Ukraine sắp triển khai ‘bức tường UAV’ đầu tiên trên thế giới

Công ty Atreyd cho biết một “bức tường ngăn chặn thiết bị bay không người lái (UAV)” sẽ sớm được triển khai tại Ukraine.

Đây được xem là hệ thống phòng thủ UAV đầu tiên trên thế giới.

Thiết bị không người lái đánh chặn FPV chuẩn bị phóng từ bệ phóng trên mặt đất của hệ thống DWS-1 của Atreyd. Ảnh: Atreyd

Theo đại diện công ty, bức tường này được tạo thành từ hàng chục UAV cỡ nhỏ, được thiết kế để đánh chặn đạn dược đang bay tới bằng cách thổi bay chúng giữa không trung, “giống như một bãi mìn biết bay”, người sáng lập Atreyd – đề nghị giấu tên – cho biết.

Atreyd đã chuyển giao hệ thống đến Ukraine và dự kiến sẽ đưa vào vận hành trong vài tuần tới. Việc triển khai “bức tường UAV” đánh dấu lần đầu tiên một hệ thống phòng thủ loại này được sử dụng trong thực chiến, mang lại cho Ukraine một lớp bảo vệ mới trước các cuộc tấn công đường không ngày càng dữ dội từ Nga.

Ban đầu, hệ thống sẽ được sử dụng để bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu khỏi UAV cảm tử của Nga. Sau đó, nó có thể được triển khai gần tiền tuyến hơn để đối phó với bom lượn có sức công phá lớn – loại vũ khí được đánh giá là rất khó đánh chặn.

UAV cảm tử và bom lượn là hai trong số những mối đe dọa nghiêm trọng nhất mà Ukraine đang đối mặt. Đây là các loại vũ khí rẻ, sản xuất hàng loạt, khó bị ngăn chặn và có sức hủy diệt lớn, gây áp lực nặng nề lên hệ thống phòng không Ukraine.

Loại UAV cảm tử nổi tiếng nhất của Nga là Shahed, thường được sử dụng trong các cuộc tấn công ban đêm nhằm vào thành phố và cơ sở hạ tầng dân sự. Đôi khi, hàng trăm UAV được phóng trong một đợt oanh tạc, dễ dàng áp đảo năng lực phòng thủ của Ukraine.

Trong khi đó, bom lượn được trang bị bộ dẫn đường đặc biệt, cho phép phóng từ khoảng cách ngoài tầm với của phòng không Ukraine, khiến chúng khó bị đánh chặn hơn nhiều so với vũ khí thông thường.

Trước các mối đe dọa đó, hồi tháng 3, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã phát động cuộc thi “Thử thách Sáng tạo”, khuyến khích các công ty quốc phòng Ukraine và phương Tây đề xuất giải pháp phòng thủ mới. Ý tưởng “bức tường UAV” của Atreyd đã lọt vào vòng chung kết.

Theo mô tả, bức tường UAV gồm nhiều FPV (UAV góc nhìn thứ nhất) được phóng lên từ các bệ phóng cố định khi radar phát hiện mối đe dọa. Mỗi FPV chạy bằng pin, mang theo một lượng thuốc nổ nhỏ, được xếp thành nhiều lớp và phân bố theo độ cao khác nhau.

Khi kích hoạt, các UAV đồng loạt bay lên tạo thành một “tấm màn” trên bầu trời, sẵn sàng đánh chặn và kích nổ các vũ khí đang bay tới. Hệ thống được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để điều chỉnh đội hình UAV theo quỹ đạo của mục tiêu, nhằm tối ưu khả năng đánh chặn.

Theo Atreyd, hệ thống có chi phí thấp – chỉ vài nghìn USD, và các UAV chưa phát nổ có thể quay lại bệ phóng để tái sử dụng. Đặc biệt, “bức tường UAV” có thể hoạt động mà không cần GPS, nhờ bản đồ 3D được cài đặt sẵn, giúp duy trì khả năng chiến đấu ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu điện tử – điều phổ biến trên chiến trường Ukraine.

UAV có thể hoạt động ở độ cao vài nghìn mét và được trang bị công nghệ nhận dạng để tránh bắn nhầm. Dù có thể vận hành hoàn toàn tự động, hệ thống vẫn cho phép người điều khiển can thiệp và tắt khẩn cấp khi cần.

Theo Atreyd, một binh sĩ có thể điều khiển cùng lúc khoảng 100 UAV, mà không cần bằng cấp hay huấn luyện phi công chuyên nghiệp – chỉ cần đào tạo ngắn hạn về thao tác vận hành và xử lý sự cố.

Công ty cho biết, trong quá trình thử nghiệm, “bức tường UAV” đạt tỷ lệ đánh chặn thành công 100%. Tuy nhiên, việc triển khai tại Ukraine sẽ là lần đầu tiên hệ thống này hoạt động trong điều kiện chiến đấu thực tế, nơi hiệu quả của nó sẽ được kiểm chứng.