Vì sao người xưa dặn ‘mùa hè ăn 3 loại cỏ, cả mùa ít gặp bác sĩ’?

Có 3 loại “cỏ dại” được nhắc đến nhiều nhất, hiện nay vẫn rất dễ tìm ở chợ Việt.

Mỗi khi bước vào hè, nhiều người lớn tuổi lại có thói quen ra vườn, men theo bờ ruộng hay ven mương để hái những loại rau dại mọc tự nhiên. Trong mắt nhiều người trẻ, đó chỉ là vài loại “cỏ” bình thường. Nhưng với thế hệ trước, đây lại là những món ăn gắn liền với kinh nghiệm dưỡng sinh lâu đời.

Theo quan niệm dân gian và Đông y, đầu hè là thời điểm cơ thể dễ tích tụ nhiệt, ăn uống kém ngon miệng, tiêu hóa nhạy cảm hơn do thời tiết nóng ẩm thay đổi thất thường. Vì vậy, người xưa đặc biệt coi trọng việc bổ sung những loại rau theo mùa có tính thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và cân bằng cơ thể.

Trong số đó, có 3 loại “cỏ dại” được nhắc đến nhiều nhất, hiện nay vẫn rất dễ tìm ở chợ Việt.

Rau sam – loại rau từng bị xem là cỏ dại nhưng giàu dưỡng chất

Rau sam là loại cây thân mọng nước, lá nhỏ, thường bò sát mặt đất và mọc nhiều ở bờ ruộng, vườn rau hoặc ven đường.

Nhiều người từng xem rau sam là loại cỏ khó nhổ vì càng nhổ lại càng mọc mạnh. Thế nhưng trong Đông y, đây lại là loại rau được đánh giá cao nhờ tính mát và khả năng hỗ trợ thanh nhiệt cơ thể.

Điều đặc biệt là rau sam chứa omega-3 – dưỡng chất vốn hiếm gặp ở thực vật. Một số nghiên cứu cho thấy omega-3 có lợi cho tim mạch, hỗ trợ chống viêm và giúp cải thiện mỡ máu.

Không chỉ vậy, rau sam còn được nhiều người gọi là “kháng sinh tự nhiên” vì có khả năng hỗ trợ ức chế một số vi khuẩn đường ruột. Vào mùa hè, khi hệ tiêu hóa dễ nhạy cảm hơn do thời tiết oi nóng, loại rau này thường xuất hiện trong các bữa ăn dân dã để giúp cơ thể dễ chịu hơn.

Rau sam thường được chế biến thế nào?

Rau sam có thể chần sơ rồi trộn cùng tỏi, dầu mè, giấm hoặc nước tương. Vị chua nhẹ và giòn mềm của rau đặc biệt hợp với thời tiết nóng bức. Ngoài ra, nhiều gia đình còn dùng rau sam để xào trứng, nấu canh hoặc phơi khô hầm cùng thịt.

Trứng rán rau sam

Rau sam xào tỏi

Rau sam trộn chua ngọt

Bồ công anh – loại rau đắng nhưng được Đông y đánh giá cao

Bồ công anh là loại cây quen thuộc với những bông hoa vàng nhỏ, khi già sẽ chuyển thành cụm bông trắng bay theo gió.

Ít ai biết rằng phần lá của bồ công anh từ lâu đã được sử dụng như một loại rau và vị thuốc trong Đông y. Loại cây này còn có tên “hoàng hoa địa đinh”, nổi tiếng với công dụng thanh nhiệt, hỗ trợ giải độc và giảm viêm.

Một số nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy bồ công anh có thể hỗ trợ chức năng gan và túi mật, góp phần thúc đẩy quá trình đào thải của cơ thể.

Đó cũng là lý do nhiều người thích dùng bồ công anh vào thời điểm giao mùa – khi cơ thể dễ xuất hiện tình trạng nóng trong, nổi mụn, khô mắt hoặc mệt mỏi do thời tiết thay đổi.

Vì sao nhiều người ngại ăn bồ công anh?

Lá bồ công anh có vị hơi đắng nên không phải ai cũng ăn quen ngay từ đầu. Tuy nhiên, theo quan niệm Đông y, chính vị đắng lại là phần chứa nhiều giá trị dược tính. Để dễ ăn hơn, nhiều người thường ngâm nước muối hoặc chần sơ trước khi chế biến. Loại rau này có thể ăn sống chấm tương, làm salad, hấp hoặc dùng phần rễ phơi khô để pha trà.

Món salad bồ công anh thơm ngon lạ miệng.

Trà bồ công anh

Ngải cứu – món rau quen thuộc giúp làm ấm cơ thể

Ngải cứu là loại rau quá quen thuộc trong nhiều gia đình Việt, đặc biệt với món trứng chiên ngải cứu hay các bài thuốc dân gian. Theo Đông y, ngải cứu có khả năng làm ấm cơ thể, hỗ trợ lưu thông khí huyết và giảm cảm giác lạnh từ bên trong.

Đầu hè cũng là lúc lá ngải cứu còn non, thơm và mềm nhất. Đây đồng thời là giai đoạn nhiều người bắt đầu dùng điều hòa thường xuyên, uống nước đá hoặc ăn đồ lạnh nhiều hơn, khiến cơ thể dễ tích tụ hàn khí. Chính vì vậy, ngải cứu được xem là loại rau giúp cân bằng cơ thể khá phù hợp trong thời điểm giao mùa.

Những món ăn quen thuộc từ ngải cứu

Món phổ biến nhất chính là trứng chiên ngải cứu. Vị thơm đặc trưng của lá hòa cùng vị béo của trứng tạo thành món ăn dân dã nhưng giàu dinh dưỡng. Ngoài ra, ngải cứu còn được dùng để nấu nước táo đỏ, làm bánh hoặc hầm cùng gà, trứng gà.

Nước ép ngải cứu.

Gà hầm ngải cứu.

Cá hấp ngải cứu.