Có giới hạn t.uổi cho phụ nữ muốn sinh con bằng phương pháp IVF?
Ngày càng nhiều trường hợp phụ nữ trên 50 t.uổi, thậm chí 60, 70 t.uổi làm IVF thành công. Nhiều người đã đặt câu hỏi liệu có giới hạn độ t.uổi đối với phương pháp này hay không?
Theo PGS.TS. H ồ Sỹ Hùng – Giảng viên Bộ môn Phụ sản Đại học Y Hà Nội, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – Bệnh viện Phụ sản Trung ương, tuy trên thế giới có nhiều phụ nữ lớn t.uổi thành công với phương pháp thụ tinh ống nghiệm (IVF) nhưng với góc nhìn chuyên gia việc phụ nữ lớn t.uổi tiếp cận với phương pháp IVF là rất khó khăn và gặp nhiều rủi ro.
PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng – Giảng viên Bộ môn Phụ sản Đại học Y Hà Nội, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Ở mỗi quốc gia có quy định riêng về độ t.uổi tối đa để được phép thực hiện IVF. Ở Việt Nam, nghị định 10/2015/NĐ-CP sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm ngày 28/01/2015 của Chính phủ cũng không quy định về độ t.uổi tối đa cho bệnh nhân được điều trị thụ tinh ống nghiệm nhưng thực tế thực hiện IVF đối với phụ nữ càng lớn t.uổi (đặc biệt từ 50 t.uổi trở lên) càng gặp nhiều khó khăn, rủi ro, tỷ lệ thành công thấp và khi có thai cũng mắc nhiều bệnh lý như t.iền sản giật, đái tháo đường và tỷ kệ bất thường cũng cao hơn.
1. Thụ tinh ống nghiệm là gì?
PGS.TS Hồ Sỹ Hùng cho biết, thụ tinh ống nghiệm (In Vitro Fertilization – IVF) là kỹ thuật điều trị vô sinh, hiếm muộn phổ biến nhất hiện nay, trong đó t.inh t.rùng của người chồng và trứng của người vợ sẽ được thụ tinh trong ống nghiệm để tạo thành phôi. Sau khoảng thời gian nuôi cấy tại phòng thí nghiệm (thông thường khoảng 2 – 5 ngày), phôi sẽ được chuyển trở lại buồng tử cung của người vợ để phát triển thành thai nhi.
IVF được biết đến là phương pháp điều trị hiệu quả cho những trường hợp người vợ bị tắc ống dẫn trứng, là nguyên nhân thực thể cản trở việc trứng và t.inh t.rùng gặp nhau để thụ thai. Ngoài ra phương pháp này được chỉ định mở rộng cho các trường hợp vô sinh do nam giới cặp vợ chồng lớn t.uổi, kèm theo các bệnh lý: lạc nội mạc tử cung, rối loạn phóng noãn, bất thường ở t.inh t.rùng và các yếu tố miễn dịch, hoặc vô sinh chưa rõ nguyên nhân…
2. T.uổi tác và khả năng sinh sản
T.uổi tác ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cả vợ và chồng khi thụ tinh ống nghiệm.
Để hiểu tác động của t.uổi tác đến tỷ lệ thành công của IVF, điều quan trọng là phải biết mối liên quan giữa t.uổi và khả năng sinh sản. Cả nam giới và phụ nữ đều trải qua những thay đổi về chức năng sinh sản khi có t.uổi mà chủ yếu là giảm khả năng sinh sản, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên và kết quả của các phương pháp điều trị IVF.
Phụ nữ được sinh ra với số lượng trứng hữu hạn và khi có t.uổi, cả số lượng và chất lượng trứng đều giảm sút theo thời gian. Sự suy giảm dự trữ buồng trứng và chất lượng trứng này ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và tỷ lệ thành công của phương pháp điều trị IVF. Ngược lại, đàn ông tiếp tục sản x.uất t.inh trùng trong suốt cuộc đời của họ nhưng t.uổi cha cao vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và kết quả IVF.
3. T.uổi và tỷ lệ thành công trong IVF
Video đang HOT
Độ t.uổi sinh sản của phụ nữ tính từ t.uổi 15 đến 44. Tỷ lệ thành công của điều trị IVF bị ảnh hưởng đáng kể bởi độ t.uổi của cặp vợ chồng. Phụ nữ trẻ t.uổi có xu hướng có cơ hội mang thai thành công cao hơn khi thực hiện IVF so với những phụ nữ lớn t.uổi.
