Côn Đảo phát huy tiềm năng thiên đường du lịch sinh thái

Trong nhiều năm liền, Côn Đảo liên tiếp được các tạp chí du lịch nổi tiếng thế giới như: Time Out (Anh), Travel and Leisure, Business Insider hay truyền hình CNN…

vinh danh trong các bảng xếp hạng điểm đến hoang sơ, đẹp và yên bình nhất thế giới…

Côn Đảo phát triển theo hướng “đảo xanh – thông minh – đáng sống”. Ảnh: Con Dao Dive Center

Lonely Planet mới đây vừa công bố danh sách 15 điểm đến biệt lập đáng trải nghiệm nhất thế giới năm 2026, được tuyển chọn từ cuốn sách Offbeat. Trong đó, đảo Côn Sơn là đại diện của Việt Nam góp mặt cùng nhiều địa danh còn giữ được vẻ nguyên sơ trên khắp thế giới. Là hòn đảo lớn nhất của quần đảo Côn Đảo (TP.HCM), Côn Sơn gây ấn tượng với làn nước trong xanh, những ngọn đồi phủ màu cây cối và các bãi biển dài mang vẻ đẹp nguyên sơ, tĩnh lặng.

Theo UBND đặc khu Côn Đảo, trong 6 tháng đầu năm, tổng lượt khách tham quan đặc khu đạt hơn 410.000 lượt, bằng 67% kế hoạch năm và tăng 3,5% so với cùng kỳ. Trong đó, lượng khách quốc tế đạt gần 24.000 lượt, tăng 62% so với cùng kỳ. Doanh thu du lịch ước đạt hơn 2.000 tỷ đồng, tăng 15% so với năm trước.

Mùa hè, từ tháng 6 đến tháng 9, là thời gian biển Côn Đảo êm nhất, phù hợp cho các hoạt động lặn ngắm san hô. Thời tiết nắng ráo, nhiệt độ dao động 25 – 30 độ C. Đây cũng là mùa cao điểm của rùa biển lên bờ làm tổ và đẻ trứng tại các hòn đảo nhỏ thuộc Vườn quốc gia Côn Đảo. Vào các đêm trời quang, nhóm du khách thiên văn có thể quan sát dải ngân hà (Milky Way) xuất hiện trên bầu trời Côn Đảo. Sức hút độc đáo này mang đến kỳ vọng doanh thu và lượng khách tăng cao trong quý 3/2026.

Trong 6 tháng đầu năm, tổng lượt khách tham quan đặc khu đạt hơn 410.000 lượt. Ảnh: Vườn quốc gia Côn Đảo

“Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng” – đó là chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang trong buổi làm việc với Đảng ủy, UBND đặc khu Côn Đảo trong bối cảnh hòn đảo này bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi trở thành đặc khu của TP.HCM. Theo định hướng, Côn Đảo phải phát triển theo hướng “đảo xanh – thông minh – đáng sống”, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, tuyệt đối không đánh đổi môi trường, di sản và hệ sinh thái để lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt.

Theo UBND đặc khu Côn Đảo, địa phương đang ưu tiên mô hình phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên, giảm nhựa dùng một lần và kiểm soát sức ép môi trường. Không ít cơ sở lưu trú đã bắt đầu chuyển đổi theo hướng thân thiện môi trường như dùng bình nước refill, hạn chế túi nylon, phân loại rác tại nguồn hay sử dụng sản phẩm tái chế. Theo WWF Việt Nam, hiện đã có 145 cơ sở kinh doanh du lịch tại Côn Đảo cam kết không sử dụng nhựa dùng một lần.

Giới chuyên môn đánh giá đây là hướng đi phù hợp với sức chịu tải tự nhiên của đảo. Bởi khác với các đô thị đất liền, hệ sinh thái ở Côn Đảo rất nhạy cảm. Chỉ cần áp lực dân số, xây dựng hay rác thải tăng quá nhanh cũng có thể tạo ra những tác động kéo dài nhiều năm.

Côn Đảo hiện sở hữu khoảng 1.400ha rạn san hô, 2.400ha thảm cỏ biển và là nơi sinh sản quan trọng của rùa biển. Chính hệ sinh thái nguyên sơ này mới là “tài sản” lớn nhất của đảo. “Một khi môi trường rừng, biển bị tổn thương, du lịch cũng sẽ mất lợi thế cạnh tranh”, ông Nguyễn Khắc Pho, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo nhận định.

