Tổng thống Trump âm thầm tìm cách tái chiếm căn cứ Afghanistan từ Taliban

Ba nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, trong nhiều tháng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã âm thầm chỉ đạo các quan chức an ninh quốc gia tìm cách giành lại Căn cứ Không quân Bagram ở Afghanistan từ tay lực lượng Taliban .

Ảnh vệ tinh chụp Căn cứ Không quân Bagram tại Afghanistan. Ảnh: Planet Labs

Theo đài CNN, ngày 18/9, Tổng thống Trump lần đầu tiên công khai đề cập đến những cuộc thảo luận này. Trả lời báo chí, nhà lãnh đạo cho biết chính quyền của ông đang nỗ lực giành lại quyền kiểm soát căn cứ nằm cách Kabul một giờ lái xe về phía Bắc. Hiện căn cứ này nằm dưới sự kiểm soát của Taliban sau sự sụp đổ của chính phủ Afghanistan và việc Mỹ rút quân vào năm 2021.

“Chúng tôi đã trao nó cho Taliban một cách lãng phí. Chúng tôi đang cố gắng giành lại nó “, Tổng thống Trump phát biểu trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Anh Kier Starmer ngày 18/9.

Các nguồn tin nói với CNN rằng các cuộc thảo luận về việc Mỹ giành lại quyền kiểm soát căn cứ đã bắt đầu ít nhất từ tháng 3. Tổng thống Trump và các quan chức an ninh quốc gia cấp cao của ông tin rằng căn cứ này là cần thiết vì nhiều lý do, bao gồm giám sát Trung Quốc, quốc gia có đường biên giới cách đó chưa đầy 800 km; tiếp cận các nguyên tố đất hiếm và khai thác mỏ ở Afghanistan; thiết lập một nút chống khủng bố để nhắm mục tiêu vào tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và có thể mở lại một cơ sở ngoại giao.

Các nguồn tin nhấn mạnh tất cả những mục tiêu này đều đòi hỏi sự hiện diện của quân đội Mỹ. Tuy nhiên, vào năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Tổng thống Trump đã ký một thỏa thuận với Taliban, theo đó yêu cầu rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi Afghanistan

Hiện vẫn chưa rõ liệu Taliban có đàm phán với Mỹ về việc từ bỏ quyền kiểm soát căn cứ quân sự quan trọng này hay không và bằng cách nào. Tuy nhiên, cũng trong phát biểu ngày 18/9, Tổng thống Trump đã ám chỉ Mỹ có ảnh hưởng đối với nhóm này.

“Chúng tôi đang cố gắng lấy lại nó vì Taliban cần sự hỗ trợ từ chúng tôi”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên khi ở Buckinghamshire.

Trước đây, nhà lãnh đạo Mỹ từng ám chỉ rằng nếu việc rút quân của Mỹ vào năm 2021 diễn ra dưới thời chính quyền của ông, ông sẽ giữ quyền kiểm soát Bagram, viện dẫn tầm quan trọng chiến lược của nó gần biên giới giữa Afghanistan và Trung Quốc. Tuy nhiên, thỏa thuận này lại diễn ra dưới thời của Tổng thống Joe Biden. Khi đó, quân đội Mỹ rút đi hoàn toàn.

Theo ông Trump, căn cứ Bagram nằm gần khu vực Trung Quốc sản xuất tên lửa, một tuyên bố mà ông cũng đã đưa ra hồi tháng 3.

“Chúng tôi sẽ rút quân, nhưng chúng tôi sẽ giữ Bagram, không phải vì Afghanistan mà vì Trung Quốc, bởi vì nó chỉ cách nơi Trung Quốc sản xuất tên lửa hạt nhân đúng một giờ lái xe. Chúng tôi sẽ duy trì một lực lượng nhỏ tại Bagram”, ông nói hồi tháng 3.

Theo CNN, nhóm binh sĩ Mỹ cuối cùng rút khỏi Căn cứ Không quân Bagram vào tháng 7/2021. Căn cứ này đã là trung tâm sức mạnh quân sự của Mỹ tại Afghanistan trong gần hai thập kỷ. Đường băng dài hơn 3km là điểm xuất phát cho các hoạt động quân sự trên khắp đất nước. Các đời Tổng thống George W. Bush, Barack Obama và Donald Trump đều đã đến thăm Bagram trong thời gian tại nhiệm. Căn cứ này cũng là mục tiêu của nhiều cuộc tấn công của Taliban trong những năm qua, bao gồm các vụ đánh bom tự sát và tấn công bằng tên lửa.