Thói quen của danh ca Hương Lan và sự thật lời từ giã sân khấu ở tuổi 70

Danh ca Hương Lan trải lòng về cuộc sống ở Mỹ bên chồng, kỷ luật giữ phong độ trước mỗi buổi hát, thói quen uống trà đậm – nước đá và nỗi trăn trở giữ gìn dòng nhạc quê hương.

Ly cà phê đầu ngày, khu vườn và căn bếp của người vợ

Trò chuyện với VietNamNet sau buổi giới thiệu dự án Người về tại TPHCM, khi được hỏi về hình ảnh lãng mạn nhất giữa bà và chồng suốt hành trình gắn bó, Hương Lan kể mỗi sáng, trước khi chồng bước xuống giường, bà đều pha sẵn một ly cà phê để ông thưởng thức rồi mới bắt đầu ngày mới. Với Hương Lan, sự lãng mạn không nằm ở những cử chỉ phô trương mà ở sự có mặt đều đặn của nhau mỗi ngày, ở những điều lặp đi lặp lại suốt hàng chục năm chung sống.

Ca sĩ Hương Lan bên chồng – ông Quốc Toản.

Ở Mỹ, 2 vợ chồng bà có một khu vườn rộng khoảng 300m2. Người trồng và chăm sóc cây mỗi ngày là chồng bà, Hương Lan chỉ phụ giúp. Nữ ca sĩ thổ lộ càng lớn tuổi càng thấy cần một khoảng sân vườn để nhìn ngắm, để định thần lại, để có thời gian nghĩ về những điều đã qua, việc sắp tới và cả hiện tại. Không gian ấy tuy nhỏ nhưng đủ ấm áp.

Trong nhà, bà là người phụ trách bếp núc chính, phần lớn thời gian ở nhà Hương Lan dành cho việc nấu nướng. Dù chỉ có 2 vợ chồng, bữa cơm vẫn được chăm chút đầy đủ. Với công việc phải di chuyển liên tục như ca hát, bà xem sự hiện diện thường xuyên của chồng – người bà gọi là trụ cột lo cả sức khỏe lẫn tinh thần – là điều khiến hành trình bớt cô đơn. Ông cũng là người đã cùng bà nuôi dạy 2 con trai từ nhỏ đến lớn, điều mà Hương Lan nói bà luôn mang ơn.

Ca sĩ Hương Lan trong vườn nhà. Ảnh: FBNV

Một con trai của bà hiện sống gần nhà, người còn lại ở tận Boston nên ít khi gặp. Bà thừa nhận có chút buồn vì nhớ con nhưng mỗi lần các con trở về, căn nhà lại rộn rã hẳn lên. Với Hương Lan, hạnh phúc lớn nhất ở tuổi này chính là được ở gần con cháu.

Nghĩa tình phía sau một dự án âm nhạc

Không chỉ là chuyện gia đình riêng, sự gắn bó của Hương Lan với những người đồng nghiệp thân thiết cũng để lại nhiều kỷ niệm. Trong hành trình 30 năm làm việc cùng Hương Lan, có một chuyến lưu diễn năm 1997 từ TPHCM ra Hà Nội rồi vòng về miền Tây mà đến giờ nhạc sĩ Đức Trí vẫn nhớ vì khi đó anh bị gãy chân nhưng vẫn chống nạng tiếp tục theo đoàn đi diễn cho hết lịch trình.

Anh kể Hương Lan cũng từng có lần xách một cây đàn kìm từ Việt Nam sang Mỹ sau khi anh ở Mỹ được 1 năm và rất nhớ cây đàn quê hương.

Ca sĩ Hương Lan và nhạc sĩ Đức Trí.

Khi được hỏi về cách duy trì phong độ ở tuổi này, nhất là những lúc tâm lý căng thẳng trước khi thu âm hay biểu diễn, Hương Lan cho rằng với người ca sĩ, sức khỏe vẫn là điều quan trọng nhất. Trước một buổi thu âm hay một chương trình quan trọng, có những đêm bà gần như không ngủ được – không phải vì cố thức mà vì đầu óc vẫn văng vẳng giai điệu, lời bài hát. Nhưng điều Hương Lan chú trọng hơn cả là giữ cho mình không vướng bận bất cứ điều gì có thể tác động đến tâm lý khiến bản thân lo lắng hay bồn chồn trong những ngày trước đó.

