Tăng học phí phải đi liền với tăng chất lượng đào tạo
Xu hướng tăng học phí của các trường ĐH công lập khi chuyển sang mô hình tự chủ đang được nhiều người quan tâm. Đặc biệt là những cơ sở để xác định học phí và đảm bảo tăng học phí đi kèm với tăng chất lượng.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với GS-TS Nguyễn Thị Cành, Trường ĐH Kinh tế – Luật TP.HCM.
Học phí chiếm trên 80% tổng thu của các trường
Học phí (HP) các trường ĐH công lập tự chủ được xác định trên những cơ sở cụ thể nào, thưa bà?
GS-TS Nguyễn Thị Cành – Ảnh: NVCC
Khi chuyển qua tự chủ, các trường ĐH công lập ít nhất bị cắt khoản chi thường xuyên (chi điện nước, sửa chữa nhỏ…). Các khoản chi thường xuyên này trước đây nhà nước bao cấp từ ngân sách. Dù các khoản chi này quá thấp so với yêu cầu nhưng khi cắt đi thì các trường ĐH công lập phải tính khoản bù từ tăng HP.
Như vậy, HP của các trường công tính tăng lên trên cơ sở đủ để bù khoản thu từ ngân sách bị cắt (chi thường xuyên) và để một tỷ lệ cho quỹ phát triển hạ tầng của trường. Khi chưa chuyển qua tự chủ, HP trường ĐH công lập bình quân từ 8 – 10 triệu đồng/năm. Khi chuyển qua tự chủ, các trường thí điểm tự chủ có HP từ 13 – 14 triệu đồng/năm.
Video đang HOT
Theo GS, cách tính HP nào phù hợp nhất cho các trường ĐH của Việt Nam hiện nay?
Hiện mỗi trường có thể có cách tính khác nhau, nhưng HP phụ thuộc vào quy mô sinh viên (SV) cho một lớp học và mức chi bình quân trên SV gồm chi cho đội ngũ, chi hoạt động thường xuyên, chi khấu hao, tích lũy cho quỹ phát triển và hỗ trợ SV nghèo. Nếu các trường có các nguồn thu từ tài trợ và hoạt động nghiên cứu và dịch vụ thì các khoản thu này có thể bù một phần cho HP (khoản chi tích lũy cho quỹ phát triển), lúc đó HP sẽ thấp hơn các trường không có các hoạt động dịch vụ, nghiên cứu…
Tăng học phí phải đi liền với tăng chất lượng đào tạo và các trường phải có lộ trình tăng đi kèm với trách nhiệm công bố giải trình tăng chất lượng đào tạo như thế nào cho người học biết
GS-TS Nguyễn Thị Cành (Trường ĐH Kinh tế – Luật TP.HCM)
Số liệu mà tôi khảo sát trên 10 trường ĐH tự chủ cho thấy HP chiếm trên 80% tổng thu của các trường. Tiền lương cho đội ngũ chiếm từ 25 – 45% tổng chi tùy vào từng trường.
Trường công tự chủ được sử dụng các nguồn thu sự nghiệp, nguồn thu từ phí, lệ phí và các nguồn thu hợp pháp khác cho việc chi thường xuyên. Nghĩa là trường sẽ chủ động trong việc quyết định các khoản chi này. Tuy nhiên, cần hình dung rằng quyền này của trường công không phải là tự chủ hoàn toàn, tự do hoàn toàn mà phải được thực hiện trên cơ sở các quy định về mua sắm tài sản nhà nước, đấu thầu… theo quy định chi tiêu công.
Thí sinh làm thủ tục nhập học và đóng học phí tại một trường ĐH ở TP.HCM – ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Tăng học phí phải có lộ trình
Trong năm học này, nhiều trường ĐH công lập đã thông báo thực hiện tự chủ và thu HP mới ở mức cao. Theo GS, lộ trình tăng HP của các trường ĐH trong nước thời gian tới sẽ như thế nào?
Theo các quy định hiện hành của nhà nước, tăng HP phải có lộ trình. Số liệu khảo sát của chúng tôi, lộ trình tăng HP của các trường cũng khác nhau có trường từ 10 – 15%/năm, có trường cao hơn. Mức khởi điểm từ 13 – 14 triệu đồng/năm, hai năm sau tăng khoảng 15 – 17 triệu đồng/năm, tùy vào từng trường.
Trong bối cảnh toàn cầu bị tác động bởi dịch Covid-19, trên thế giới nhiều trường ĐH quyết định giảm HP hoặc hoãn kế hoạch tăng HP, việc các trường ĐH trong nước dự tính tăng HP có phù hợp không, thưa bà?
Mùa Covid-19, các trường đều học trực tuyến nên HP giảm do không sử dụng cơ sở vật chất nên chi hoạt động giảm. Một số trường có chính sách giảm HP cho SV do chi phí hoạt động giảm, đồng thời có chính sách hỗ trợ SV nghèo, SV vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là chính sách thu hút người học.
Tuy nhiên, khi chuyển qua tự chủ, các trường công bắt buộc phải tăng HP do ngân sách nhà nước cắt toàn bộ chi thường xuyên. Chiến lược tài chính của các trường công tự chủ một mặt phải tăng HP, mặt khác phải tính đến phát triển bền vững về thu hút SV, không nên tăng quá cao, quá đột ngột mà phải có lộ trình, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn còn tiếp diễn phức tạp.