Đối với phụ nữ, khả năng sinh sản giảm theo t.uổi tác rõ rệt hơn do các yếu tố như dự trữ buồng trứng giảm, chất lượng trứng giảm và khả năng tử cung mang thai cũng khó khăn hơn. Phụ nữ từ 25 đến 30 t.uổi thường có tỷ lệ thành công cao nhất, sau 35 t.uổi tỷ lệ có thai sẽ giảm dần.
Ngoài ra, phụ nữ lớn t.uổi có nhiều nguy cơ phôi lệch bội, phôi bất thường nhiễm sắc thể và ít có khả năng mang thai. Hơn nữa phụ nữ lớn t.uổi cũng gặp các bệnh lý phụ khoa ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như u xơ tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung.
Nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thai nghén như t.iền sản giật, đái tháo đường thai kỳ… cũng tăng hơn. Những rào cản này khiến chị em dù có thể thụ thai nhưng có nguy cơ cao sinh ra trẻ bất thường hình thái và chức năng. Do đó, việc phụ nữ lớn t.uổi làm IVF càng gặp nhiều khó khăn và rủi ro hơn.
Đối với nam giới, mặc dù tốc độ giảm khả năng sinh sản nhìn chung chậm hơn so với phụ nữ, nhưng người cha t.uổi cao vẫn có thể ảnh hưởng đến kết quả IVF. Đàn ông lớn t.uổi có thể bị giảm chất lượng t.inh t.rùng, bao gồm giảm khả năng di chuyển và tăng sự phân mảnh DNA. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ tinh và sự thành công chung của điều trị IVF.
Chú ý một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công của phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) gồm:
Chế độ dinh dưỡng: Cần xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như đạm từ thịt bò, thịt gà, thịt heo, cua, hàu, tôm…; bổ sung nhiều chất xơ từ rau củ quả và trái cây. Người vợ cần bổ sung các loại thực phẩm chứa nhiều acid folic như ngũ cốc, giá đỗ, cam, bưởi,… các loại thực phẩm nhiều omega 3 như dầu cá, dầu thực vật…
Đời sống sinh hoạt của hai vợ chồng: Tập thể dục điều độ, nâng cao sức khỏe. Giữ tâm trạng vui vẻ, thoải mái. Cả hai vợ chồng đều cần tránh sử dụng các chất kích thích như rượu bia, t.huốc l.á. Đặc biệt, cần hạn chế quan hệ t.ình d.ục trong thời gian này nhằm tránh kích thích tử cung co bóp, gây ảnh hưởng đến phôi thai.
Không mắc các bệnh lý ở đường s.inh d.ục: Trước khi thực hiện IVF, hai vợ chồng cần kiểm tra sức khỏe tổng quát cũng như khám sức khỏe sinh sản để phát hiện các bất thường ở đường s.inh d.ục.
Tuy nhiên ngày nay, do sự tiến bộ của nền y học, phụ nữ trên 50 t.uổi cũng có thể thực hiện IVF thành công. Cách đây 10 năm, cặp vợ chồng nữ bác sĩ 53 t.uổi Đinh Thị H. và chồng là ông Nguyễn Bình M. 63 t.uổi đã thực hiện IVF thành công sinh đôi 2 con gái. Tháng 6/2023, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng thực hiện ca mổ đẻ thành công cho sản phụ 60 t.uổi, chồng 63 t.uổi. Thậm chí như cụ bà 70 t.uổi ở Uganda mới đây đã thụ thai, sinh con bằng các phương pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại như thụ tinh trong ống nghiệm.
4. Phụ nữ lớn t.uổi có nên sinh con bằng IVF không?
Mang đa thai có thể khiến cân nặng của bé thấp, sinh non hoặc sinh khó.