Địa phương đang ưu tiên mô hình phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên. Ảnh: Vườn quốc gia Côn Đảo

Trong bối cảnh đó, cuối tháng 6/2026, đại diện UBND TP.HCM, WWF Việt Nam và các nhà khoa học đã tiến hành khảo sạn rạn san hô tại Vườn Quốc gia Côn Đảo. TS. Võ Sĩ Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học, cho biết đến nay nhiều tập đoàn san hô từng bị tẩy trắng trong đợt biển nóng năm 2024 đã bắt đầu lấy lại màu sắc. Xen giữa những mảng san hô cũ là những tập đoàn non vừa bám nền đá.

Theo hướng tay ông chỉ, những đàn cá thia xanh, cá bướm, cá mó… lại ríu rít bơi qua các khe đá. Chúng không chỉ trở lại để kiếm ăn mà còn là dấu hiệu cho thấy “ngôi nhà” của mình đang hồi sinh. Tại hòn Bảy Cạnh, ông Nguyễn Văn Trà, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo cho biết, từng tập đoàn san hô được ghi nhận, từng thông số về chất lượng nước, sinh vật đáy hay độ phủ san hô sống đều được ghi chép tỉ mỉ.

Ông Trà cũng cho hay, Vườn Quốc gia Côn Đảo sẽ duy trì chương trình giám sát hệ sinh thái biển tại 21 điểm cố định, gồm 14 điểm rạn san hô, 4 điểm cỏ biển và 3 điểm rừng ngập mặn.

“Khi san hô khỏe mạnh, những đàn cá sẽ quay trở lại, nguồn lợi thủy sản được tái tạo, các bãi lặn tiếp tục hấp dẫn du khách và Côn Đảo sẽ có thêm lợi thế để phát triển du lịch sinh thái theo hướng chất lượng cao”, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực, phụ trách Hội Thủy sản Việt Nam, nhận định “Đó không chỉ là câu chuyện phục hồi một rạn san hô, mà là chiến lược gìn giữ nền tảng của cả hệ sinh thái biển”.

Xen giữa những mảng san hô cũ là những tập đoàn non vừa bám nền đá. Ảnh: Con Dao Dive Center

Mới nhất, Trung tâm ấp trứng rùa “Let’s Get Cracking” của Six Senses Côn Đảo vừa ghi dấu cột mốc ý nghĩa khi hơn 35.000 rùa biển xanh đã được ấp nở thành công và thả về đại dương. Đây là chương trình bảo tồn được phối hợp thực hiện cùng Vườn Quốc gia Côn Đảo. Trung tâm là 1 trong 2 trung tâm ấp trứng rùa ở Côn Đảo, với tỷ lệ ấp nở thành công trung bình 3 năm vừa qua lên đến 83%, thuộc nhóm cao của thế giới.

Theo bà Aika, đến từ Kazakhstan, nhân viên của trung tâm, rùa biển là loài đặc biệt nhạy cảm với ánh sáng nên thường chỉ lên bờ khi đêm xuống. Nhân viên trung tâm sẽ giám sát rùa mẹ đẻ trứng bằng camera. Sau đó tiến hành khoanh vùng rùa làm tổ và di chuyển về trung tâm ấp trứng.

Trong quá trình ấp, nhiệt độ sẽ được tính toán để cân bằng giới tính rùa trong tự nhiên. Nhiệt độ 26 – 28,5 độ C tạo ra nhiều rùa đực và 30 – 31 độ C tạo ra nhiều rùa cái. Nhờ không có các hoạt động thể thao dưới nước sử dụng động cơ, hạn chế ánh sáng vào ban đêm và duy trì môi trường bãi biển nguyên sơ, khu vực này tiếp tục là nơi sinh sản quan trọng của loài rùa biển xanh.

Hơn 35.000 rùa biển xanh đã được ấp nở thành công và thả về đại dương. Ảnh: Vườn quốc gia Côn Đảo

Ông Hồ Anh Vũ, Giám Đốc Marketing & Truyền thông của khu nghỉ dưỡng, cho biết, du khách đến đây vào mùa rùa sinh sản (từ khoảng tháng 5 đến tháng 12) sẽ được tìm hiểu về rùa biển hay tham quan trung tâm ấp trứng, và nếu may mắn sẽ có cơ hội thả từng chú rùa con về với đại dương.

Ngoài khu nghỉ dưỡng, dưới sự hướng dẫn của đội ngũ bảo tồn, du khách có thể tham gia các tour bảo tồn rùa biển của Vườn quốc gia Côn Đảo. Chi phí tour dao động 11,7 – 20 triệu đồng/khách, tùy theo độ dài tour, hiện có tour 5, 7 và 10 ngày.