Minh bạch thông tin cho người học
Quan trọng nhất, theo GS, làm sao để việc tăng HP đi liền với tăng chất lượng đào tạo để SV được thụ hưởng đúng những giá trị mà mình đã đầu tư?
Đương nhiên, việc tăng HP phải đi đối với đảm bảo chất lượng, các trường phải có trách nhiệm giải trình các khoản tăng và đảm bảo chất lượng đầu ra. Tăng cho con người, đội ngũ giảng viên và cán bộ phục vụ – vậy đội ngũ giảng viên được đảm bảo về tiêu chuẩn ra sao? Cán bộ phục vụ làm việc như thế nào? Mỗi năm các trường đều có đánh giá từ người học về chất lượng đội ngũ, về chương trình đào tạo, về ý kiến nơi sử dụng SV ra trường… Những thông tin này phải được minh bạch và công bố công khai.
Tăng chi phí hoạt động hay đầu tư cơ sở vật chất phải có minh chứng, tăng chất lượng dịch vụ cụ thể là gì? Cần giải thích và thông tin đầy đủ cho người học.
Tăng HP phải đi liền với tăng chất lượng đào tạo và các trường phải có lộ trình đi kèm với trách nhiệm công bố giải trình tăng chất lượng đào tạo như thế nào cho người học biết.
Nguồn thu của nhiều trường ĐH trên thế giới không phải chỉ từ HP như các trường ĐH trong nước hiện nay. Theo GS, các trường ĐH VN có thể làm gì để tăng các nguồn thu khác, giảm bớt gánh nặng HP cho người học?
Đúng là các trường ĐH trên thế giới, nhất là các trường xếp hạng cao có nhiều nguồn thu: HP, các nguồn tài trợ của nhà nước và doanh nghiệp, các hoạt động nghiên cứu và dịch vụ. Các trường ĐH của VN hiện nay, nguồn thu chính là từ HP. Các khoản thu tài trợ rất ít, thu nghiên cứu và hoạt động dịch vụ, cả hoạt động đầu tư càng ít.
Các quốc gia phát triển như Mỹ, Úc, một số nước châu Âu có chính sách hỗ trợ SV thông qua cấp tín dụng. Người học thụ hưởng dịch vụ giáo dục ĐH phải trả HP tương xứng với chất lượng của dịch vụ cung cấp theo phương thức vay tín dụng và trả dần sau khi tốt nghiệp.
Học phí cần đầu tư vào đâu để tăng chất lượng đào tạo ?
Khi nói các trường thí điểm tự chủ ĐH tăng HP chủ yếu để tăng lương cho đội ngũ giảng viên chỉ đúng một phần. Thực chất là thu nhập bình quân của đội ngũ giảng viên của các trường ĐH công lập tự chủ có tăng sau khi tăng HP, nhưng chất lượng đội ngũ yêu cầu cũng phải tăng, cơ sở vật chất ĐH cũng được cải thiện. Trường công lập vẫn phải tuân thủ các quy định thu chi tài chính theo quy định chung của nhà nước, chứ không phải tăng chi vô hạn, sai các quy định tài chính của nhà nước.
Trường công muốn giữ được đội ngũ giảng viên tốt phải có chính sách tiền lương, thu nhập tốt. Vì vậy tăng HP để tăng thu nhập cho đội ngũ giảng viên so với mức thu nhập quá thấp trước đây là đúng trong bối cảnh cạnh tranh về thu hút và phát triển đội ngũ giảng viên có chất lượng cao.
Học phí đại học tăng bao nhiêu là vừa ?
Năm học tới, học phí nhiều trường đại học công lập sẽ cao ngang ngửa với các trường tư thục. Vấn đề nhiều người quan tâm là học phí tăng đến đâu là phù hợp với khả năng chi trả của người học? Sinh viên nộp học phí tại một trường đại học - ẢNH: HÀ ÁNH. Học phí đầu tư cho học...
Đám cưới giữa nắng nóng hơn 40C, đoàn rước mang dàn máy làm mát gây sốt00:34
Làm dâu Việt Nam, cô gái Nga buồn cả ngày vì một câu nói của mẹ chồng00:31
Clip đang viral: Thanh niên tháo tạ làm rơi thẳng vào chân 1 bạn nữ trong phòng gym, tình trạng hiện tại của nạn nhân00:34
Đám cưới đang viral lúc này: Mẹ chú rể công khai đòi vàng mừng cưới mặc kệ người nhà can ngăn00:26
Cô dâu U50 bật khóc trước lời chúc phúc của con trai chồng00:30
Nhật Lệ bất ngờ nhắc đến Quang Linh Vlogs trong tù, "hé lộ" tình hình hiện tại?02:21
Thót tim cảnh bé 18 tháng ở Phú Thọ chạy ra đường lớn, giữa dòng xe lao vun vút00:55
Mẹ Hương Giang lặng lẽ ngồi một góc dõi theo con gái giữa hào quang gây xúc động02:19
Khách Tây mê mệt 1 loại quả kì lạ ở Ninh Bình: Nhìn rất giống xoài nhưng không phải xoài, cách hái trái chưa thấy bao giờ00:24
Vụ Kẻ Du Mục và Khoai Lang Thang có diễn biến mới bất ngờ, cả hai cùng lên tiếng02:19
Con gái lấy chồng cách nhà 6 bước chân, bố mẹ sang thông gia chơi 10 lần/ngày00:14Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Tiếp sức sĩ tử khó khăn trước ngày vượt vũ môn

