NSƯT Kim Xuyến tuổi 81: Lương hưu 7 triệu đồng, từng kinh doanh váy cưới

“Hằng tháng, tôi nhận lương hưu 7 triệu đồng. Ít ai biết rằng, thời trẻ vì quá vất vả nên tôi phải mưu sinh bằng nghề trang điểm và cho thuê váy cưới”, nữ diễn viên phim “Năm ngày làm thượng đế” kể.

Thời trẻ, nữ nghệ sĩ làm nhiều nghề để mưu sinh

Nhiều người tò mò, cuộc sống về hưu của nghệ sĩ Kim Xuyến diễn ra thế nào?

- Tôi thảnh thơi hơn khi về hưu, những ngày không đến trường quay, tôi dạy sớm đi chợ, sau đó nấu ăn, đón cháu đi học về. Khi rảnh rỗi, tôi sang nhà bạn bè chơi.

Nhiều người nói: “Sao chị tham việc thế, về hưu mà vẫn làm phim liên tục”. Có lẽ bản thân là người may mắn khi về hưu đã lâu mà vẫn được nhiều đạo diễn nhớ đến. Hơn 60 năm làm nghề tôi chưa bao giờ điện thoại cho đạo diễn để xin vai, tôi nhận lời đi quay vì thấy kịch bản hay.

Cuối năm, tôi bận hơn vì nhận được nhiều lời mời làm phim Tết, đi sự kiện. Như phim Làng ế vợ của đạo diễn Bình Trọng, 12 năm nay tôi đều tham gia vì thích cách làm phim của Trọng. Cát-xê tôi nhận được khi đóng phim cũng chỉ đủ trang trải cuộc sống.

Thấy mạng xã hội phát triển, một số bạn trẻ hay động viên làm TikTok nhưng tôi đã già, chạy theo mạng xã hội không nổi. Làm TikTok cũng như làm một bộ phim, phải có một ê-kíp đi theo sáng tạo nội dung, kịch bản hàng ngày, làm được thì rất mệt nên tôi không dám chạy theo.

Nghệ sĩ Kim Xuyến trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí.

Khán giả vẫn thấy Kim Xuyến tham gia quảng cáo, có thông tin cát-xê khá cao?

- Tôi nhận lời quảng cáo cho thương hiệu không nhiều và cũng rất kén chọn sản phẩm. Trước khi quay, tôi thường yêu cầu nhà sản xuất đưa giấy phép sản xuất sản phẩm, giấy phép quảng cáo, bản thân cũng không nói theo kịch bản, không tâng bốc công dụng của thương hiệu mà giới thiệu sản phẩm theo ý mình.

Đặc biệt, tôi chưa bao giờ hét giá cát-xê. Nhiều nhà sản xuất hỏi: “Cô lấy thù lao bao nhiêu?”. Tôi thường nói: “Các bạn trả bao nhiêu cũng được, miễn là hai bên đều vui”. Nói chung, thu nhập của tôi từ quảng cáo nhiều hơn lương hưu (cười).

Làm phim liên tục, đắt sô quảng cáo nên có người nói Kim Xuyến rất giàu. Bà phản hồi thế nào về thông tin này?

- Chắc mọi người trêu thôi (cười). Sau khi kết hôn, tôi và ông xã từng đi thuê nhà 7m2 trên phố Hàng Vải (Hà Nội) để ở. Năm 1993, chúng tôi mua một căn nhà đầu có diện tích 22m2 trên phố Cổng Đục, năm 2010 chúng tôi lại mua thêm căn nhà bên cạnh có diện tích 19m2, xây 2 tầng.

Hai căn nhà được đập thông nên tổng diện tích cũng hơn 40m2. Hiện tại, tôi và vợ chồng con trai sống khá thoải mái. Ở phố cổ, tôi thấy tiện nhất là việc “ra ngõ là có đồ ăn”, cái gì cũng nhiều và rất nhiều lựa chọn.

Để có căn nhà đầu tiên, tôi từng vay NSƯT Lê Mai 100 triệu đồng (bằng 20 cây vàng thời đó) để mua. Số tiền khi ấy rất lớn nên bản thân luôn biết ơn và trân trọng tình cảm của Lê Mai dành cho mình.

Lương hưu của tôi hiện là 7 triệu đồng/tháng. Các con ở nước ngoài cũng thường xuyên gửi tiền về hỗ trợ mẹ. Tôi không thiếu thốn nhưng bảo là rất giàu hay đại gia thì không phải.

Kim Xuyến cho biết, bà từng đi buôn hoa quả, làm nghề cắt may, cho thuê áo cưới để mưu sinh.

