Cảnh giác với 5 loại thuốc thường dùng có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng
Thuốc dùng để làm giảm các triệu chứng, điều trị các tình trạng bệnh lý hoặc ngăn ngừa bệnh tật.
Thế nhưng bên cạnh tác dụng có lợi này, thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn… Vậy có cách nào khắc phục?
1. Hiểu về tác dụng phụ của thuốc như thế nào?
Tác dụng phụ của thuốc là những phản ứng không mong muốn khi dùng thuốc. Ví dụ, diphenhydramine (benadryl) là thuốc kháng histamine, thường được sử dụng để điều trị các triệu chứng dị ứng. Tác dụng của thuốc là ngăn chặn một chất hóa học gọi là acetylcholine (vì khi acetylcholin hoạt động quá mức, nó có thể gây ra các triệu chứng như dị ứng da như ngứa, phát ban, đỏ da và sưng…). Tuy nhiên, việc ngăn chặn hóa chất này lại gây ra tác dụng phụ là khô miệng, táo bón, buồn ngủ.
Sự xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của tác dụng phụ khác nhau tùy theo từng người. Việc thuốc có gây ra tác dụng phụ hay không tùy thuộc vào độ t.uổi, giới tính, BMI (chỉ số khối cơ thể) và các bệnh đi kèm khác. Tác dụng phụ của thuốc có thể từ nhẹ như dị ứng, phát ban (ngứa) đến nặng, thậm chí có thể đe dọa tính mạng.
Tác dụng phụ của thuốc là những phản ứng không mong muốn khi dùng thuốc.
Trong một số trường hợp, khi sử dụng thuốc đúng cách, tác dụng phụ của thuốc hầu như không đáng kể, nhưng có thể nghiêm trọng hoặc thậm chí gây t.ử v.ong khi dùng thuốc không phù hợp.
Ví dụ, warfarin – một thuốc làm loãng m.áu, thường được dung nạp tốt ở liều lượng được kê đơn thích hợp. Tuy nhiên, dùng thuốc cao hơn liều quy định hoặc tương tác thuốc, có thể làm tăng nguy cơ biến chứng c.hảy m.áu nghiêm trọng.
Tương tác thuốc xảy ra khi thuốc được trộn với một chất khác, có thể là thuốc kê đơn khác, sản phẩm OTC, thực phẩm hoặc rượu… Ví dụ, trộn thuốc giảm đau gây mê với rượu có thể dẫn đến quá liều gây t.ử v.ong.
Một số tác dụng phụ thường gặp nhất của thuốc bao gồm phát ban, táo bón, buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt, buồn ngủ, mất ngủ, nhức đầu và khô miệng. Các tác dụng phụ gây hậu quả nghiêm trọng hơn bao gồm nhịp tim bất thường, c.hảy m.áu trong, có ý nghĩ hoặc ý tưởng t.ự t.ử…
Nếu bạn sử dụng thuốc, điều quan trọng là phải biết những rủi ro và thực hiện các bước để ngăn ngừa tác dụng phụ của thuốc.
2. Loại thuốc nào thường dùng có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng?
1.1 Các chất ức chế ACE (Enzym chuyển Angiotensin) điều trị tăng huyết áp
Một vài thuốc trong nhóm này như: Lisinopril (prinivil), captopril (captopen), enalapril (vasotec) và ramipril (altace) được chỉ định để điều trị tăng huyết áp và suy tim.
Những loại thuốc này hoạt động bằng cách gián tiếp thư giãn và mở rộng mạch m.áu để giảm huyết áp và giảm khối lượng công việc của tim. Thuốc ức chế ACE thường được dung nạp tốt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp có thể gây phù mạch (biểu hiện sưng miệng, lưỡi và cổ họng đột ngột), dẫn đến khó thở. Phù mạch có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị.
1.2.Thuốc trị mỡ m.áu statin
Các statin như simvastatin, rosuvastatin, lovastatin… được kê đơn để giảm mức cholesterol xấu và chất béo trung tính trong m.áu. Những loại thuốc này có thể gây đau cơ (ở khoảng 1/10 bệnh nhân), đôi khi nghiêm trọng đến mức phải ngừng điều trị.
Video đang HOT
Trong một số trường hợp hiếm gặp, statin có thể gây ra tác dụng phụ đe dọa tính mạng như tiêu cơ vân, gây phá vỡ mô cơ dẫn đến tổn thương gan, suy thận và t.ử v.ong.
Statin có thể gây đau cơ.
1.3. Thuốc trị đái tháo đường metformin
Metformin là những loại thuốc được kê đơn phổ biến cho bệnh nhân đái tháo đường, giúp giảm lượng glucose trong m.áu.
