cấp năng lượng cho các chương trình trí tuệ nhân tạo đến từ nhà sản xuất ChatGPT OpenAI, tập đoàn Nhật Bản SoftBank và “gã khổng lồ” phần mềm doanh nghiệp Oracle, những người điều hành đã cùng ông Trump đến Nhà Trắng vào ngày đầu tiên ông nhậm chức để đưa ra thông báo.

Danh sách “The Trump Effect” bao gồm kế hoạch mà nhà sản xuất ô tô lớn Stellantis dự định chi 5 tỷ USD cho sản xuất tại Mỹ, trong đó có cả việc mở lại một nhà máy đã đóng cửa ở Belvidere, Illinois, để sản xuất xe bán tải. Theo Nghiệp đoàn công nhân ngành ô tô Mỹ(UAW), Stellantis đã cam kết thực hiện dự án đó trong các cuộc đàm phán với công đoàn vào năm 2023, sau đó thông báo có thể trì hoãn việc mở cửa vào tháng 8/2025 và cuối cùng khẳng định lại kế hoạch ban đầu là mở cửa vào năm 2027. Công đoàn cho rằng động thái này là do thay đổi lãnh đạo tại Stellantis, chứ không phải do ông Trump.

Schneider Electric, công ty giúp xây dựng các hệ thống năng lượng cung cấp cho các trung tâm dữ liệu, hồi cuối tháng 3/2025 đã công bố sẽ đầu tư 700 triệu USD vào Mỹ để hỗ trợ các ngành năng lượng và AI, đồng thời giúp thúc đẩy việc làm. Tuy nhiên, một phân tích của công ty nghiên cứu Atlas Public Policy lưu ý trong đó có thể bao gồm một khoản đầu tư 280 triệu USD vào công nghệ sạch đã được công bố từ thời chính quyền ông Biden.