Nhiều nghệ sĩ sân khấu tâm sự vì đồng lương eo hẹp nên phải kinh doanh tay trái để lo cuộc sống gia đình. Bà có từng trải qua giai đoạn như vậy?

- Tôi sinh 3 người con sát nhau nên trước đây, kinh tế rất khó khăn. Chồng thì phụ trách đoàn xe của đội cấp cứu 115 nhưng cũng không dư dả gì nên bản thân cũng phải “giật gấu vá vai”, vay chỗ này bù chỗ kia. Khi ấy tôi có một chiếc máy khâu nên đã mua vải vụn về may quần áo trẻ em để bán, sau đó còn đi buôn hoa quả.

Những năm 1980-1990, tôi từng đi trang điểm thuê, mở cửa hàng kinh doanh áo cưới ở Hà Nội. Ngày đó, tôi phải vào TPHCM để lấy đồ về, từ tháng 8 đến tháng 2 năm sau là tôi rất bận để làm dịch vụ này. Nhờ năng động kinh doanh nên tôi cũng đủ tiền lo cho gia đình, nuôi con.

Khi ấy, Hà Nội chưa có tiệm cho thuê áo cưới nào. Bà Mai Châu, Bích Sinh… thấy tôi làm cũng kinh doanh theo. Vì có nhiều vốn nên họ làm rất tốt, trở thành thương hiệu lớn của Hà Nội thời bấy giờ.

NSƯT Kim Xuyến lần đầu sải bước trên sàn diễn của Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Thu – Đông 2025.

Kim Xuyến được nhiều người gọi là “vua vai phụ”, nghe danh xưng này bà thấy vui hay chạnh lòng?

- Tôi thích vì không phải ai đóng vai phụ cũng được khán giả nhớ đến. Bản thân quan niệm vai nào cũng phải diễn tốt, nhiều khi vai phụ mà hay còn ấn tượng hơn vai chính.

Có lẽ do cái mặt của mình nên những vai phụ tôi đóng đều là phản diện, ghê gớm nhưng có số phận. Nhiều đạo diễn nói: “Vai này chỉ Kim Xuyến mới hợp”. Tôi vui lắm!

Gần đây, tôi có tham gia đóng phim hài. Với mỗi vai, bản thân đều tìm ra cái duyên của nhân vật để “bám” vào mà diễn. Rất may là khán giả không chê mà còn khen tôi diễn chuyên nghiệp, có nghề.

Ngoài đóng phim, tôi cũng tham gia lồng tiếng. Tôi cho rằng, vì đóng sân khấu kịch nên đài từ của tôi tròn vành rõ tiếng hơn.

Bây giờ ra đường, mọi người vẫn nhận ra Kim Xuyến, vẫn nhớ tôi từng tham gia Gặp nhau cuối tuần hay ở các phim: Đông – Ky ra phố, Nửa vầng trăng còn lại, Con sẽ làm cô chủ, Năm ngày làm thượng đế, Canh bạc… Đây là hạnh phúc của một người nghệ sĩ.

Càng lớn tuổi, nhiều người thuộc kịch bản rất khó. Ở tuổi ngoài 80, Kim Xuyến học kịch bản thế nào?

- Tôi thường nắm ý chính, sau đó ra cảnh quay có thể tuỳ cơ ứng biến theo tình huống. Khi làm phim với một số đạo diễn như Trần Bình Trọng, Nguyễn Lớp… tôi thường được khen nhanh ý, diễn khớp lời.

Hiện nay một số đoàn phim cũng có ê-kíp hỗ trợ diễn viên như nhắc thoại nhưng với mỗi kịch bản, tôi thường đọc trước để mình không bị động, diễn tự nhiên hơn.

NSƯT Kim Xuyến có tình bạn thân thiết lâu năm với NSƯT Lê Mai.

“Nhà tôi không có chuyện mẹ chồng – nàng dâu”

Ở tuổi của bà, nhiều người đã tích lũy một khoản để phòng khi đau yếu, lo cho tuổi già. Kim Xuyến thì sao?

- Tôi không tiết kiệm tiền, vàng mà đầu tư vào các con. Hai cô con gái của tôi hiện ở nước ngoài, con trai út là người thích thể thao, tôi cũng đầu tư cho con. Sau đó, tôi cho con trai học Đại học Văn hoá Hà Nội và chuyển sang công tác tại VTV.

Hồi trẻ tôi có kinh doanh nhưng sau đó nghỉ để chuyên tâm làm phim. Với vật giá hiện tại thì lương hưu chắc chắn không đủ, nhưng khéo co kéo vẫn ổn. Tôi hài lòng với cuộc sống của mình.

Gia đình nghệ sĩ Kim Xuyến có 3 thế hệ sống cùng nhau kiểu tam đại đồng đường. Bà có từng gặp các tình huống mâu thuẫn giữa mẹ chồng – nàng dâu?