Các tác dụng phụ thường gặp của metformin bao gồm tiêu chảy và khó chịu ở dạ dày, thường hết khi tiếp tục điều trị. Tuy nhiên, nhiễm toan lactic là tác dụng phụ hiếm gặp của thuốc này. Đây là sự tích tụ axit lactic trong m.áu có thể dẫn đến hạ huyết áp nghiêm trọng (giảm huyết áp nguy hiểm) và hạ thân nhiệt (nhiệt độ cơ thể thấp).
1.4.Thuốc kháng sinh nhóm fluoroquinolones
Các thuốc trong nhóm này như levofloxacin, ciprofloxacin… trước đây thường được sử dụng để điều trị n.hiễm t.rùng đường tiết niệu và viêm phế quản. Tuy nhiên, hiện nay chúng ít được kê đơn hơn do nguy cơ chấn thương gân nghiêm trọng không thể hồi phục.
1.5.Thuốc giảm đau acetaminophen và NSAID
Acetaminophen (tylenol) và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, naproxen có sẵn không cần kê đơn, được sử dụng rộng rãi để giảm sốt và giảm đau từ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, liều vượt quá 3.000 mg acetaminophen có thể gây suy gan, đặc biệt nếu dùng kết hợp với rượu thường xuyên. Mặt khác, NSAID có thể gây c.hảy m.áu dạ dày, loét dạ dày, tổn thương thận, tăng huyết áp và làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.
3. Làm thế nào bạn có thể giảm tác dụng phụ của thuốc?
Dưới đây là một số cách giúp quản lý các tác dụng phụ thông thường của thuốc và ngăn ngừa các tác dụng phụ nghiêm trọng:
- T.uổi tác là yếu tố quan trọng để đ.ánh giá khả năng xảy ra tác dụng phụ của thuốc. Người già và t.rẻ e.m dễ bị tác dụng phụ của thuốc hơn. Do đó, trước khi sử dụng thuốc cần tham khảo ý kiến của bác sĩ.
- Chế độ ăn, nước uống, hút thuốc và uống rượu đều có thể ảnh hưởng đến sự xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của các tác dụng phụ. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về cách dùng thuốc thích hợp (ví dụ như uống cùng hoặc không cùng thức ăn, tránh uống rượu hoặc tránh ánh nắng mặt trời… và làm theo hướng dẫn).
- Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn về các tác dụng phụ có thể xảy ra của thuốc và cách quản lý chúng. Liên hệ với bác sĩ càng sớm càng tốt nếu bạn gặp bất kỳ tác dụng phụ không mong muốn nào, vì những bất lợi này có thể dẫn đến tổn thương nghiêm trọng hoặc biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị.
- Thông báo cho bác sĩ về tình trạng dị ứng thuốc hoặc thực phẩm và bất kỳ thông tin sức khỏe mới nào mà bạn có thể có. Cách tốt nhất là lập danh sách các loại thuốc để mang đến cuộc hẹn với bác sĩ.
Mặc dù các tác dụng phụ không thể tránh được hoàn toàn nhưng bạn có thể giảm thiểu và ngăn ngừa chúng bằng cách làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc bác sĩ:
- Làm theo hướng dẫn trên nhãn và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu bạn không rõ.
- Lập danh sách tất cả các loại thuốc bạn đang dùng, bao gồm cả các sản phẩm không kê đơn và thuốc bổ sung cho mỗi lần đi khám bệnh.
- Không sử dụng thuốc hết hạn.
- Không dùng thuốc theo toa mà không có lời khuyên y tế.
- Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ về bất kỳ sản phẩm OTC hoặc chất bổ sung nào trước khi bạn bắt đầu sử dụng.
- Thuốc kê đơn chỉ nên được sử dụng bởi người được kê đơn.
- Không lạm dụng thuốc không kê đơn (OTC) như ibuprofen và acetaminophen…
Ăn bưởi xong đừng vứt vỏ, làm theo cách này sẽ giúp giảm mỡ m.áu và các bệnh về hô hấp
Vỏ bưởi giàu vitamin, có nhiều công dụng như: Chống rụng tóc, chống lão hóa, giảm mỡ m.áu, thanh lọc cơ thể, giảm ho và bệnh liên quan đến hô hấp...
Bưởi là loại trái cây chứa cực nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Trong đó, bưởi đào, bưởi đỏ có lượng beta-carotene và lycopene dồi dào. Chúng có tác dụng chuyển hóa vitamin A bảo vệ các tế bào. Bên cạnh đó, bưởi giàu vitamin, các khoáng chất hữu ích giúp tăng sức đề kháng và cấp ẩm cho da.
Ảnh minh họa
Theo kinh nghiệm của các bà nội trợ, một quả bưởi mua về chúng ta có thể tận dụng được tất cả các bộ phận. Chẳng hạn như phần cùi có thể ăn trực tiếp, làm mứt, ép nước. Phần cùi trắng mang làm chè bưởi. Phần vỏ bưởi có thể tận dụng phơi khô hãm trà, làm mứt hoặc có thể dùng như một dược liệu để làm đẹp và chữa bệnh.
