Da nhạy cảm trước gió lạnh: chăm sóc thế nào cho đúng?

Mỗi khi gió mùa Đông tràn về, không khí lạnh và hanh khô khiến làn da dễ bị khô ráp, nứt nẻ, ngứa rát.

Với người có làn da nhạy cảm, người cao tuổi, trẻ nhỏ hay người mắc bệnh da mạn tính, tình trạng này càng rõ rệt. Nhận diện sớm và chăm sóc đúng cách sẽ giúp làn da khỏe mạnh suốt mùa lạnh, tránh những biến chứng không đáng có.

Vì sao da dễ “tổn thương” khi trời lạnh?

Lớp ngoài cùng của da có cấu trúc như một “hàng rào”, giữ nước bên trong và ngăn tác nhân gây hại từ bên ngoài. Khi nhiệt độ và độ ẩm không khí giảm, gió lạnh làm nước trên bề mặt da bay hơi nhanh hơn; việc sưởi ấm trong nhà khiến không khí càng khô. Hàng rào bảo vệ da vì thế suy yếu, da mất nước, trở nên nhạy cảm với cả những tác động vốn bình thường.

Da mặt mẩn đỏ, khô ráp khi thời tiết chuyển lạnh, cần được chăm sóc và dưỡng ẩm đúng cách để bảo vệ da trong mùa đông.

Thực tế, vào mùa lạnh, số người đến khám vì khô da, nứt nẻ tay chân và viêm da cơ địa tại các cơ sở y tế tăng rõ rệt. Ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, nơi mùa đông thường có nhiều đợt rét đậm, rét hại, việc chăm sóc da càng cần được quan tâm, nhất là với người già, trẻ nhỏ và người lao động thường xuyên làm việc ngoài trời.

Nhận diện da khô, kích ứng

Da khô thường có biểu hiện căng rít sau khi rửa mặt, tắm; bề mặt da thô ráp, bong vảy trắng, nhất là ở cẳng chân, mu bàn tay; môi, gót chân, đầu ngón tay nứt nẻ, có khi rớm máu. Khi da bị kích ứng, người bệnh thấy đỏ, rát, châm chích, kể cả khi bôi những sản phẩm quen dùng; cảm giác ngứa thường tăng về đêm.

Thời tiết lạnh, khô cũng là điều kiện để nhiều bệnh da bùng phát hoặc nặng hơn như viêm da cơ địa (chàm), vảy nến, ngứa do lạnh, mày đay. Theo khuyến cáo của các bác sĩ da liễu, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa khi da không cải thiện dù đã chăm sóc tại nhà; da khô kèm đỏ; ngứa làm mất ngủ; vết gãi gây trầy xước, nhiễm trùng hoặc da bong tróc trên diện rộng.

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc da đầu mùa lạnh

Uống ít nước.Thông thường trời lạnh mọi người không cảm thấy khát như lúc mùa hè, vì vậy họ uống rất ít nước. Cơ thể thiếu nước khiến da càng khô.

Tắm nước quá nóng, tắm lâu, kỳ cọ mạnh.Nước nóng đem lại cảm giác dễ chịu nhưng làm mất lớp lipid và chất giữ ẩm tự nhiên trên da, khiến da khô nhanh hơn. Dùng xà phòng có tính tẩy rửa mạnh cũng gây hậu quả tương tự.

Bôi kem dưỡng ẩm tùy tiện.Nhiều người bôi dưỡng ẩm theo kiểu “tiện lúc nào, bôi lúc ấy”, trong khi thời điểm tốt nhất là ngay sau khi tắm, lúc da còn giữ độ ẩm cao.

Tự chữa bằng “mẹo” dân gian, tự ý dùng thuốc.Tắm lá trầu không, lá khế để giảm ngứa có thể gây viêm da tiếp xúc kích ứng. Việc tự ý bôi thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ cũng có thể làm bệnh nặng thêm.

Liếm môi, bóc da môi.Nước bọt bay hơi nhanh làm môi mất nước nhiều hơn; bóc da môi dễ gây rách, chảy máu, nhiễm trùng.

Cách chăm sóc da đúng trong mùa lạnh

Tắm, rửa đúng cách.Tắm bằng nước ấm, không quá nóng, thời gian tắm không quá 10 phút, không nên tắm nhiều lần trong ngày. Chọn sữa tắm dịu nhẹ, pH cân bằng, có thành phần dưỡng ẩm như glycerin, vitamin E. Rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, tránh rửa quá nhiều lần. Sau khi tắm, lau khô bằng khăn bông mềm, thấm nhẹ, không chà xát.

Gót chân nứt nẻ do da khô trong mùa đông, cần được dưỡng ẩm thường xuyên để hạn chế tình trạng khô ráp, bong tróc.

Dưỡng ẩm đúng thời điểm.Bôi kem dưỡng ẩm trong vòng 3 – 5 phút sau khi tắm, khi da còn ẩm, ít nhất 2 lần mỗi ngày. Nên ưu tiên dạng kem đặc, không chứa cồn, không hương liệu; với vùng da dày, dễ nứt như gót chân, bàn tay có thể bôi lớp dày hơn trước khi ngủ.

Che chắn da trước gió lạnh.Khi ra ngoài, cần mặc đủ ấm, đeo găng tay, khăn quàng, khẩu trang. Quần áo tiếp xúc trực tiếp với da nên là chất liệu cotton mềm; hạn chế để len, dạ cọ xát lên da. Đeo găng tay khi giặt giũ, rửa bát để tránh tiếp xúc lâu với nước và chất tẩy rửa.

Chăm sóc riêng cho đôi môi.Không liếm môi, không bóc da môi; khi môi bong da, nên thoa son dưỡng và để lớp da tự bong. Ưu tiên son dưỡng có thành phần khóa ẩm như petrolatum, lanolin, ceramide; tránh loại có cồn, menthol hoặc hương liệu mạnh.

Giữ ẩm từ bên trong và cho không gian sống.Uống đủ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày, bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E. Khi dùng máy sưởi, điều hòa trong phòng kín, có thể dùng thêm máy tạo độ ẩm để không khí bớt khô.

Không lạm dụng mỹ phẩm và không tự điều trị.Hạn chế tẩy tế bào chết, với da mặt chỉ nên thực hiện 1 lần mỗi tuần hoặc 2 tuần; tạm ngừng các sản phẩm dễ gây kích ứng khi da đang khô, rát. Không tắm lá, không tự ý dùng thuốc bôi chứa corticoid; khi có dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở chuyên khoa da liễu để được khám và tư vấn.

Chăm sóc da trong mùa lạnh không đòi hỏi nhiều sản phẩm đắt tiền, mà cần đúng cách và đều đặn. Những thói quen đơn giản như tắm nước ấm, dưỡng ẩm đúng lúc, giữ ấm cơ thể và uống đủ nước sẽ giúp làn da khỏe mạnh, đón mùa đông nhẹ nhàng hơn.