Chuyên gia nói về kịch bản mà Iran đã chuẩn bị trong những năm qua với Houthi

Ngày 28/3, lực lượng Houthi ở Yemen lần đầu tiên phóng tên lửa tấn công Israel kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ-Israel với Iran bùng phát vào hôm 28/2.

Vệt tên lửa trên bầu trời Jerusalem khi vật thể bay hướng về miền Trung Israel, ngày 27/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Vào ngày 28/3, lực lượng Houthi ở Yemen cho biết họ đã phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào các “mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel” ở miền Nam Israel. Đây là các cuộc tấn công kiểu này đầu tiên của họ kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran bắt đầu.

Người phát ngôn quân sự của Houthi, Chuẩn tướng Yahya Saree, đã thông báo về cuộc tấn công hôm 28/3 trên kênh truyền hình vệ tinh Al Masirah của lực lượng này.

Ông Saree cho biết các cuộc tấn công “sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được các mục tiêu đã tuyên bố, như đã nêu trong thông báo trước đó của lực lượng vũ trang, và cho đến khi hành động gây hấn chống lại tất cả các mặt trận của lực lượng kháng chiến chấm dứt”.

Quân đội Israel cho biết họ đã đánh chặn một tên lửa.

Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi ông Saree phát tín hiệu trong một tuyên bố mơ hồ vào hôm 27/3 rằng lực lượng này sẽ tham gia vào cuộc chiến đang làm rung chuyển Trung Đông và gây chấn động nền kinh tế toàn cầu.

Sau đó vào ngày 28/3, theo kênh Al Jazeera, ông Saree nói rằng Houthi đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào những gì ông mô tả là “các địa điểm quân sự nhạy cảm của Israel” ở miền Nam nước này.

Còi báo động đã vang lên quanh Beersheba và khu vực gần trung tâm nghiên cứu hạt nhân chính của Israel lần thứ ba trong đêm 27, kéo dài sang ngày 28/3, khi Iran và Hezbollah tiếp tục phóng tên lửa vào Israel. Không có thương vong hay thiệt hại nào được ghi nhận.

“Cuộc chiến theo từng giai đoạn”

Houthi đã kiểm soát thủ đô Sanaa của Yemen từ năm 2014 và cho đến nay vẫn đứng ngoài cuộc chiến Mỹ – Israel. Các cuộc tấn công của lực lượng này vào tàu thương mại trong cuộc chiến Israel – Hamas đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải qua Biển Đỏ, nơi mỗi năm có khoảng 1.000 tỷ USD hàng hóa đi qua.

Từ tháng 11/2023 đến tháng 1/2025, Houthi đã tấn công hơn 100 tàu thương mại bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái, đánh chìm hai tàu và khiến bốn thủy thủ thiệt mạng.

Năm 2025, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Houthi, nhưng chiến dịch này kết thúc sau vài tuần.

Vào hôm 28/3, ông Mohammed Mansour, Thứ trưởng Thông tin của lực lượng Houthi, nói với truyền thông địa phương rằng: “Chúng tôi đang tiến hành cuộc chiến này theo từng giai đoạn, và việc đóng Eo biển Bab al-Mandeb là một trong những lựa chọn của chúng tôi”.

Việc Houthi tham gia vào cuộc chiến Mỹ – Israel chống Iran có thể làm phức tạp việc triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford, vốn đã cập cảng tại Crete hôm 23/3 để sửa chữa.

Việc đưa tàu sân bay này trở lại Biển Đỏ có thể khiến nó đối mặt với cường độ tấn công cao tương tự như những gì tàu USS Dwight D. Eisenhower từng gặp năm 2024 và USS Harry S. Truman trong chiến dịch của Mỹ chống Houthi năm 2025.

Một con tàu bị tấn công trên Biển Đỏ. Ảnh tư liệu: IRNA/TTXVN

Đòn tấn công “đáng kể”

Mohamad Elmasry, Giáo sư ngành Nghiên cứu Truyền thông tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, nhận định việc lực lượng Houthi tham gia cuộc chiến Mỹ – Israel chống Iran là “rất đáng kể”.

Giáo sư Elmasry cho biết: “Trong hai năm rưỡi qua, chúng ta đã thấy lực lượng Houthi có sức mạnh đáng kể”.

Giáo sư Elmasry nhấn mạnh: “Nếu họ quyết định đóng Eo biển Bab al-Mandeb, Biển Đỏ và cuối cùng là Kênh đào Suez, thì chúng ta sẽ có hai điểm nghẽn lớn bị đóng lại cùng với Eo biển Hormuz. Đây đều là những tuyến đường vận tải quốc tế quan trọng đối với thương mại toàn cầu, nên tác động sẽ rất lớn.”

Nhà nghiên cứu cấp cao Ibrahim Jalal về Yemen và khu vực Vùng Vịnh, cho rằng mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quanh Yemen là “rất đáng lo ngại, đặc biệt khi nó kết hợp với một cuộc phong tỏa nhiều eo biển được phối hợp”.

Ông Jalal nhấn mạnh: “Đây chính là kịch bản mà Iran đã chuẩn bị trong những năm qua với lực lượng Houthi” ông nói.

Theo Al Jazeera, việc mở thêm một mặt trận mới trong chiến tranh, bên cạnh các cuộc giao tranh với Iran và Hezbollah, có thể làm gia tăng những câu hỏi trong nội bộ Israel về tính khả thi của các chiến dịch và cách chính phủ tiến hành chiến tranh.

Với Israel, điều đáng chú ý là một cuộc phong tỏa hàng hải nhằm vào các tàu liên quan đến Israel đi qua Eo biển Bab al-Mandeb có thể gây tổn hại lớn cho nền kinh tế Israel, vì khoảng 30% hàng nhập khẩu của nước này đi qua tuyến đường thủy ở Biển Đỏ.

Trên thực tế, theo hãng tin AFP của Pháp, ngay sau khi xác nhận vụ tấn công Israel ngày 28/3, Houthi tuyên bố đang lên kế hoạch ngăn chặn các tàu Israel đi qua Eo biển Bab al-Mandab trong bối cảnh xung đột leo thang.

Kênh Al-Araby TV dẫn lời một cố vấn cấp cao của Houthi cho biết: “Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch nhằm ngăn chặn các tàu Israel đi qua Eo biển Bab al-Mandab”.

Eo biển Bab al-Mandab nằm giữa Yemen, Djibouti và Eritrea, trong đó, Houthi kiểm soát phần bờ biển phía Yemen