Về dinh dưỡng, vỏ bưởi chứa một lượng dinh dưỡng nhất định, chẳng hạn như vitamin C, chất xơ, khoáng chất. Nó cũng có nhiều công dụng như làm ẩm phổi và giảm ho, thanh nhiệt và giải độc, thúc đẩy nhu động đường tiêu hóa. Ngoài ra vỏ bưởi còn rất giàu flavonoid, có tác dụng chống oxy hóa mạnh và giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, ung thư.
6 công dụng tuyệt vời của vỏ bưởi, có thể bạn chưa biết
Làm đẹp da
Với một lượng vitamin A và C cao, vỏ bưởi giúp duy trì được độ ẩm trong da, bảo vệ da không bị khô, nếp nhăn và mụn trứng cá. Ngoài ra, vỏ bưởi sẽ giảm được tỉ lệ xuất hiện tàn nhang do việc tăng sắc tố cũng những vấn đề khác do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Đặc biệt, trong vỏ bưởi có chứa lycopene nên giúp ngăn ngừa ung thư da do tia cực tím gây ra.
Làm đẹp tóc
Trong vỏ bưởi có hàm lượng tinh dầu lớn có khả năng dưỡng tóc rất tốt, giúp cho tóc bớt rụng, đồng thời giúp tóc óng mượt, mềm mại và chắc khỏe hơn. Ngoài ra, việc dùng vỏ bưởi để gội đầu không chỉ giúp làm sạch da đầu, kích thích tóc mọc nhanh mà còn tốt cho dây thần kinh vùng não.
Ảnh minh họa
Chữa hôi miệng
Vitamin C và tinh dầu có trong vỏ bưởi là những thành phần có khả năng chống hôi miệng một cách hiệu quả. Lấy vỏ bưởi đã phơi khô đun với ít nước kèm theo vài hạt muối. Dùng nước này để súc miệng sẽ khiến mùi hôi nhanh chóng biến mất.
Chữa ho, khan tiếng
Ho, khan tiếng là những triệu chứng thường gặp ở mọi đối tượng có thể do biến đổi thời tiết hoặc do tác động từ môi trường sống. Vỏ bưởi chính là vị thuốc hữu hiệu cho việc điều trị ho khan. Trong thời gian bị bệnh, nên nấu nước vỏ bưởi để uống hàng ngày, có thể dùng vỏ tươi hoặc khô sẽ thấy tình trạng ho khan được cải thiện.
Giảm mỡ m.áu
Theo nghiên cứu từ các chuyên gia, bên trong thành phần vỏ bưởi có chứa hàm lượng tinh dầu và hoạt chất flavonoid neohesperidin, loại hợp chất này có khả năng giúp chống oxy hóa tốt. Ngoài ra, flavonoid còn hỗ trợ bảo vệ các tế bào gan, mật và giảm cholesterol cũng như giảm thiểu hấp thụ cholesterol xấu.
Tăng sức đề kháng
Bưởi là một trong những loại trái cây có hàm lượng vitamin C dồi dào. Đây chính là dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể tăng sức đề kháng. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong vỏ bưởi có khả năng chống lại các căn bệnh như hen suyễn, viêm khớp, giảm stress,...
Nấu nước vỏ bưởi đúng cách
Ảnh minh họa
Bước 1: Thái vỏ bưởi thành sợi nhỏ, sau đó mang phơi nắng. Lưu ý không nên phơi dưới trời nắng gắt.
Bước 2: Sau khi vỏ bưởi đã được phơi khô, đun vỏ bưởi cùng 3 lít nước trong khoảng 15 phút, lưu ý lửa ở mức nhỏ.
Bước 3: Sau khi đã đun sôi, cho nước vào bình thủy tinh, bảo quản trong tủ lạnh và uống dần.
Lưu ý: - Vỏ bưởi rất dễ có hóa chất, nên cầm ngâm rửa sạch. Khi nấu nước vỏ bưởi cần nấu chín, vì khi chưa chín, axit trong vỏ bưởi chưa được chuyển hóa hết sẽ làm tổn hại đến sức khỏe của dạ dày.
Uống nước vỏ bưởi đúng cách
- Nên uống trước bữa sáng, trưa và tối khoảng 30 phút. Liều lượng khoảng 200 - 300ml nước vỏ bưởi. Ngoài ra, có thể uống thay nước khi khát.
- Tránh uống nước vỏ bưởi trước khi đi ngủ.
- Nếu như đang trong thời gian điều trị bệnh lý và có uống thuốc thì trước khi uống bưởi bạn cần hỏi ý kiến của bác sĩ.
4 lưu ý trong chế độ ăn giúp trẻ bị sởi nhanh hồi phục Đối với trẻ mắc bệnh sởi, ngoài việc tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ thì cha mẹ cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ để tăng cường sức đề kháng, giảm nguy cơ biến chứng. Nên cho trẻ ăn gì để nhanh hồi phục? 1. Dinh dưỡng rất quan trọng đối với người mắc...