Pháp đối mặt thách thức kép

Chính phủ Pháp đang đối mặt nguy cơ khủng hoảng kép về cả chính trị và tài chính sau khi Thủ tướng Francois Bayrou kêu gọi bỏ phiếu tín nhiệm đối với kế hoạch cắt giảm nợ công.

Trong bài phát biểu ngày 26.8, Thủ tướng Bayrou nhấn mạnh rằng các nhà lập pháp giờ đây phải lựa chọn giữa hỗn loạn và trách nhiệm, đồng thời kêu gọi người dân Pháp gây áp lực buộc các đại diện của họ phải đưa ra lựa chọn thận trọng trước ngày 8.9. “Tôi không yêu cầu bất kỳ ai thay đổi suy nghĩ nhưng họ có thể suy nghĩ lại”, Reuters dẫn lời ông Bayrou nói.

Thủ tướng Pháp Francois Bayrou tham dự một sự kiện tại Paris ngày 26.8.2025 . ẢNH: REUTERS

Reuters dẫn một nguồn tin thân cận với ông Bayrou cho biết chính phủ Pháp sẵn sàng đàm phán chi tiết về đề xuất ngân sách, song nhấn mạnh việc siết chặt chi tiêu là cần thiết. Ông Bayrou cho hay sẽ kêu gọi người nộp thuế thu nhập cao đóng góp nhiều hơn để giảm thâm hụt. Cũng theo nguồn tin này, Thủ tướng Bayrou muốn chủ động thúc đẩy bỏ phiếu tín nhiệm trước khi phe đối lập hành động.

Đề xuất ngân sách nêu trên vốn được Thủ tướng Bayrou đưa ra hồi tháng 7 với 2 nội dung quan trọng là bỏ 2 ngày nghỉ lễ, giữ nguyên mức chi tiêu phúc lợi và khung thuế của năm 2026 như năm 2025. Kế hoạch trị giá 44 tỉ euro (51,51 tỉ USD) nằm trong dự tính của Thủ tướng Bayrou nhằm kiềm chế mức thâm hụt ngân sách của Pháp, theo The Guardian .

Theo The Guardian , các cuộc thăm dò gần đây cho thấy cử tri ở các đảng phái chính trị Pháp đều cho rằng ngân sách vậy là bất công và bỏ qua cho những người giàu nhất của nước này.

Thị trường chứng khoán Pháp giảm điểm sau khi ông Bayrou bất ngờ yêu cầu Quốc hội Pháp tổ chức cuộc họp bất thường vào ngày 8.9 để bỏ phiếu tín nhiệm cho chính phủ nhằm thông qua kế hoạch ngân sách 2026.

Trong phiên giao dịch ngày 26.8, chỉ số CAC40 blue chip của Pháp đã giảm 1,5%, trong khi cố phiếu của Ngân hàng BNP Paribas và Societe Generale đều giảm hơn 6%. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm tăng lên 3,53%, mức cao nhất kể từ tháng 3.

Bộ trưởng Nội vụ Bruno Retailleau, lãnh đạo đảng Cộng hòa Pháp, chỉ trích việc bỏ phiếu để chính phủ sụp đổ sẽ là vô trách nhiệm và đi ngược lợi ích quốc gia. Trong khi đó, đảng Quốc gia cực hữu do bà Marine Le Pen lãnh đạo cho biết họ muốn Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tổ chức một cuộc bầu cử quốc hội bất thường.

Nếu ông Bayrou thất bại, Tổng thống Macron có thể giải tán quốc hội và tổ chức bầu cử hoặc thành lập một chính phủ mới. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định cả 2 phương án này đều khó có thể giải quyết được các vấn đề ngân sách hoặc bế tắc chính trị của Pháp, theo Reuters.

Các nhà phân tích của Công ty tư vấn nghiên cứu kinh tế Capital Economics (Anh) đánh giá: “Quyết định kêu gọi bỏ phiếu tín nhiệm sớm của Thủ tướng Pháp rất có thể sẽ dẫn đến việc ông bị mất chức và một người khác sẽ thay thế vị trí của ông. Dù ít có khả năng hơn, nhưng vẫn có thể xảy ra một cuộc bầu cử lập pháp mới”.