Theo PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, do có nhiều nguy cơ rủi ro hơn so với mang thai khi t.uổi bà mẹ còn trẻ nên chỉ những trường hợp đặc biệt, gia đình có mong muốn thiết tha làm mẹ, bác sĩ mới tiến hành thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Khi thụ tinh trong ống nghiệm cho phụ nữ lớn t.uổi có thể gặp phải những trở ngại như:
Phụ nữ lớn t.uổi có thể đã mãn kinh, tử cung teo nhỏ, niêm mạc mỏng, bác sĩ sẽ phải điều kinh lại và chuẩn bị niêm mạc cũng khó khăn.Buồng trứng giảm dự trữ nên không thể lấy trứng của bản thân họ mà phải xin trứng của người khác, do vậy đối với những người này chỉ trong hoàn cảnh thật đặc biệt mới nên điều trị chẳng hạn chưa có con nào hoặc con bị mất…Những yếu tố về sức khỏe bà mẹ, t.uổi càng cao sức khỏe bà mẹ càng suy giảm, quá trình mang thai, đi lại đều khó khăn đối với phụ nữ lớn t.uổi.Mang đa thai (mang từ 2 thai trở lên). Điều này có thể khiến cân nặng của bé thấp, sinh non hoặc sinh khó;
Trong những tình huống như vậy, sự chăm sóc của gia đình và bác sĩ, trong đó việc thăm khám để phát hiện những bất thường hoặc nguy cơ phải được tiến hành thường xuyên hơn. Cụ thể những nguy cơ như về đái tháo đường thai kỳ, bất thường thai nghén, huyết áp của sản phụ, các chức năng của sản phụ… có thể tăng lên, ảnh hưởng sức khỏe của mẹ và con, có thể gây ra thai c.hết lưu hoặc sảy thai.
Ngoài ra, tỷ lệ mắc dị tật bẩm sinh như hội chứng Down, dị tật cơ xương hoặc các bệnh liên quan đến phổi hoặc tim mạch… ở những trường hợp này thường rất cao, vì vậy các mẹ cần tiến hành các biện pháp chẩn đoán sàng lọc trước sinh để phát hiện dị tật bẩm sinh ở trẻ.
Chóng mặt, buồn nôn sau uống thuốc tránh thai khẩn cấp có đáng lo?
Một số phụ nữ sau khi uống viên thuốc tránh thai khẩn cấp cảm thấy chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, nôn, c.hảy m.áu...
Vậy những tác dụng phụ này có đáng lo ngại và chị em cần xử trí thế nào khi gặp phải tình trạng này?
1. Khi nào dùng thuốc tránh thai khẩn cấp?
Thuốc tránh thai khẩn cấp được dùng khi phụ nữ có quan hệ t.ình d.ục không an toàn trong việc ngừa thai. Đây cũng là loại thuốc được bán khá nhiều trong các nhà thuốc mà không cần kê toa.
Theo ThS.BSCKII. Nguyễn Thị Minh Thanh, Trưởng khoa Khám chuyên gia, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp tránh thai sau khi quan hệ t.ình d.ục không được bảo vệ hoặc sử dụng biện pháp tránh thai thất bại, ví dụ như thủng b.ao c.ao s.u, quên uống thuốc tránh thai hằng ngày từ 2 ngày trở lên...
Thuốc tránh thai khẩn cấp chứa hormone nữ tương tự như thuốc tránh thai hằng ngày nhưng với hàm lượng cao hơn.
Thuốc tránh thai khẩn cấp có hàm lượng nội tiết tố cao, được sử dụng để giảm nguy cơ có thai ngoài ý muốn sau khi quan hệ t.ình d.ục mà không sử dụng biện pháp tránh thai. Do đó, thuốc nên được uống càng sớm càng tốt, ngay sau khi có quan hệ t.ình d.ục mà không dùng biện pháp tránh thai khác. Thuốc có tác dụng tốt nhất là trong vòng 72 giờ sau quan hệ t.ình d.ục.
2. Một số tác dụng phụ thường gặp sau uống thuốc tránh thai khẩn cấp
Thuốc tránh thai khẩn cấp chưa được phát hiện là có bất kỳ tác dụng phụ lâu dài hoặc nghiêm trọng nào. Trong hầu hết các trường hợp, phụ nữ dùng viên tránh thai khẩn cấp sẽ không gặp biến chứng. Tuy nhiên, không được lạm dụng loại thuốc này. Với nhiều phụ nữ, sau khi uống thuốc có thể gặp phải một số triệu chứng bất thường.
