Các bệnh tiêu hóa dễ mắc mùa Đông Xuân

Mùa xuân cũng là mùa phát triển mạnh của các loại nấm mốc, vi khuẩn. Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến quy trình chế biến, đặc biệt là vấn đề bảo quản thực phẩm nếu không được đảm bảo sẽ rất dễ dẫn đến mắc các bệnh đường tiêu hóa.

Chứng đầy bụng khó tiêu

Mâm cao cỗ đầy ngày tết dễ gây nên tình trạng rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, khó tiêu vì thức ăn thường chứa quá nhiều chất béo, chất đạm, lại đi kèm với nhiều loại thức uống như bia, rượu, nước giải khát có gaz,…

Chứng khó tiêu, đầy hơi trong một số trường hợp chỉ là những rối loạn tiêu hóa cấp thời, có thể tự khỏi hoặc chỉ cần điều trị với vài loại thuốc điều trị triệu chứng thông thường. Tuy nhiên, một số các trường hợp khác đầy hơi, khó tiêu lại là biểu hiện của những tổn thương thực thể của các bệnh lý rối loạn tiết dịch dạ dày, phá hủy hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày, làm mất cân bằng giữa yếu tố “bảo vệ” và yếu tố “phá hủy” bên trong dạ dày dẫn đến viêm dạ dày, loét dạ dày…

Để hạn chế tình trạng rối loạn tiêu hóa đầy bụng khó tiêu đặc biệt trong những ngày xuân, cần lưu ý:

- Hạn chế ăn quá nhiều thức ăn chiên xào, nhiều chất béo, không ăn quá nhiều thịt, không uống quá nhiều rượu, bia, các loại nước giải khát có gaz,…

- Nên ăn kèm với các thức ăn lỏng, dễ tiêu, ít chất béo như cháo, súp,…

- Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm: Không mua dự trữ thực phẩm quá nhiều, quá lâu, loại bỏ những thực phẩm kém chất lượng, nghi ngờ không vệ sinh, hư hỏng, hạn chế sử dụng quá nhiều phẩm màu, chất độc hại trong chế biến và bảo quản thực phẩm.

- Không nên nằm ngay mà nên đi tản bộ sau ăn.

Trong một số trường hợp có thể dùng một vài loại thuốc để điều trị những khó chịu do chứng đầy bụng khó tiêu gây ra như các loại thuốc trung hòa acid, chống tiết acid; thuốc chống đầy hơi, than hoạt tính; thuốc điều hòa hoạt động dạ dày; men tiêu hóa,…

Tuy nhiên nếu tình trạng đầy bụng khó tiêu kéo dài nhiều ngày không giảm, hoặc có kèm theo các triệu chứng khác như đau bụng nhiều, nôn ói nhều, nôn ra máu, bụng chướng to phải đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị chính xác.

Tiêu chảy cấp do thức ăn

Vào mùa đông xuân nhất là các lễ hội, tết thì nguy cơ mất an toàn thực phẩm và ngộ độc thực phẩm rất cao. Do vậy, mọi người cần chú ý tránh nguy cơ tiêu chảy cấp.

Tiêu chảy cấp xảy ra khi người ăn phải thức ăn hoặc nước uống chứa vi sinh vật gây bệnh, độc tố của vi khuẩn hoặc hóa chất độc hại. Các tác nhân thường gặp gồm vi khuẩn Salmonella, E.coli, tụ cầu vàng, virus đường ruột hoặc ký sinh trùng.

Biểu hiện điển hình của tiêu chảy cấp là đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, có thể kèm theo đau bụng, buồn nôn, nôn, sốt và mệt mỏi. Trường hợp nặng, người bệnh có thể bị mất nước, rối loạn điện giải với các dấu hiệu như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, hoa mắt, tụt huyết áp, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Nếu tình trạng đầy bụng khó tiêu kéo dài cần phải đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị.

Xử trí tiêu chảy cấp cần tập trung bù nước và điện giải kịp thời bằng dung dịch oresol theo đúng hướng dẫn. Người bệnh nên ăn nhẹ, dễ tiêu, tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ sống và rượu bia. Không tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Để phòng bệnh, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín uống sôi, rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Khi có dấu hiệu nặng hoặc kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Bệnh viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày – tá tràng là bệnh lý tiêu hóa thường gặp và có xu hướng gia tăng trong dịp Tết. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi thói quen sinh hoạt và ăn uống trong những ngày lễ. Việc ăn uống thất thường, sử dụng nhiều rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng, cùng với căng thẳng, thiếu ngủ là những yếu tố dễ làm tổn thương niêm mạc dạ dày.

Các triệu chứng thường gặp của viêm loét dạ dày trong dịp Tết bao gồm đau vùng thượng vị, ợ chua, ợ nóng, đầy bụng, buồn nôn hoặc chán ăn. Trường hợp nặng có thể xuất hiện nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, đe dọa đến sức khỏe người bệnh.

Để phòng ngừa và kiểm soát bệnh, người dân cần duy trì chế độ ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia, đồ ăn cay nóng, chua, nhiều dầu mỡ. Nên ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa ăn và tăng cường rau xanh, thực phẩm dễ tiêu. Đồng thời, giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và tránh lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid.

Người đã có tiền sử viêm loét dạ dày cần tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và không chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, đặc biệt trong dịp Tết. Việc chăm sóc sức khỏe tiêu hóa đúng cách sẽ giúp mỗi gia đình đón Tết an toàn, trọn vẹn.