5 bài thuốc dưỡng nhan từ bạch chỉ

Trong xu hướng làm đẹp quay về với thiên nhiên, nhiều thảo dược cổ truyền đang được quan tâm trở lại.

Trong số đó, bạch chỉ nổi bật như một vị thuốc dưỡng nhan tiêu biểu, vừa có giá trị y học, vừa được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc và cải thiện làn da.

1. Bạch chỉ – thảo dược quen thuộc trong y học cổ truyền

BSCK2. Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y dược TP.Hồ Chí Minh cho biết, với phương châm “quay về với tự nhiên”, ngành thẩm mỹ hiện đại ngày càng chú trọng khai thác các loại thảo dược có tác dụng làm đẹp bền vững hơn. Bạch chỉ là một trong số ít vị thuốc đáp ứng đồng thời cả hai tiêu chí: Chữa bệnh và dưỡng nhan, được sử dụng từ lâu đời trong Đông y và tiếp tục được nghiên cứu dưới góc nhìn y học hiện đại.

Bạch chỉ là cây thảo sống lâu năm, chiều cao trung bình từ 1-2 m. Thân hình trụ, rỗng, màu trắng hoặc tím hồng. Lá xẻ ba lần dạng lông chim, mép có răng cưa; cuống lá dài, phình to thành bẹ. Hoa mọc thành tán kép, màu trắng; quả bế đôi thường bị gọi nhầm là “hạt”.

Tại Việt Nam, bạch chỉ được trồng nhiều ở các tỉnh đồng bằng và trung du miền núi, phát triển tốt tại Hà Nội (Văn Điển), Vĩnh Phúc (Tam Đảo), Lào Cai (Sa Pa)…

Hình ảnh cây và vị thuốc bạch chỉ.

2. Tác dụng của bạch chỉ

Theo BSCK2. Huỳnh Tấn Vũ, bạch chỉ được sử dụng để giảm các chứng đau đầu do cảm cúm, đau đầu sau sinh, đau răng, đau dây thần kinh mặt. Dược liệu này có tác dụng hưng phấn nhẹ trung khu thần kinh, đồng thời hỗ trợ giảm viêm.

Theo y học cổ truyền, bạch chỉ có mùi thơm hắc, vị cay hơi đắng, tính tân ôn, quy vào các kinh phế, vị và đại tràng. Bạch chỉ thường được dùng trong các trường hợp:

• Cảm mạo, nhức đầu, ra mồ hôi
• Đau vùng lông mày, nghẹt mũi, chảy nước mũi do viêm xoang
• Đau răng, mụn nhọt sưng đau
• Phong thấp, xích bạch đới
• Viêm tuyến vú, rối loạn kinh nguyệt…

Đặc biệt, bạch chỉ dùng ngoài da có tác dụng hoạt huyết, làm mềm da, hỗ trợ làm sáng da, mờ nám, chống nếp nhăn. Chính vì vậy, bột bạch chỉ từ lâu đã được dùng làm nguyên liệu chế phấn, kem bôi và các sản phẩm hóa trang, dưỡng da trong dân gian.

Bạch chỉ – một vị thuốc dưỡng nhan tiêu biểu, vừa có giá trị y học, vừa được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc da.

3. Công thức dưỡng nhan từ bạch chỉ

1. Giảm nám da, sạm da: Bạch chỉ 30 g, hoa đào tươi 250 g, ngâm với 1 lít rượu trắng. Sau 1 tháng có thể dùng; mỗi ngày uống 2 lần. Bài thuốc này được dân gian sử dụng nhằm hỗ trợ làm giảm các vết nám đen trên da mặt.

2. Chữa rụng tóc: Bạch chỉ 60 g, hậu phác 30 g; sắc lấy nước, dùng gội đầu 2-3 lần/ngày.

3. Bài thuốc bôi mặt dưỡng da cổ truyền: Gồm các vị bạch chỉ 30g, bạch liễm 30g, bạch truật 30g, bạch cập 15g, bạch phụ tử 9g, bạch linh (bỏ vỏ) 9g, bạch tế tân 9g. Các vị sấy khô, tán bột mịn, trộn với lòng trắng trứng gà, nặn viên nhỏ, bảo quản trong lọ sứ. Mỗi tối, hòa thuốc với nước ấm thành hỗn hợp sệt, bôi lớp mỏng lên mặt, để khoảng 60 phút, sau đó rửa sạch.

Công dụng: Khu phong, hoạt huyết, làm mềm, làm trắng da và phòng nếp nhăn.

4. Mặt nạ bạch chỉ dưỡng da trắng mịn: 3 thìa mật ong rừng, 3 thìa bột bạch chỉ, 3 thìa sữa tươi nguyên chất; trộn đều, đắp mặt nạ 3 lần/tuần. Hoặc: 5 thìa cà phê bột bạch chỉ trộn với 1 quả trứng gà, đắp trong 30 phút, rửa lại bằng nước ấm.

5. Bài thuốc đắp mặt của danh y Tuệ Tĩnh: Gồm bạch chỉ 6g, bạch linh 6g, hạnh nhân 6g, cao ống xương dê 6g. Các vị sấy khô, tán mịn, pha nước sôi để ấm, đắp mặt 20 phút, mỗi lần khoảng 5g. Bài thuốc có tác dụng dưỡng huyết, tăng độ ẩm và cải thiện sắc da.

Từ góc nhìn Đông y đến y học hiện đại, bạch chỉ là vị thuốc đa tác dụng, vừa hỗ trợ điều trị bệnh, vừa góp phần chăm sóc và cải thiện làn da. Các bài thuốc dưỡng nhan từ bạch chỉ phản ánh rõ triết lý làm đẹp bền vững, hài hòa giữa sức khỏe và thẩm mỹ – một giá trị vẫn còn nguyên ý nghĩa trong đời sống hiện đại.