Hương Lan nói sự tập trung ấy không chỉ nằm ở việc nằm nghe nhạc mà thể hiện ngay trong những việc nhỏ nhặt nhất như làm việc nhà – làm gì cũng nhẹ nhàng. Theo bà, chính việc tiếp xúc nhiều mới là nguyên nhân khiến người ta dễ bị phân tâm. Đó cũng là lý do Hương Lan luôn có mặt tại nơi biểu diễn trước giờ hát 1-2 tiếng, thay vì đến sát giờ mới thay đồ lên sân khấu. Đây không phải là thói quen mới hình thành khi lớn tuổi mà là cách Hương Lan vẫn giữ suốt sự nghiệp: luôn đến sớm, sắp xếp đâu vào đó, giữ tâm thế nhẹ nhàng trước khi bước ra sân khấu.

Uống đá lạnh, trà đậm mà vẫn giữ giọng

Nhạc sĩ Đức Trí – người trực tiếp thu âm cho Hương Lan trong nhiều năm – kể mỗi buổi thu, bà thường đến phòng thu ngồi trò chuyện, uống trà cho thư giãn trước khi bắt đầu thu; xong 2-3 bài lại xuống nghỉ, nói chuyện tiếp, không hề gấp gáp.

Có những hôm chỉ hát được 2-3 câu, Hương Lan đã nhận ra ngay hôm đó không có hứng và đề nghị dừng lại. Nguyên nhân thường có thể từ điều gì đó không như ý xảy ra trên đường đến phòng thu, ảnh hưởng tới tâm trạng. Khác với nhiều ca sĩ vẫn cố hát dù tâm trạng không tốt, Hương Lan chọn dừng lại thay vì gượng ép.

Ca sĩ Hương Lan. Ảnh: FBNV

Đức Trí cũng tiết lộ trong khi nhiều ca sĩ tránh nước đá để giữ giọng, Hương Lan lại uống rất nhiều nước đá, ly lúc nào cũng đầy đá và trà bà dùng cũng thuộc loại đậm nhất.

Nói với VietNamNet, Hương Lan nói trà, dù đậm đến đâu cũng không khiến bà mất ngủ hay ảnh hưởng đến giọng. Chỉ riêng cà phê, nếu uống nhiều, bà mới thấy hơi mệt. Thói quen này gắn với Hương Lan từ nhỏ đến giờ và bạn bè, người thân xung quanh đều biết, thường tặng trà cho bà mỗi khi có dịp.

Giã từ nhưng không phải hoàn toàn

Hương Lan từng nói sẽ rời sân khấu ở tuổi 70 và cho biết vẫn giữ dự định đó nhưng không phải là chia tay hoàn toàn với nghề hát. Bà muốn dừng diễn ở các sân khấu tạp kỹ, phòng trà hay những show diễn dày đặc, dành thời gian cho các chương trình thiện nguyện, biểu diễn tại chùa, nhà thờ và những dự án âm nhạc có ý nghĩa.

Dự án nhạc Phạm Duy là một trong những công việc như vậy. Khi được hỏi có tiếp tục thực hiện các sản phẩm tương tự nếu được đón nhận tích cực hay không, Hương Lan không dám hứa trước, chỉ mong sức khỏe cho phép để tiếp tục cống hiến.

Ca sĩ Hương Lan ở tuổi 70.

Điều khiến Hương Lan trăn trở nhất là ngày càng ít nghệ sĩ trẻ gắn bó lâu dài với dòng nhạc này, trong khi nhạc trẻ phát triển mạnh mẽ. Bà cho rằng điều còn thiếu ở nhiều nghệ sĩ trẻ không phải kỹ thuật hay cơ hội mà là tình yêu sâu sắc dành cho quê hương. Là người sống xa xứ nhiều năm, bà càng thấm thía giá trị của hai chữ “quê hương” và mong thế hệ trẻ quan tâm hơn đến dòng nhạc này để gìn giữ cho mai sau.

Phần lớn nghệ sĩ cùng thời với Hương Lan đã rời sân khấu, chỉ còn một số ít tiếp tục biểu diễn. Bà không xem đó là điều đáng buồn mà cho rằng mỗi người có một cái duyên và hoàn cảnh riêng, nhiều người phải dừng lại vì sức khỏe chứ không phải vì hết yêu nghề. Bà thấy mình may mắn khi ở tuổi 70 vẫn còn đủ sức đứng trên sân khấu.

Theo Hương Lan, sức khỏe là yếu tố quan trọng nhất với ca sĩ lớn tuổi. Dòng nhạc quê hương có sức sống bền bỉ hơn theo thời gian, trong khi nhạc trẻ đòi hỏi sự trẻ trung nên người hát khó giữ phong độ khi lớn tuổi. Bà cũng tiếc khi cải lương chưa phát triển tương xứng với giá trị vốn có. Hương Lan vẫn duy trì luyện thanh, tìm bài mới mỗi ngày vì tin rằng nếu ngừng tập quá lâu, giọng hát sẽ khó giữ được như trước.