Tác dụng của hoa đu đủ đực ngâm rượu

Hoa đu đủ đực ngâm rượu là một cách sử dụng khá phổ biến trong dân gian, đặc biệt ở một số vùng nông thôn Việt Nam.

Nhiều người truyền tai nhau rằng hoa đu đủ đực rượu ngâm này có thể giúp bồi bổ sức khỏe, giảm đau nhức, hỗ trợ tiêu hóa hay tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa kinh nghiệm dân gian và những lợi ích đã được nghiên cứu.

1. Thành phần nào trong hoa đu đủ đực được quan tâm?

Các nghiên cứu phân tích thành phần cho thấy hoa đu đủ đực có thể chứa: Các chất chống oxy hóa, polyphenol, flavonoid, một số alkaloid thực vật, một lượng nhỏ vitamin và khoáng chất. Đây là những hợp chất thường được nghiên cứu liên quan đến hoạt tính sinh học trong phòng thí nghiệm.

Trong dân gian, hoa đu đủ đực cũng được sử dụng với nhiều cách:

• Ngâm/hấp mật ong.
• Pha trà.
• Phơi khô làm dược liệu.
• Ngâm rượu.

Khi ngâm với rượu, một phần hợp chất tan trong cồn có thể được chiết xuất vào dung dịch ngâm.

Không nên kỳ vọng vào tác dụng thần kỳ của hoa đu đủ đực ngâm rượu. Ảnh minh họa AI.

2. Thực hư về tác dụng của hoa đu đủ đực ngâm rượu

Trong kinh nghiệm dân gian, rượu ngâm hoa đu đủ đực thường được dùng với lượng nhỏ trước bữa ăn nhằm:

Giúp ngon miệng: Sau khi uống rượu ngâm hoa đu đủ đực, nhiều người cảm thấy kích thích tiêu hóa và ăn ngon miệng hơn. Nguyên nhân có thể liên quan đến vị đắng tự nhiên trong hoa đu đủ kích thích vị giác. Rượu tạo cảm giác giãn mạch và tăng tiết dịch tiêu hóa ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là rượu ngâm có tác dụng điều trị rối loạn tiêu hóa.

Tạo cảm giác thư giãn tạm thời: Nhiều người cho rằng rượu hoa đu đủ đực giúp “đỡ mệt” hoặc “ngủ ngon”. Thực tế khi uống rượu với một lượng nhỏ, có thể tạo cảm giác thư giãn ngắn hạn, nhưng cảm giác dễ chịu không đồng nghĩa với cải thiện sức khỏe thực sự hoặc là do tác dụng thần kỳ của hoa đu đủ đực. Nếu bạn uống rượu thường xuyên trong thời gian dài, với lượng lớn còn có thể gây tác động bất lợi lên gan, tim mạch và giấc ngủ.

Tăng cường sinh lực nam giới: Đây là một trong những công dụng thường được quảng bá đối với hoa đu đủ đực ngâm rượu, nhưng hiện nay chưa có bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy cho thấy hoa đu đủ đực ngâm rượu có thể cải thiện testosterone, tăng chức năng sinh lý nam, điều trị rối loạn cương… Nếu sau khi dùng, có cảm giác cải thiện tạm thời, nhiều khả năng liên quan đến tác động của rượu hơn là tác dụng đặc hiệu của hoa đu đủ đực.

Tác dụng chữa ung thư: Đây là quan niệm chưa có cơ sở khoa học. Mặc dù một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm từng ghi nhận hoạt tính sinh học của các chiết xuất từ cây đu đủ trên tế bào. Tuy nhiên các thí nghiệm này không phải nghiên cứu trên người và chưa có bằng lâm sàng. Do đó nó cũng không chứng minh khả năng điều trị ung thư của hoa đu đủ đực. Vì thế, không nên kỳ vọng quá mức và sử dụng thay thế điều trị y khoa.

Hỗ trợ chống oxy hóa: Mặc dù hoa đu đủ đực có chứa các hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và polyphenol. Tuy nhiên, khi ngâm rượu, hàm lượng hoạt chất thực tế được chiết xuất có thể thay đổi. Hơn nữa, đến nay vẫn chưa có dữ liệu rõ ràng cho thấy rượu hoa đu đủ đực mang lại hiệu quả chống oxy hóa đáng kể trên lâm sàng.

Nếu mục tiêu là bổ sung chất chống oxy hóa, việc ăn đa dạng rau củ và trái cây vẫn có cơ sở khoa học tốt hơn là uống rượu ngâm hoa đu đủ đực.

3. Ngâm và sử dụng hoa đu đủ đực thế nào cho an toàn?

Cách ngâm

- Chuẩn bị nguyên liệu: 100g hoa đu đủ đực khô (hoặc 500g hoa tươi); 1 – 2 lít rượu trắng nồng độ từ 35 – 40 độ; 1 bình thủy tinh rửa sạch, để khô.

- Sơ chế hoa: Nếu dùng hoa tươi, rửa nhẹ tay bằng nước sạch để loại bỏ bụi bẩn, đem phơi cho ráo nước ở nơi thoáng mát; nếu dùng hoa khô, nên sao vàng bằng lửa nhỏ cho đến khi có mùi thơm nhẹ, sau đó hạ thổ trên nền gạch đã được vệ sinh sạch.

- Cách ngâm: Cho hoa đã nguội hoàn toàn vào bình thủy tinh, đổ từ từ rượu trắng sao cho ngập toàn bộ phần hoa; đậy kín nắp bình, bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp.

- Thời gian ủ: Với hoa tươi, thời gian ngâm khoảng 1 – 2 tháng là có thể sử dụng. Với hoa khô đã sao vàng, nên ngâm từ 2 – 3 tháng để dược tính hòa tan hoàn toàn và vị rượu êm hơn.

- Lưu ý: Chọn nguyên liệu sạch, rõ nguồn gốc; không dùng hoa bị mốc hoặc lên men bất thường; không ngâm với rượu không rõ chất lượng.

Cách sử dụng an toàn

Mỗi ngày chỉ dùng từ 1 – 2 chén nhỏ, tương đương khoảng 15 – 30ml; uống trong hoặc ngay sau bữa ăn chính.

Không kết hợp uống rượu hoa đu đủ đực cùng lúc với các loại thuốc Tây điều trị bệnh mà chưa có chỉ định từ bác s; nếu xuất hiện các dấu hiệu như mẩn ngứa, chóng mặt hoặc buồn nôn, cần ngưng sử dụng ngay lập tức.

Ngoài ra, một số nhóm nên tránh hoặc đặc biệt thận trọng:

• Người mắc bệnh gan.
• Người tăng huyết áp khó kiểm soát.
• Người đang dùng thuốc.
• Phụ nữ mang thai và cho con bú.
• Người có tiền sử nghiện rượu.
• Trẻ em và thanh thiếu niên…