Các trường đại học tăng lực lượng hỗ trợ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

30 học sinh xã đảo Thạnh An vượt biển vào đất liền dự thi tốt nghiệp THPT

Nam sinh thi ĐH điểm cao nhất tỉnh nhưng ra trường ở nhà ăn bám suốt 9 năm, 4 lần bị cha mẹ đưa vào bệnh viện tâm thần

Ngôi trường được ví là "Harvard của Việt Nam" tăng học phí, cao nhất lên tới 88 triệu đồng/năm: Ngành học gì đắt giá như vậy?

Sinh viên HUTECH "thực chiến" vai trò HR qua bài toán thương hiệu tuyển dụng

Nhà trường tặng thú cưng AI cho học sinh để nuôi lớn bằng điểm số: Làm bài tập tốt được 1 điểm, trung thực được 5 điểm

Việt Nam có một "đại bác học" là danh nhân văn hóa gần nhất được UNESCO vinh danh, người duy nhất được lấy tên đặt cho 8 trường chuyên

47 năm qua, Việt Nam chỉ có 1 nhà toán học đoạt giải đặc biệt Olympic toán quốc tế, đã dẫn dắt nhiều thế hệ học trò làm rạng danh đất nước

Bạn có nhớ nam sinh cắt tóc vì trượt ĐH Y Hà Nội 9 năm trước không: Cuộc sống hiện tại đúng là cái kết đẹp cho sự kiên định!

5 ý tưởng làm thêm giúp tăng thu nhập 2-5 triệu đồng mỗi tháng: Không cần bỏ việc chính, vẫn có thêm khoản tiền đáng kể

Muốn đạt 8 - 9 điểm, thí sinh cần làm gì trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026?
Có thể bạn quan tâm

Mỹ nhân Việt 2 lần đăng quang Quán quân: Tài năng đủ đầy, nhạc vươn tầm quốc tế nhưng vẫn loay hoay tìm hào quang
Nhạc việt
13:42:57 10/06/2026
Cập nhật bảng giá xe hãng Bentley mới nhất tháng 6/2026
Ôtô
13:42:04 10/06/2026
Xe máy điện Nhật tiếp tục giảm giá mạnh ở Việt Nam
Xe máy
13:37:22 10/06/2026
Danh tính cô gái dân tộc Dao "nhìn Phương Anh Đào mà cũng Vũ Thúy Quỳnh" đang lọt tìm kiếm phổ biến
Netizen
13:26:03 10/06/2026
Nhan sắc hot nhất MXH hiện tại: Đại mỹ nhân có cơ địa viral, 89 triệu người "đổ rạp"
Nhạc quốc tế
13:09:17 10/06/2026
Đến chơi vào 1h sáng, nam thanh niên hiếp dâm con gái chủ nhà
Pháp luật
13:07:52 10/06/2026
Dưới ô cửa sáng đèn - Tập 12: Diệu liều mạng vay lãi chợ đen, Dương liên tục xin lỗi vợ sau lần ngoại tình
Phim việt
12:58:50 10/06/2026
Chủ cửa hàng gas độ chế 2 xe máy chạy bằng gas để giao hàng
Tin nổi bật
12:56:46 10/06/2026
Chỉ một sai lầm khi đặt thác nước phong thủy có thể khiến tài lộc 'chảy mất', nhiều nhà mắc phải mà không biết
Sáng tạo
12:45:33 10/06/2026
Sau nhiều năm chỉ bán quốc tế, Xiaomi bất ngờ đưa 17T về 'sân nhà'
Đồ 2-tek
12:36:34 10/06/2026
Tuyển tình nguyện viên “Gia sư áo xanh”
Không tựu trường trước ngày 5.9 là hợp lý

