Tổng thống Trump đối mặt sức ép trên nhiều lĩnh vực giữa cuộc chiến với Iran

Giá xăng tại Mỹ tăng mạnh khi chiến sự Iran leo thang, khiến Tổng thống Donald Trump đối mặt áp lực lớn từ lạm phát, ngân sách quân sự và sự chia rẽ trong phong trào ủng hộ ông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump giám sát chiến dịch tấn công quân sự Iran tại Washington, D.C., ngày 2/3/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Theo Wall Street Journal ngày 9/3, bước sang tuần thứ hai của cuộc chiến với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đồng thời chịu sức ép từ hai hướng: giá xăng tăng vọt ở trong nước và kho đạn dược đang cạn kiệt ngoài mặt trận. Cả hai vấn đề đều không có giải pháp nhanh chóng.

Giá xăng leo thang, cử tri mất kiên nhẫn

Theo số liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình một gallon xăng thông thường tại Mỹ đã tăng gần 50 cent chỉ trong một tuần. Đến ngày 8/3, giá dầu tương lai của Mỹ vượt mốc 100 USD/thùng. Các quan chức vùng Vịnh cảnh báo tình trạng gián đoạn sản xuất có thể đẩy giá dầu lên tới 150 USD/thùng.

Ông Trump lựa chọn đối phó bằng thông điệp kiên nhẫn: “Chúng tôi dự đoán giá dầu sẽ tăng, và đúng là như vậy. Nhưng chúng cũng sẽ giảm xuống – rất nhanh”. Trên mạng xã hội hôm 8/3, ông viết: “Giá dầu tăng ngắn hạn là một cái giá rất nhỏ phải trả cho sự an toàn và hòa bình của Mỹ và thế giới”.

Đây không phải lần đầu ông Trump dùng lập luận “khó khăn ngắn hạn” – ông đã áp dụng cách tiếp cận tương tự để bảo vệ chương trình tăng thuế quan, khi đó tuyên bố sẽ chỉ là “một chút xáo trộn”. Nhưng bài học từ thời chính quyền Biden cho thấy rủi ro của thông điệp này: các quan chức trong chính quyền Biden từng gọi lạm phát là “tạm thời”, trong khi lạm phát thực tế vọt lên hơn 9% vào tháng 6/2022 – mức cao nhất trong 4 thập kỷ. Cử tri không chấp nhận cho điều đó, và chính ông Trump đã tận dụng vấn đề này để giành nhiệm kỳ thứ hai năm 2024.

Nay, cử tri đang tỏ ra thiếu kiên nhẫn tương tự. Theo cuộc thăm dò của NBC News công bố cuối tuần qua, 62% cử tri không tán thành cách ông Trump xử lý lạm phát và chi phí sinh hoạt, tăng mạnh so với một năm trước,

Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, tiếng nói cảnh báo cũng bắt đầu vang lên. Nghị sĩ Darrell Issa (California) thẳng thắn: “Ba tuần nữa, nếu vẫn chưa có cơ sở tin rằng nguồn dầu từ các nơi khác ngoài Iran có thể lưu thông bình thường, chúng ta chắc chắn sẽ phải lo ngại”.

Để ứng phó, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đã tiếp xúc với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ nhằm tìm cách kiềm chế giá. Các cơ quan liên bang cũng được giao nhiệm vụ xây dựng phương án cho Nhà Trắng. Tuy nhiên, ông Trump tuyên bố chưa có ý định sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược – kho dự trữ dầu thô khẩn cấp lớn nhất thế giới.

Kho vũ khí cạn dần, ngân sách bị ràng buộc

Song song với áp lực giá xăng, ông Trump phải đối mặt với bài toán hậu cần quân sự ngày càng cấp bách. Các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, Tomahawk và THAAD đã được sử dụng rộng rãi kể từ khi xung đột nổ ra. Chính quyền Trump dự kiến yêu cầu Quốc hội cấp thêm kinh phí để bổ sung kho dự trữ, nhưng vấp phải một thực tế không thể thay đổi bằng tiền bạc hay áp lực chính trị: những vũ khí này không thể sản xuất nhanh.