Hầu hết các triệu chứng này sẽ hết khi thuốc đào thải hết khỏi cơ thể bạn. Các tác dụng phụ phổ biến nhất bao gồm:
Căng ngực, đau ngựcBuồn nôn, nôn mửaĐau đầu, chóng mặtMệt mỏi
Trong một số trường hợp, thuốc tránh thai khẩn cấp cũng ảnh hưởng đến chu kỳ kinh. Chu kỳ k.inh n.guyệt có thể sớm hơn hoặc chậm 1 tuần. Nếu k.inh n.guyệt chậm hơn một tuần, bạn nên thử xem có mang thai hay không.
Một số phụ nữ dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có thể bị c.hảy m.áu âm đạo nhẹ. Trong hầu hết các trường hợp, chị em không cần quá lo lắng khi có triệu chứng này. Bởi trong thuốc tránh thai khẩn cấp có chứa progestin, estrogen hàm lượng cao và gây ra m.áu â.m đ.ạo. Điều này thường kết thúc trong vòng 3 ngày sau khi uống.
Tuy nhiên, nếu c.hảy m.áu kéo dài hơn 3 ngày hoặc tình trạng ra m.áu trở nên nặng hơn có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe. Liên hệ với bác sĩ nếu c.hảy m.áu nhiều hoặc kéo dài hơn 3 ngày.
3. Cần làm gì khi gặp các triệu chứng bất thường?
Triệu chứng căng ngực, đau ngực thường gặp sau uống thuốc tránh thai khẩn cấp là do tác dụng của hormone gây giữ nước và làm căng ngực. Khi nồng độ hormone giảm, thuốc hết tác dụng thì hiện tượng đau, căng ngực cũng sẽ hết.
Khi bị chóng mặt hoặc buồn nôn sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp, điều đầu tiên cần làm là hãy nằm xuống. Việc này sẽ giúp cơ thể thư giãn hơn, ngăn ngừa nôn mửa. Nếu các tác dụng phụ gây ảnh hưởng tới sinh hoạt thường ngày, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn. Họ có thể hướng dẫn sử dụng các lựa chọn không kê đơn (OTC) để giúp bạn giảm đau đầu và buồn nôn. Tuy nhiên, một số loại thuốc chống buồn nôn OTC có thể làm tăng tình trạng mệt mỏi. Trong tình huống này, nên nghỉ ngơi và thư giãn trong vài ngày cho đến khi các triệu chứng hết hẳn.
Các bác sĩ khuyến cáo, không nên sử dụng quá 2 liều viên tránh thai khẩn cấp trong vòng 1 tháng.
Với trường hợp bị nôn ngay sau khi uống thuốc thì cần uống liều khác để thay thế. Nếu bạn nôn trong vòng 1 giờ sau khi dùng thuốc, hãy liên hệ với bác sĩ để tìm hiểu xem bạn có cần dùng liều khác thay thế hay không. Nhưng sau 2 giờ uống thuốc mới bị nôn thì không cần uống bổ sung liều khác.
4. Lời khuyên của chuyên gia
Do thuốc tránh thai khẩn cấp khá tiện dụng, không bị quên như thuốc tránh thai hằng ngày, hiệu quả tránh thai đạt trên 75% và rất dễ dàng mua dùng nên nhiều chị em coi nó như cách tránh thai chủ đạo, kể cả những bạn trẻ chưa lập gia đình.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết, hàm lượng nội tiết tố trong thuốc tránh thai khẩn cấp cao gấp 4 lần so với thuốc tránh thai hằng ngày, nên không được dùng quá 2 lần/tháng. Thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ nên sử dụng trong tình huống khẩn cấp. Việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp thường xuyên có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó, biện pháp tránh thai an toàn nhất vẫn là dùng b.ao c.ao s.u, đặt vòng tránh thai, thuốc tránh thai hằng ngày.
Thời điểm “vàng” để khám phụ khoa Theo khuyến cáo, phụ nữ độ t.uổi sinh đẻ nên đi khám phụ khoa theo định kỳ để có thể tầm soát được các bệnh lý một cách tốt nhất. Tuy nhiên, đa phần chị em đều đi khám khi bộ phận sinh sản có bất thường, điều này dẫn tới những khó khăn trong chẩn đoán cũng như điều trị. Thời điểm...