Chuyên gia lý giải việc đồng minh không muốn tham gia chiến dịch Hormuz của Mỹ

Đức, Tây Ban Nha, Italy và Pháp, cùng các quốc gia ngoài Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), như Nhật Bản và Hàn Quốc, đã tỏ ra dè dặt trước khả năng tham gia chiến dịch hàng hải do Mỹ dẫn đầu tại eo biển Hormuz, do lo ngại tình hình chiến sự còn nhiều bất định.

Hải quân Iran tham gia tập trận tại eo biển Hormuz ngày 16/2/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Nhận định trong cuộc phỏng vấn với đài Sputnik (Nga), nhà phân tích chính trị Thổ Nhĩ Kỳ, ông Hasan Selim Ozertem, cho rằng các quốc gia này “không thể chắc chắn về mức độ an toàn của lực lượng hải quân”.

Ông giải thích những diễn biến gần đây cho thấy tàu Mỹ vẫn có thể bị tổn thương trước tên lửa Iran, đồng thời khó được bảo vệ hoàn toàn trước nguy cơ thủy lôi tại Vịnh Ba Tư.

“Vì lý do này, tôi nghĩ rằng không quốc gia nào muốn bị cuốn vào cuộc xung đột đang diễn ra”, ông nhấn mạnh.

Tổng thống Donald Trump từng cảnh báo tương lai của NATO có thể bị đặt dấu hỏi, nếu các đồng minh không ủng hộ chiến dịch tại Hormuz. Tuy nhiên, chuyên gia Ozertem nhận định vấn đề nằm ở chỗ NATO là một liên minh phòng thủ, không phải tổ chức sẵn sàng tham gia các chiến dịch tấn công nếu không có nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hoặc sự đồng thuận từ các thành viên.

Một thách thức khác, theo ông là đặc điểm địa lý của Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải hẹp – khiến không tàu khu trục nào của Mỹ thực sự an toàn khi hộ tống tàu rời Vịnh Ba Tư. Trong bối cảnh đó, việc mất một tàu khu trục có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới uy tín của chính quyền Mỹ.

Cuối cùng, ông Ozertem cho hay Washington đã đánh giá sai lầm khi cho rằng cuộc chiến có thể kết thúc nhanh chóng, thay vì kéo dài. Chính quyền Mỹ từng theo đuổi hai kịch bản với Iran: thúc đẩy chuyển giao quyền lực theo mô hình Venezuela hoặc kích động một cuộc nổi dậy trong nước. Tuy nhiên, khi cả hai đều không xảy ra, điều này cho thấy Washington đã đánh giá thấp khả năng trụ vững của Tehran trong một cuộc xung đột dài hơi, đặc biệt với việc sử dụng thiết bị bay không người lái và tên lửa.

Theo nhà phân tích Thổ Nhĩ Kỳ, cộng đồng quốc tế hiện vẫn chưa rõ “mục tiêu chiến lược” của chiến dịch quân sự do Mỹ phát động nhằm vào Iran, khi “các mục tiêu mới liên tục được giới chức Mỹ đưa ra mỗi ngày”.

Một trong những mục tiêu có thể là thay đổi chính quyền tại Iran, song thực tế cho thấy “nhà nước Iran vẫn duy trì được sự ổn định và hệ thống hiện tại tiếp tục tồn tại”, khiến kịch bản này dường như không còn được đặt lên bàn.

Một khả năng khác liên quan tới lo ngại an ninh của các quốc gia vùng Vịnh, những nước được cho là đã thúc giục Mỹ duy trì hiện diện quân sự và “loại bỏ các đòn bẩy kiểm soát của Iran”.

Kịch bản đáng chú ý hơn, theo ông Ozertem, là việc Mỹ “đi theo Israel trong chiến dịch này”, thể hiện qua các tuyên bố của ông Trump hoặc Thượng nghị sĩ Marco Rubio. Các tuyên bố cho rằng Iran có thể nhắm vào Mỹ nếu Washington không ủng hộ các đòn tấn công của Israel nhằm vào Tehran.