Thượng nghị sĩ Cộng hoà Tommy Tuberville chỉ ra: “Hy vọng là chúng ta đã chú trọng đến vấn đề này trước khi bước vào cuộc xung đột. Phải mất nhiều năm để chế tạo những thứ này – không phải vài ngày, vài tuần, mà là nhiều năm”.

Vấn đề phức tạp hơn bởi chính sách ngân sách mâu thuẫn của chính quyền. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell tiết lộ rằng khi soạn thảo ngân sách quốc phòng năm tài chính 2026, chính quyền Trump gần như không tăng chi tiêu quân sự. Nhưng đến khi chiến tranh nổ ra, chính quyền vội vã yêu cầu thêm 28 tỷ USD cho vũ khí – trong khi trước đó các nhà đàm phán ngân sách Nhà Trắng vẫn kiên quyết giữ mức chi thấp hơn.

Nghị sĩ McConnell không giấu được sự thất vọng: “Tôi đã hối thúc họ nỗ lực tăng ngân sách quốc phòng một cách bền vững hàng năm. Các cố vấn của tổng thống ban đầu dường như không chú ý đến lời khuyên này”.

Quốc hội, vốn là kênh phê duyệt ngân sách bổ sung, cũng đang bế tắc vì các cuộc tranh chấp lập pháp nội bộ, bao gồm luật xác minh danh tính cử tri và ngân sách Bộ An ninh Nội địa – nơi nhân viên không nhận được lương do bất đồng về chính sách nhập cư. Nhiều nhà lập pháp đã phát tín hiệu muốn gắn các ưu tiên riêng vào dự luật chi tiêu bổ sung, đe dọa làm chậm toàn bộ tiến trình.

Rạn nứt trong liên minh MAGA

Ở mặt trận chính trị trong nước, ông Trump đang đối mặt với sự phản đối ngay trong hàng ngũ ủng hộ viên trung thành. Các cuộc thăm dò cho thấy hơn 70% đảng viên Cộng hòa ủng hộ hành động của ông tại Iran, nhưng cuộc chiến không được lòng đa số người Mỹ nói chung.

Trong phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại), những tiếng nói có ảnh hưởng đã bắt đầu lên tiếng phản đối. Cựu cố vấn Steve Bannon tỏ ra hoài nghi về cuộc chiến. Người dẫn chương trình podcast Tucker Carlson phản đối thẳng thừng. Tim Pool – nhân vật mạng xã hội ủng hộ MAGA với khoảng 1,5 triệu người đăng ký YouTube – tuyên bố: “Tôi sẽ không bỏ phiếu cho việc này. Tổng thống Trump có quyền tiếp cận thông tin mật mà người khác không có, nhưng tôi tin rằng tổng thống sẽ phải trả giá chính trị cho cuộc chiến này”.

Khả năng triển khai bộ binh – dù ông Trump nói hôm 7/3 rằng điều đó “không phù hợp” nhưng để ngỏ khả năng vì một “lý do rất chính đáng” – có thể khuếch đại thêm sự phản đối. Cựu chiến binh chiến tranh Iraq và nhà bình luận ủng hộ ông Trump, ông Rob Smith, cảnh báo: “Tôi cho rằng việc đưa bộ binh vào Iran sẽ là một thảm họa, và điều đó sẽ không tốt cho người dân Mỹ”.

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho biết trên kênh NBC hôm 8/3 rằng quân đội Mỹ sẽ “tập trung vào việc thu giữ vũ khí hủy diệt hàng loạt nếu cần thiết và nếu được lệnh” – một tuyên bố cho thấy phạm vi của cuộc chiến có thể còn tiếp tục mở rộng.