Vì sao huyết áp dễ tăng vào buổi sáng?

Huyết áp biến động vào buổi sáng, không chỉ do nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể mà thay đổi nhiệt độ, thiếu ngủ, sinh hoạt thiếu điều độ khiến chỉ số tăng cao.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thu Huyền – Viện tim mạch, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an, huyết áp không duy trì cố định trong ngày mà thay đổi theo hoạt động của cơ thể. Ở một số người, đặc biệt là người mắc tăng huyết áp, chỉ số có thể tăng rõ vào buổi sáng. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc không được kiểm soát, nguy cơ gặp các biến cố tim mạch có thể gia tăng.

Các yếu tố kích hoạt huyết áp tăng lúc sáng sớm

Buổi sáng là thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động. Những thay đổi sinh lý trong quá trình thức dậy, cùng chất lượng giấc ngủ, thói quen sinh hoạt và môi trường xung quanh, đều có thể tác động đến huyết áp.

Một đêm ngủ không đủ hoặc ngủ kém chất lượng có thể khiến cơ thể mệt mỏi, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát huyết áp. Vì vậy, người bệnh tăng huyết áp cần chú ý đến cả thời gian và chất lượng giấc ngủ.

Nên duy trì đo huyết áp thường xuyên vào buổi sáng để sớm phát hiện huyết áp tăng.

Nhiệt độ môi trường cũng là yếu tố không nên bỏ qua. Vào mùa nắng nóng, người vừa thức dậy và bước ngay từ phòng điều hòa ra ngoài trời có nhiệt độ cao có thể gặp sự thay đổi nhiệt độ đột ngột. Cơ thể chưa kịp thích nghi, mạch máu có thể co giãn và khiến huyết áp biến động.

Tình trạng tương tự có thể xảy ra vào mùa lạnh khi người bệnh di chuyển nhanh từ nơi ấm áp ra môi trường có nhiệt độ thấp.

Do đó, người tăng huyết áp nên dành một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi sau khi thức dậy, tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột. Nếu sử dụng điều hòa, có thể mở cửa hoặc chuyển sang môi trường có nhiệt độ trung gian trước khi ra ngoài.

Khi nào huyết áp tăng trở thành tình trạng nguy hiểm?

Theo chuyên gia, huyết áp tâm thu trên 180 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương trên 120 mmHg được xem là mức huyết áp rất cao, cần đặc biệt lưu ý.

Người bệnh có thể xuất hiện đau đầu dữ dội, đau ngực, mệt mỏi. Trong trường hợp nặng, các triệu chứng như lú lẫn, co giật, đau thắt ngực hoặc dấu hiệu đột quỵ có thể xảy ra.

Khi phát hiện huyết áp tăng rất cao, người bệnh cần bình tĩnh, ngồi hoặc nằm nghỉ và đo lại huyết áp đúng cách. Nếu đang được bác sĩ kê thuốc điều trị, cần sử dụng thuốc theo đúng đơn, không tự ý tăng liều hoặc dùng thêm thuốc hạ áp.

Sau khi nghỉ ngơi, người bệnh nên kiểm tra lại huyết áp. Nếu chỉ số vẫn ở mức rất cao hoặc xuất hiện đau ngực, khó thở, yếu liệt tay chân, méo miệng, nói khó, lú lẫn, đau đầu dữ dội…, cần liên hệ cơ sở y tế hoặc cấp cứu để được xử trí kịp thời.

Làm gì để kiểm soát huyết áp vào buổi sáng?

Bác sĩ Huyền khuyên người có tiền sử tăng huyết áp nên đo huyết áp thường xuyên sau khi thức dậy, ghi lại chỉ số và dùng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng hoặc giảm liều. Nếu huyết áp thường xuyên tăng cao vào buổi sáng, cần thông báo cho bác sĩ để được đánh giá và điều chỉnh điều trị phù hợp.

Bên cạnh đó, nên duy trì bữa sáng lành mạnh, ưu tiên rau củ, trái cây, các loại hạt, hạn chế muối, đường, chất béo và sử dụng trà, cà phê ở mức vừa phải. Ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, hạn chế chất kích thích và kiểm soát căng thẳng cũng giúp duy trì huyết áp ổn định hơn.