Học phí ĐH công lập sẽ ngang ngửa tư thục?
Bài toán tăng học phí và công bằng trong giáo dục đại học - Bài 3: Chất lượng có tăng theo học phí?
Mức thu học phí đại học công lập: Cơ quan nào quản lý, giám sát?
Học phí ĐH công tăng sốc: Lo ra trường thu hồi vốn?
Phụ huynh và sinh viên lo lắng vì trường đại học công tăng học phí
Học phí ĐH công lập tăng sốc: Vô lý!
Học phí đại học công lập có ngành lên gần 90 triệu/năm, vì sao?
Học phí và điểm chuẩn 13 trường kinh tế hot nhất cả nước
Gần 300 sinh viên Bách Khoa TP HCM được hỗ trợ học phí sau Covid-19
Bài toán tăng học phí và công bằng trong giáo dục đại học - Bài 1: Xoay xở với học phí thấp
Đại học BVU có tên trong bảng xếp hạng đại học thế giới
So sánh học phí ngành Công nghệ thông tin ở các đại học công lập
Malaysia: Phương pháp giảng dạy trực tuyến được ủng hộ
Từ lớp chuyên Toán đến giảng đường đại học danh tiếng Hoa Kỳ
Từ chàng trai mê thơ, bỏ học giữa chừng đến chủ nhân giải thưởng danh giá bậc nhất Toán học
Đại học lập trường phổ thông, ai hưởng lợi?
Hai anh em 9 tuổi gây sốt vì nói thành thạo 3 ngoại ngữ
Trường học Liên hợp quốc duy nhất tại Việt Nam, học phí 1 tỷ đồng/năm, học sinh từ 60 quốc gia: Vì sao phụ huynh sẵn sàng đầu tư?
Kỳ thi đại học khó bậc nhất hành tinh sắp hết thời?
Nam sinh thi đỗ ĐH danh tiếng, gia đình chi 80 triệu đồng mở tiệc ăn mừng, khách vừa đến đã tuyên bố: "Ngôi trường này không hề tồn tại"
Trong tiếng Việt có một từ vừa là danh từ vừa là động từ vừa là tính từ
Ca sĩ Nam Cường gây xôn xao
Xôn xao tin ca sĩ N.C bị bắt
Cho con về nhà chồng cũ nghỉ hè, 1 tuần sau mẹ xấu hổ khi nghe lời kể của con qua điện thoại
Top 5 nàng WAG có tốc độ in tiền đáng nể tại World Cup 2026
The Rock 'đáp trả' khi bị chế giễu bán dầu gội dù không có tóc
Matt Damon phơi bày góc tối gia đình sau nhiều năm giấu kín
Sooyoung (SNSD) lộ diện sau chia tay bạn trai 14 năm Jung Kyung Ho, có thái độ khiến nhiều người không tin vào mắt mình
Ca sĩ Nam Cường có liên quan gì với Miu Lê?
Cưỡng chế thi hành án tại nơi xảy ra vụ xịt nước vào thợ làm việc trên cao ở Hà Nội
Đúng 6h sáng ngày mai, thứ Tư 10/6/2026, Thần Tài nghênh đón vận may, 3 con giáp tài lộc dồi dào, tiền bạc đầy túi, sự nghiệp chạm đến đỉnh cao danh vọng
Clip hot: Park Shin Hye bụng bầu to vượt mặt cùng quý tử đẹp trai và đại gia đình "ông trùm Kbiz" Bae Yong Joon đi du lịch
Quan tài sắp chạm đáy huyệt, đám tang bỗng náo loạn: Cảnh tượng trước mắt khiến nhiều người ám ảnh
Hải Đăng Doo bị xoá hình ảnh khỏi show Say Hi Rực Rỡ hậu lùm xùm
Xôn xao hình ảnh diễn viên Kinh Quốc lấy vợ lần 3 sau biến cố hôn nhân với đại gia Vũng Tàu
Nàng hậu bị chồng đại gia vứt bỏ vì bệnh nan y vừa qua đời vào sáng nay, bỏ lại 2 con thơ
Phản ứng của Lệ Quyên khi bị nói đứng bên bạn trai như cô cháu
"Kiều Minh Tuấn hẹn hò Ngọc Trinh 3 năm"