Biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt lan rộng tại EU

Hàng trăm nghìn người dân châu Âu xuống đường tham gia các cuộc biểu tình nhằm phản đối chi phí sinh hoạt gia tăng, gây sức ép lên chính phủ các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU).

Biểu tình ở Milan, Italy ngày 17/10. Ảnh: Tân Hoa xã

Ngày 17/10, làn sóng bất ổn tại Bỉ, Pháp, Italy và Bồ Đào Nha đã gây sức ép lên chính phủ các nước trên khắp EU.

Tại Pháp, hơn 550.000 người tham gia biểu tình, đánh dấu một trong những ngày biểu tình hỗn loạn nhất trong nhiều thập kỷ. Cảnh sát đã đối đầu với người biểu tình trên khắp cả nước.

Các cuộc tuần hành diễn ra sau nhiều tuần học sinh biểu tình và đã biến thành những vụ đụng độ, cướp phá và phóng hỏa, sau khi các nhóm cực đoan bạo lực tấn công các tòa nhà công cộng, cửa hàng xa xỉ và siêu thị, đồng thời tấn công xe cảnh sát và các sĩ quan.

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu cho biết 1.200 người đã bị bắt giữ và 150 cảnh sát bị thương. “Thật may mắn là số người thương vong không cao hơn”, ông nói khi đến thăm các sĩ quan được triển khai tại khu vực trung tâm Paris.

Theo truyền thông Pháp, hàng chục cửa hàng tại Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse và Strasbourg đã bị cướp phá. Thị trưởng Paris Emmanuel Grégoire cho biết nhiều tuyến phố ở thủ đô đã bị tàn phá.

Một vụ hỏa hoạn do những người biểu tình gây ra tại Limoges đã phá hủy phần lớn tòa thị chính có lịch sử hơn 140 năm của thành phố. Trong khi đó, các tòa thị chính tại Marseille và Lille bị đột nhập và phá hoại. Tại Lyon, người biểu tình phóng hỏa văn phòng du lịch của thành phố.

Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố trên mạng xã hội X rằng những người chịu trách nhiệm sẽ bị truy tố và trừng phạt.

Tại thủ đô Brussels của Bỉ, cảnh sát sử dụng hơi cay và vòi rồng để giải tán người biểu tình. Cảnh sát cáo buộc những người này ném vật thể về phía lực lượng chức năng và đốt phá.

Tại Liège, thành phố nhỏ hơn nằm ở phía Đông Brussels, cảnh sát cũng triển khai vòi rồng để giải tán các cuộc biểu tình. Cảnh sát không công bố số người tham gia.

Trong khi đó, tại thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha, hàng chục nghìn người đã tuần hành phản đối cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, tiền lương thấp và tình trạng khó tiếp cận nhà ở tại các thành phố lớn. Giá nhà tại Bồ Đào Nha đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2017, trong khi giá thuê nhà đối với các hợp đồng mới cũng tăng gần tương đương.

Ngày 16/10, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề nghị viện Bồ Đào Nha Carlos Abreu Amorim tuyên bố chính phủ sẽ không nhượng bộ. Những người biểu tình cho rằng các nhà lãnh đạo không hiểu rõ những vấn đề mà người dân đang phải đối mặt.

Tại Milan ở Italy, những người gây rối đã đụng độ với cảnh sát, cướp phá các cửa hàng và phóng hỏa tài sản ở trung tâm thành phố, khiến quảng trường Piazza del Duomo và một khu mua sắm cao cấp vốn thường đông đúc người mua sắm trở nên vắng vẻ.

Cuộc tuần hành phản đối chiến tranh và chi phí sinh hoạt gia tăng ban đầu diễn ra trong hòa bình. Tuy nhiên, những người biểu tình đeo mặt nạ đã ném đá, gạch lát đường và các vật thể khác vào cảnh sát chống bạo động, đồng thời đốt các chướng ngại vật được dựng từ bàn quán bar. Cảnh sát sử dụng vòi rồng và hơi cay để giải tán đám đông.

Theo hãng thông tấn LaPresse của Italy, ít nhất hai cảnh sát bị thương và khoảng 50 người biểu tình bị tạm giữ.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni lên án các hành vi bạo lực. “Biểu tình là quyền. Đốt phá các thành phố của chúng ta thì không phải là quyền”, bà viết trên mạng xã hội X, đồng thời đổ lỗi cho những kẻ côn đồ lợi dụng các cuộc biểu tình để gieo rắc hỗn loạn.

Thị trưởng Milan Giuseppe Sala nói: “Những lý do dẫn đến các cuộc biểu tình là có thể hiểu được. Tuy nhiên, bạo lực nhằm vào lực lượng thực thi pháp luật và những thiệt hại nghiêm trọng đối với thành phố là không thể biện minh”.

Tại Bologna, cảnh sát cũng cho biết bên cạnh các cuộc tuần hành hòa bình, một số người biểu tình đã ném đá và đụng độ với lực lượng chức năng.

Theo nhận định của ông Alberto Alemanno, Giáo sư luật và chính sách EU tại Trường Kinh doanh HEC Paris, mặc dù các cuộc biểu tình tại những nước khác không có quy mô như ở Pháp, những diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy tâm lý bất mãn đang lan rộng. Ông Alemanno nói: “Pháp là tâm điểm của phong trào này… và hiện đã có những dấu hiệu cho thấy phong trào đang lan ra ngoài phạm vi nước Pháp”.

Ông cho rằng các cuộc biểu tình ngày 17/10 có thể chưa phải là những cuộc biểu tình cuối cùng tại nhiều nước, đồng thời các điểm nóng mới có thể xuất hiện.

Tại Hy Lạp, Đức và Áo, những giai đoạn đầu của một phong trào đang dần hình thành. Theo ông Alemanno, các hoạt động huy động lực lượng dự kiến sẽ diễn ra trong tuần tới.

Ông giải thích rằng đây không phải là một phong trào thống nhất, mà là nhiều cuộc biểu tình diễn ra đồng thời, xuất phát từ một số bất bình chung, trong đó có tình trạng thiếu kinh phí cho giáo dục, chi phí sinh hoạt gia tăng và triển vọng việc làm bấp bênh sau khi tốt nghiệp đối với sinh viên.

Theo ông Alemanno, tình trạng bất ổn diễn ra vào thời điểm then chốt đối với châu Âu, khi lục địa này chuẩn bị bước vào chu kỳ siêu bầu cử quốc gia chưa từng có tiền lệ trong 12 tháng tới. Các cuộc bầu cử dự kiến diễn ra tại Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Ba Lan. Ông nhận định: “Không thể tránh khỏi việc tất cả các cuộc biểu tình và hoạt động huy động lực lượng này sẽ trở thành trọng tâm của các cuộc thảo luận chính trị”.