Thông điệp về sức mạnh nội tại

Với chủ đề “Nước Mỹ ở tuổi 250: Mạnh mẽ – Thịnh vượng – Được tôn trọng”, Thông điệp Liên bang 2026 của Tổng thống Donald Trump không chỉ là bản tổng kết chính sách, mà còn được xem như một tuyên ngôn chính trị trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Trong bối cảnh nước Mỹ phân cực sâu sắc và môi trường địa chính trị biến động, Thông điệp có thể không giúp ông Trump giành thêm nhiều sự ủng hộ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, song phản ánh rõ định hướng điều hành nhiệm kỳ hai của ông Trump: ưu tiên củng cố sức mạnh nội tại làm nền tảng cho vai trò lãnh đạo toàn cầu.

Trong Thông điệp Liên bang đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump tập trung vào các ưu tiên quen thuộc như phục hồi kinh tế, kiểm soát nhập cư và cải tổ an sinh xã hội. Ông nhấn mạnh thành tựu về tăng trưởng, đầu tư và thị trường lao động, khẳng định đã thiết lập “biên giới mạnh nhất trong lịch sử”. Bài phát biểu cũng giới thiệu một số sáng kiến như chương trình “Tài khoản Trump” hỗ trợ tài chính cho trẻ em và kế hoạch cải cách y tế theo hướng giảm giá thuốc, tăng minh bạch.

Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới liên tục biến động – không ít trong số đó xuất phát từ các động thái của Washington, dư luận mong chờ ông Trump sẽ đưa ra nhiều thông tin về các hoạt động đối ngoại. Tuy nhiên, dù đã dành nhiều thời gian và nguồn lực cho ngoại giao, ông Trump không thảo luận nhiều về vấn đề an ninh hay chính sách đối ngoại trong Thông điệp Liên bang.

Nhìn tổng thể, phần đối ngoại trong Thông điệp Liên bang 2026 thiên về tuyên bố nguyên tắc hơn là các cam kết hành động cụ thể, cho thấy một sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận chiến lược của Washington. Thay vì mở rộng cam kết hay đưa ra sáng kiến đối ngoại mới, Nhà Trắng dường như ưu tiên duy trì dư địa linh hoạt, tránh ràng buộc vào các cấu trúc an ninh hoặc điểm nóng quốc tế trong bối cảnh chính trị nội bộ còn phân hóa sâu sắc. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng “lãnh đạo có điều kiện”, theo đó vai trò dẫn dắt toàn cầu của Mỹ được đặt trên nền tảng củng cố sức mạnh nội tại và tái cân bằng nguồn lực trong nước. Điều này có thể báo hiệu giai đoạn điều chỉnh chiến lược theo hướng thận trọng hơn, trong đó Washington tiếp tục giữ vị thế trung tâm, song hạn chế các cam kết vượt quá lợi ích cốt lõi và tránh những can dự có nguy cơ làm gia tăng chia rẽ trong nước. Thông điệp đối ngoại của ông Trump được đánh giá là cứng rắn nhưng thực dụng, chủ yếu phục vụ mục tiêu chính trị nội bộ của Mỹ.

Tại Quốc hội, các nghị sĩ Cộng hòa coi bài phát biểu là minh chứng cho “thời kỳ hoàng kim” mới của nước Mỹ. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Nghị sĩ Rick Allen đều nhấn mạnh các kết quả về kinh tế và an ninh biên giới như bằng chứng cho năng lực điều hành của Tổng thống Trump.

Ở chiều ngược lại, đảng Dân chủ và một bộ phận giới phân tích tỏ ra hoài nghi. Thống đốc Virginia Abigail Spanberger cho rằng bài phát biểu chưa giải quyết được áp lực chi phí sinh hoạt, trong khi lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries chỉ trích đây là những tuyên bố mang tính đổ lỗi. Theo các chuyên gia William A. Galston và Elaine Kamarck (Brookings), Thông điệp chủ yếu củng cố sự ủng hộ từ nhóm cử tri trung thành và khó tạo đột phá với cử tri trung dung. Chuyên gia Peter Finn (Đại học Greenwich) cũng nhận định khả năng tác động đến kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ là hạn chế do quan điểm của cử tri về ông Trump đã tương đối định hình.

Giới quan sát cho rằng Thông điệp Liên bang lần này phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong phong cách điều hành nhiệm kỳ hai của ông Trump. Nhà bình luận John Fredericks nhận định ông Trump đang theo đuổi các thay đổi mang tính cấu trúc thay vì chỉ dừng ở thông điệp chính trị. Trung tâm Tiến bộ Mỹ đánh giá việc cụ thể hóa chính sách giúp củng cố hình ảnh một nhà điều hành quyết đoán, có khả năng kiểm soát các vấn đề kinh tế – xã hội.

Các chuyên gia tại Trung tâm Stimson nhận định Thông điệp Liên bang tập trung nhiều vào đối nội và ít đề cập cụ thể tới các chiến lược đối ngoại và an ninh quốc tế, cho thấy Washington đang giữ thái độ thận trọng chiến lược trong bối cảnh địa chính trị đầy thách thức. Phân tích này nhấn mạnh bài phát biểu có tính chất tuyên ngôn nguyên tắc hơn là cam kết hành động rõ ràng trên trường quốc tế. Nhóm phân tích từ Hội đồng Quan hệ đối ngoại nhận định bài phát biểu tập trung mạnh vào chính sách nội bộ, với các chủ đề như kinh tế và nhập cư được đề cập nhiều hơn so với các vấn đề an ninh toàn cầu, phản ánh sự lựa chọn ưu tiên các chính sách trong bối cảnh phân cực chính trị.

Theo khảo sát và phân tích của một số chuyên gia quốc tế, trong bối cảnh “căng thẳng toàn cầu gia tăng và niềm tin công chúng suy giảm”, bài phát biểu của ông Trump đang nhận nhiều phản ứng trái chiều, với một bộ phận dư luận lo ngại rằng cách tiếp cận nội trọng và cách trình bày gây chia rẽ khó thuyết phục nhóm cử tri trung dung và giảm bớt quan ngại quốc tế về vai trò lãnh đạo Mỹ.

Thông điệp Liên bang 2026 cho thấy sự định hình rõ hơn cách tiếp cận chiến lược nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump: sức mạnh nội tại sẽ là điều kiện tiên quyết cho vai trò toàn cầu của Mỹ. Trọng tâm kinh tế, an sinh và kiểm soát biên giới được đặt lên trước các cam kết đối ngoại cụ thể, phản ánh xu hướng tái cân bằng nguồn lực và giảm thiểu ràng buộc chiến lược trong bối cảnh chính trị trong nước còn phân hóa. Điều này hàm ý Washington có thể tiếp tục duy trì vai trò trung tâm trong trật tự quốc tế, song với mức độ can dự chọn lọc hơn, nhấn mạnh lợi ích cốt lõi và yêu cầu chia sẻ gánh nặng rõ ràng hơn từ các đối tác. Trong ngắn hạn, cách tiếp cận này giúp Nhà Trắng giữ dư địa linh hoạt trước bầu cử giữa nhiệm kỳ. Về dài hạn, nó có thể dẫn tới sự điều chỉnh cấu trúc trong cách Mỹ triển khai cam kết an ninh và kinh tế toàn cầu.