Cảnh báo gần 3,8 tỷ người sẽ đối mặt với nắng nóng cực đoan

Một nghiên cứu mới từ Đại học Oxford vừa đưa ra cảnh báo về việc nắng nóng cực đoan sẽ lan rộng trên toàn cầu vào giữa thế kỷ này, buộc cả những quốc gia vốn có khí hậu lạnh cũng phải cấp tốc tìm cách thích nghi.

Nhiệt kế điện tử hiển thị 41 độ C tại Gunma , Nhật Bản ngày 5/8/2025. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Sustainability ngày 26/1, dự kiến khoảng 3,79 tỷ người, tức gần một nửa dân số thế giới , sẽ phải hứng chịu nhiệt độ cực đoan vào năm 2050. Các nhà khoa học nhấn mạnh, nhu cầu làm mát sẽ tăng “chóng mặt” tại các quốc gia đông dân như Brazil, Indonesia, Nigeria , Ấn Độ, Philippines và Bangladesh. Đây là những khu vực có hàng trăm triệu người hiện vẫn chưa có điều hòa nhiệt độ hoặc các phương tiện chống nóng hiệu quả.

Nắng nóng cực đoan hiện được coi là “ sát thủ thầm lặng ” vì có thể hủy hoại cơ thể một cách từ từ, gây ra các triệu chứng từ chóng mặt, đau đầu đến suy tạng và tử vong. Theo các nghiên cứu, nếu nhiệt độ toàn cầu tăng thêm 2C so với thời kỳ tiền công nghiệp, số người phải chịu cảnh nắng nóng cực đoan sẽ tăng gần gấp đôi. Chuyên gia Jesus Lizana, trưởng nhóm nghiên cứu, cảnh báo, phần lớn các tác động sẽ bắt đầu thể hiện rõ rệt ngay trong thập kỷ này khi thế giới nhanh chóng chạm ngưỡng tăng nhiệt 1,5C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Hệ thống phun sương được lắp ở khu vực phường Grand Saconnex của Thành phố Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: Anh Hiển/PV TTXVN tại Thụy Sĩ

Nghiên cứu cũng chỉ ra một thực tế bất ngờ là các quốc gia vốn có khí hậu mát mẻ hoặc lạnh giá như Canada, Nga và Phần Lan cũng sẽ chịu tác động nặng nề, dù nhiệt độ chỉ tăng ở mức vừa phải. Nguyên nhân là vì thực tế nhà cửa và hạ tầng tại các nước này thường được xây dựng để hấp thụ ánh nắng và giữ ấm, thiếu hệ thống thông gió và điều hòa. Khi nhiệt độ tăng lên, dù hóa đơn sưởi ấm có thể giảm, nhưng chi phí cho việc lắp đặt và vận hành hệ thống làm mát sẽ thay thế vào đó và trở thành gánh nặng kinh tế mới, đặc biệt là tại châu Âu, nơi điều hòa vẫn còn là thiết bị hiếm hoi.

Bà Radhika Khosla, đồng tác giả nghiên cứu nhận định: “Những người yếu thế nhất sẽ là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, nhưng các quốc gia giàu có cũng không thể chủ quan. Nhiều nơi đang ở trong tình trạng thiếu chuẩn bị một cách nguy hiểm”.

Để ứng phó, các chuyên gia cho rằng, trong vài năm tới, thế giới cần triển khai ngay các hệ thống điều hòa tiết kiệm năng lượng hoặc các giải pháp làm mát thụ động, cùng với việc cải tạo các tòa nhà và phương tiện công cộng để chống chịu được sức nóng, thay vì chỉ tập trung vào giữ nhiệt.