5 loại trà tốt cho người có cholesterol cao

Cholesterol cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Bên cạnh chế độ ăn lành mạnh, tập luyện và dùng thuốc khi cần, một số loại trà chứa hợp chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ cải thiện mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Trà là thức uống được sử dụng phổ biến trên thế giới và đã được nghiên cứu về tác động đối với sức khỏe tim mạch. Một số bằng chứng cho thấy các hợp chất chống oxy hóa trong trà có thể góp phần làm giảm cholesterol LDL (cholesterol “xấu”) hoặc cải thiện các chỉ số mỡ máu.

Trà theo đúng nghĩa được pha từ lá của cây Camellia sinensis, bao gồm trà xanh, trà trắng, trà ô long và trà đen. Sự khác biệt giữa các loại chủ yếu nằm ở mức độ oxy hóa trong quá trình chế biến. Trong khi đó, trà thảo dược được làm từ các loại hoa, lá, rễ hoặc quả của nhiều loài thực vật khác nhau nên về bản chất không phải là trà từ cây chè. Phần lớn các loại trà thảo dược không chứa caffeine.

1. Người cholesterol cao nên uống loại trà nào?

1.1. Trà xanh tốt cho người có cholesterol cao

Trong các loại trà, trà xanh được nghiên cứu nhiều nhất về khả năng hỗ trợ cải thiện cholesterol. Loại trà này giàu catechin – nhóm chất chống oxy hóa, trong đó nổi bật là epigallocatechin gallate (EGCG). Các hợp chất này được cho là giúp giảm hấp thu cholesterol ở ruột, đồng thời cải thiện quá trình chuyển hóa lipid trong cơ thể.

Một phân tích tổng hợp từ 31 thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống trà xanh giúp giảm nhẹ cholesterol toàn phần và cholesterol LDL. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận trà xanh có thể góp phần giảm triglyceride, tuy nhiên bằng chứng hiện chưa thống nhất. Mặc dù mức giảm không lớn, việc sử dụng trà xanh thường xuyên kết hợp chế độ ăn uống hợp lý có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe tim mạch.

Trà xanh hỗ trợ cải thiện cholesterol.

1.2. Trà trắng

Trà trắng cũng được chế biến từ cây Camellia sinensis nhưng trải qua quá trình xử lý tối thiểu, nhờ đó giữ lại hàm lượng catechin khá cao. Một số nghiên cứu trên động vật và một thử nghiệm lâm sàng nhỏ ở người trưởng thành béo phì ghi nhận trà trắng có thể giúp giảm cholesterol toàn phần, cholesterol LDL và triglyceride.

Tuy nhiên, số lượng nghiên cứu trên người còn hạn chế và chưa đủ để khẳng định hiệu quả đối với cộng đồng nói chung.

1.3. Trà đen

Khác với trà xanh, trà đen được oxy hóa hoàn toàn trong quá trình chế biến. Khi đó, catechin chuyển thành các hợp chất như theaflavin và thearubigin – cũng có hoạt tính chống oxy hóa. Một số nghiên cứu cho thấy uống trà đen có thể giúp giảm nhẹ cholesterol toàn phần và LDL ở người có mỡ máu cao. Tuy nhiên, mức cải thiện tương đối nhỏ và các phân tích tổng hợp hiện nay cho rằng bằng chứng chưa đủ mạnh để khuyến nghị sử dụng trà đen như một biện pháp kiểm soát cholesterol.

1.4. Trà ô long

Trà ô long được oxy hóa một phần, tạo ra nhiều polyphenol đặc trưng. Theo một nghiên cứu ở người trưởng thành Trung Quốc, những người thường xuyên uống trà ô long có xu hướng có nồng độ HDL (cholesterol “tốt”) cao hơn, đồng thời cholesterol toàn phần và LDL thấp hơn so với người không uống.

HDL có vai trò vận chuyển cholesterol dư thừa từ máu trở về gan để đào thải, vì vậy việc duy trì mức HDL phù hợp được xem là có lợi cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, tương tự các loại trà khác, cần thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn để khẳng định lợi ích này.

1.5. Một số trà thảo dược

Ngoài trà từ cây chè, một số loại trà thảo dược cũng cho thấy tiềm năng hỗ trợ cải thiện mỡ máu. Trong đó, trà atisô, trà lá sen, trà rooibos hay trà gừng cũng đang được nghiên cứu về tác động đối với chuyển hóa lipid và sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, bằng chứng hiện còn hạn chế hoặc chủ yếu dựa trên các nghiên cứu nhỏ, vì vậy chưa đủ cơ sở để khuyến nghị sử dụng nhằm giảm cholesterol.

Trà lá sen hỗ trợ cải thiện mỡ máu.

2. Nên uống bao nhiêu tách trà/ngày?

Hiện chưa có khuyến cáo chính thức về lượng trà cần uống để giảm cholesterol. Trong các nghiên cứu lâm sàng, lượng trà được sử dụng khá khác nhau, chẳng hạn:

• Trà xanh: Khoảng 3 tách mỗi ngày trong 12 tuần.
• Trà trắng: Khoảng 2 tách mỗi ngày trong 12 tuần.
• Trà đen: Khoảng 5 tách mỗi ngày trong 4 tuần.
• Trà ô long: Khoảng 8 g lá trà mỗi ngày trong 6 tuần.
• Trà dâm bụt: Lượng chiết xuất tương đương khoảng 450 mg mỗi ngày trong 6 tuần.

Các chuyên gia lưu ý rằng không nên cố gắng uống nhiều trà hơn với hy vọng đạt hiệu quả nhanh hơn, bởi lượng lớn caffeine hoặc các hoạt chất sinh học có thể gây tác dụng không mong muốn.

3. Một số lưu ý khi uống trà

Đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống vài tách trà mỗi ngày thường an toàn. Tuy nhiên, một số người có thể gặp các tác dụng phụ như mất ngủ, hồi hộp, lo âu, đau đầu, khó chịu dạ dày, tiêu chảy hoặc nôn, đặc biệt khi sử dụng nhiều loại trà chứa caffeine.

Một số sản phẩm trà hoặc thực phẩm bổ sung từ trà cũng từng được ghi nhận có liên quan đến tổn thương gan, nhiễm kim loại nặng hoặc tương tác với thuốc điều trị. Trà thảo dược cũng không phải lúc nào cũng an toàn, bởi một số loại có thể ảnh hưởng đến gan, thận hoặc làm thay đổi tác dụng của thuốc đang sử dụng.

Vì vậy, người đang điều trị tăng cholesterol, mắc bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thường xuyên các sản phẩm từ trà hoặc chiết xuất trà.

Mặc dù một số loại trà có thể hỗ trợ cải thiện các chỉ số mỡ máu, nhưng hiệu quả nhìn chung ở mức khiêm tốn. Theo các hướng dẫn của các hiệp hội tim mạch, nền tảng của việc kiểm soát cholesterol vẫn là chế độ ăn lành mạnh, tăng cường vận động thể lực, duy trì cân nặng hợp lý, không hút thuốc và sử dụng thuốc hạ lipid máu khi có chỉ định. Việc bổ sung trà vào chế độ ăn có thể là một lựa chọn tốt cho sức khỏe tim mạch, nhưng không nên coi đây là biện pháp thay thế điều trị.