Tổng thống Ukraine đồng ý thảo luận về kế hoạch hòa bình mới của Mỹ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông sẽ đàm phán với Tổng thống Mỹ Donald Trump về kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, trong đó yêu cầu Ukraine thực hiện những nhượng bộ lớn nhằm chấm dứt xung đột với Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu trong cuộc họp báo tại Kiev. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo tờ The Guardian ngày 20/11, Văn phòng tổng thống xác nhận ông Zelensky đã nhận được dự thảo kế hoạch hòa bình do các quan chức Mỹ và Nga chuẩn bị, và ông sẽ trao đổi với Tổng thống trong những ngày tới về các cơ hội ngoại giao hiện có cũng như các điểm chính cần thiết cho hòa bình.

Trong bài phát biểu hàng ngày, Tổng thống Zelensky nói Ukraine sẽ không làm gì để phá vỡ nỗ lực ngoại giao . Ông Zelensky phát biểu: “Ukraine cần hòa bình và Ukraine sẽ làm mọi thứ để không ai trên thế giới có thể nói chúng ta đang làm đổ vỡ ngoại giao. Điều này quan trọng”. Ông cũng nhấn mạnh Ukraine sẽ không đưa ra bất kỳ tuyên bố vội vàng nào.

Ông nói: “Nhiệm vụ số một đối với tất cả là một tiến trình ngoại giao mang tính xây dựng với Mỹ và tất cả các đối tác của chúng ta. Điều quan trọng là có sự ủng hộ ổn định cho quân đội của chúng ta và tất cả các hoạt động phòng thủ dự kiến cũng như các cuộc tấn công sâu”.

Phản ứng thận trọng từ chính quyền Tổng thống Ukraine được đưa ra sau khi một số quan chức nước này chỉ trích kế hoạch hòa bình mới, trong đó một số người gọi kế hoạch này là phi lý và không thể chấp nhận.

Theo thông tin trên báo chí, đề xuất 28 điểm toàn diện này gần giống các yêu cầu Nga đưa ra ngay sau chiến dịch quân sự đầu năm 2022. Đề xuất do các quan chức Nga và Mỹ soạn thảo, được Tổng thống Trump ủng hộ, trong khi Ukraine không được tham vấn. Một nhà ngoại giao châu Âu nói họ chỉ biết về kế hoạch khi đọc tin tức.

Theo kế hoạch đó, Ukraine sẽ từ bỏ Crimea và vùng Donbass, trong khi các tuyến tiền phương tại Kherson và Zaporizhzhia sẽ được đóng băng dọc theo đường tiếp xúc hiện tại. Ukraine sẽ đồng ý hạn chế quân đội còn 600.000 quân, giảm hàng trăm nghìn quân.

Ngoài ra, các tiêm kích châu Âu sẽ được triển khai tại Ba Lan để bảo vệ Ukraine, nhưng không có binh sĩ NATO nào hiện diện tại Ukraine và Ukraine sẽ đồng ý không bao giờ gia nhập liên minh quân sự này.

Không có binh sĩ nước ngoài nào được phép đặt chân lên lãnh thổ Ukraine, một điều kiện loại trừ lực lượng gìn giữ hòa bình do Anh và Pháp dẫn đầu sau thỏa thuận. Tuy nhiên, Mỹ sẽ cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine nhưng không được nêu chi tiết. 100 tỉ USD tài sản Nga bị đóng băng sẽ dành để tái thiết Ukraine. Kế hoạch cũng bao gồm con đường tái hội nhập Nga vào nền kinh tế toàn cầu, trong đó có việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trong tương lai.

Trong khi đó, ngày 20/11, Nhà Trắng cho biết Bộ trưởng Lục quân Mỹ Daniel Driscoll đã bày tỏ thái độ khá lạc quan sau cuộc gặp với Tổng thống Zelensky tại Kiev để thảo luận về kế hoạch hòa bình mới nói trên.

Phát biểu trong cuộc họp báo, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Tổng thống Trump ủng hộ kế hoạch này và đây là kế hoạch tốt cho cả Nga lẫn Ukraine mà Mỹ tin tưởng hai bên đều có thể chấp thuận. Người phát ngôn cũng nói rõ Mỹ đang rất nỗ lực để thúc đẩy hoàn tất kế hoạch này.

Theo Nhà Trắng, Đặc phái viên của Tổng thống Trump, ông Steve Witkoff, đã cùng Ngoại trưởng Marco Rubio dành ra nhiều tuần soạn thảo khung kế hoạch, đồng thời tiếp xúc với cả phía Nga và Ukraine để hiểu rõ cam kết mà mỗi bên có thể đưa ra cho một nền hòa bình bền vững.

Tuy nhiên, những thông tin này đã gây phản ứng mạnh tại châu Âu khi nhiều quan chức bày tỏ lo ngại bị gạt ra ngoài tiến trình đàm phán. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas nhấn mạnh rằng bất kỳ kế hoạch hòa bình khả thi nào cũng phải nhận được sự ủng hộ của cả Ukraine và châu Âu.