- Ba thế hệ nhà tôi đang sống trong một căn nhà nhỏ nhưng rất hòa thuận. Gần 20 năm ở cùng nhau, tôi và con dâu không to tiếng. Tôi mà đi làm phim xa là con dâu ở nhà quán xuyến nhà cửa.

Bản thân thoải mái nên không can thiệp vào đời sống của các con. Tôi dễ tính đến mức về không có cơm thì ra quán ăn bát phở là xong.

Tôi thường để đồ đạc la liệt, con dâu lại rất gọn gàng. Có lần bà Lê Mai đến chơi nói: “Con dâu bà vừa dọn nhà à?”. Tôi hỏi lại: “Sao bà biết?”. Lê Mai nói rằng, nhìn nhà cửa sạch sẽ là biết ngay con dâu dọn dẹp chứ không phải tôi (cười).

Khi ăn xong, con dâu thường trêu “mẹ rửa bát không sạch, để con rửa cho”. Thấy con nói thế, tôi không giận mà vui vẻ, ăn xong tôi lại ra quán nước trò chuyện với hàng xóm. Ở tuổi này, tôi thấy mình cứ vui sống, tạo không khí dễ chịu trong gia đình là được.

Những lúc rảnh rỗi, nữ nghệ sĩ tự tay nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa.

Nhắc đến Kim Xuyến, khán giả thường nhớ đến nghệ sĩ Lê Mai. Dạo này bà có hay sang nhà người chị thân thiết của mình?

- Chị Lê Mai dạo này yếu hơn, trí nhớ giảm sút nhưng khi tôi sang chơi, chị ấy vẫn nhận ra. Chúng tôi cùng công tác tại Nhà hát Kịch Hà Nội nên rất quý nhau.

Chúng tôi thân nhau từ thời trẻ. Có lần chị Mai chạy xe máy đến bảo: “Lên xe đi, chị chở ra chỗ này”. Thế là chị ấy đưa tôi sang tận Yên Viên (Gia Lâm – Hà Nội) hay Hà Đông để chơi với bạn…

Đợt đi diễn ở Thái Nguyên, chị Lê Mai bị sào treo quần áo rơi vào đầu phải nằm viện, tôi cũng lo lắm nhưng rất may là chị ấy chỉ bị choáng nhẹ.

Có một thời gian chị Lê Mai ở Phú Thượng cùng gia đình con gái Lê Vi, tôi thường xuyên đến chơi. Đến nỗi con trai Lê Vi ra mở cửa thấy tôi, nói “lại Kim Xuyến”, hai chị em nghe thấy thế bật cười vì sự ngộ nghĩnh của con trẻ.

Ngoài NSƯT Lê Mai, bà có giữ liên lạc với một số đồng nghiệp công tác ở Nhà hát Kịch Hà Nội không?

- Ngoài Lê Mai, tôi cũng hay trò chuyện với NSND Thanh Tú. Bản thân cũng mới đến thăm NSƯT Minh Vượng – đồng nghiệp cùng nhà hát. Nhà cô ấy ở gần Đại học Bách Khoa (Hà Nội).

Minh Vượng cũng có nhiều bệnh nền lắm, chúng tôi động viên nhau giữ gìn sức khoẻ. Vượng tâm sự mình cũng muốn đi làm phim nhưng chưa có cơ hội để quay lại trường quay.

Ngày trước, thấy tôi nuôi con nhỏ, Vượng nói “Nhìn chị chăm con thấy vất vả quá, em sợ lấy chồng”. Có lẽ thế mà Minh Vượng vẫn ở vậy đến nay…

Xin cảm ơn bà vì những chia sẻ!

Ở tuổi 81, bà vẫn đến bối cảnh phim, đi chợ bằng xe máy.

NSƯT Kim Xuyến sinh năm 1945 tại Hà Nội. Bà bắt đầu hoạt động nghệ thuật tại Nhà hát Kịch Hà Nội từ năm 1962. Với khuôn mặt phúc hậu, bà ghi dấu ấn với nhiều vai diễn trên sân khấu kịch và cả phim truyền hình.

Nữ nghệ sĩ diễn chủ yếu các vai phản diện, hài hước, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng khán giả. Các vở kịch bà tham gia gồm: Hà Nội mùa đông năm 46, Hoa và cỏ dại, Bức tranh mùa gặt, Tiền tuyến gọi, Kỷ niệm những ngày nghiệt ngã…

Ngoài ra, nhiều phim truyền hình có sự góp mặt của nghệ sĩ Kim Xuyến như: Đông – Ky ra phố, Nửa vầng trăng còn lại, Con sẽ làm cô chủ, Năm ngày làm thượng đế, Canh bạc…