Nóng trong tuần: Hòa bình Iran-Mỹ gần hơn bao giờ hết; Trung-Triều hướng tới hợp tác mới

Trong tuần qua đã có một số sự kiện quốc tế đáng chú ý như Iran, Mỹ tiến gần đến việc đạt được thoả thuận hoà bình; Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên; Khai mạc World Cup 2026, Philippines hứng chịu trận động đất mạnh nhất trong thập kỷ…

Hòa bình Iran – Mỹ gần hơn bao giờ hết

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: IRNA/TTXVN

Triển vọng về một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đang trở nên rõ nét hơn bao giờ hết khi các bên được cho là đã nhất trí đối với văn bản cuối cùng, mở đường cho bước ngoặt lịch sử đối với tình hình an ninh tại Trung Đông.

Ngày 13/6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết quá trình hoàn tất thỏa thuận dự kiến sẽ diễn ra trong vòng 24 giờ tới, trước khi các bên tiến hành ký kết điện tử và bước vào các cuộc đàm phán kỹ thuật trong tuần tới. Ông đồng thời xác nhận văn bản cuối cùng đã nhận được sự đồng thuận của các bên tham gia sau nhiều tháng thương lượng.

Theo truyền thông khu vực, Pakistan đóng vai trò trung gian quan trọng trong tiến trình đối thoại giữa Washington và Tehran. Thủ tướng Sharif bày tỏ cảm ơn đối với cam kết của cả Mỹ và Iran trong suốt quá trình đàm phán, đồng thời đánh giá thỏa thuận sắp tới có thể đặt nền móng cho hòa bình và ổn định lâu dài tại khu vực.

Từ phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cũng đưa ra tín hiệu lạc quan. Trên mạng xã hội X ngày 12/6, ông khẳng định tiến trình đàm phán đang ở giai đoạn gần hoàn tất nhất từ trước tới nay.

Ông Araghchi cho biết một trong những kết quả quan trọng của thỏa thuận sẽ là việc giải ngân các tài sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài. Theo Tehran, động thái này sẽ giúp giải phóng nguồn lực tài chính đáng kể, hỗ trợ phục hồi và phát triển nền kinh tế trong giai đoạn hậu xung đột.

Về phía Mỹ, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết thỏa thuận dự kiến sẽ bảo đảm Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời vẫn được duy trì chương trình hạt nhân dân sự phục vụ mục đích hòa bình. Đổi lại, Washington sẽ từng bước nới lỏng các biện pháp trừng phạt và tạo điều kiện để Iran tái hội nhập kinh tế quốc tế nếu các cam kết được thực thi đầy đủ.

Các thông tin được hãng thông tấn Mehr công bố cho thấy dự thảo bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran gồm 14 điểm, trong đó đề cập đến việc dỡ bỏ một phần các lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, nới lỏng phong tỏa hàng hải và thúc đẩy các chương trình hỗ trợ tái thiết kinh tế.

Trong khi tiến trình đàm phán đạt nhiều bước tiến quan trọng, thực địa vẫn tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng. Ngày 13/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắn hạ nhiều thiết bị bay không người lái của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Về phần mình, Iran cũng tăng cường các biện pháp bảo vệ những cơ sở hạt nhân chiến lược.

Dù vậy, việc các bên liên tiếp phát đi tín hiệu tích cực và khẳng định đang tiến gần đến một thỏa thuận cuối cùng cho thấy cơ hội chấm dứt đối đầu giữa Washington và Tehran hiện ở gần hơn bất kỳ thời điểm nào trong nhiều năm qua.

Trung Quốc – Triều Tiên hướng tới giai đoạn hợp tác mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) đã hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc vụ Triều Tiên Kim Jong Un tại Bình Nhưỡng chiều 8/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 8/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viên bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài hai ngày tới Triều Tiên theo lời mời của Chủ tịch Kim Jong Un. Đây là chuyến thăm Triều Tiên đầu tiên của ông Tập kể từ năm 2019, diễn ra trong bối cảnh hai nước chuẩn bị kỷ niệm 65 năm Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ vào năm 2026.

Trong cuộc hội đàm tại Bình Nhưỡng, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định Trung Quốc coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Triều Tiên và mong muốn lấy chuyến thăm làm cơ hội để thúc đẩy quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Ông nhấn mạnh sự chỉ đạo chiến lược của lãnh đạo cấp cao hai nước là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của quan hệ Trung Quốc – Triều Tiên.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc đồng thời đề xuất bốn định hướng hợp tác gồm: duy trì trao đổi cấp cao, củng cố tin cậy chính trị; tăng cường hợp tác thực chất vì lợi ích của người dân; thúc đẩy giao lưu nhân dân và kế thừa tình hữu nghị truyền thống; mở rộng hợp tác chiến lược trên cơ sở công bằng và cùng có lợi.

Ông Tập cho biết Trung Quốc sẵn sàng tăng cường kết nối chiến lược phát triển với Triều Tiên, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, nông nghiệp, xây dựng, khoa học công nghệ và y tế. Hai bên cũng nhất trí đẩy mạnh các hoạt động giao lưu nhân dịp kỷ niệm 65 năm Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ giữa hai nước.

Về phần mình, Chủ tịch Kim Jong Un đánh giá chuyến thăm của ông Tập thể hiện sự coi trọng mà Trung Quốc dành cho quan hệ song phương. Ông cho biết kể từ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh vào tháng 9/2025, hợp tác giữa hai nước đã đạt nhiều tiến triển tích cực. Triều Tiên cam kết phối hợp với Trung Quốc để triển khai các nội dung đã được thống nhất và thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Chuyến thăm lần này diễn ra chưa đầy một năm sau khi ông Kim Jong Un tới Trung Quốc dự lễ kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát xít và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Trong những năm gần đây, hai nhà lãnh đạo đã nhiều lần gặp gỡ, duy trì trao đổi chiến lược thường xuyên và định hướng cho quan hệ song phương.

Theo Chủ tịch Tập Cận Bình, quan hệ Trung Quốc – Triều Tiên đang đứng trước “bước ngoặt lịch sử mới” trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động. Ông khẳng định tình hữu nghị giữa hai nước sẽ tiếp tục được duy trì bất chấp những thay đổi của môi trường quốc tế.

Giới quan sát nhận định chuyến thăm cho thấy Trung Quốc tiếp tục coi Triều Tiên là đối tác chiến lược quan trọng trong bối cảnh môi trường an ninh Đông Bắc Á ngày càng phức tạp. Theo Giáo sư Yang Moo Jin thuộc Đại học Nghiên cứu Triều Tiên, chuyến thăm không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác song phương, đồng thời tạo điều kiện để Bình Nhưỡng mở rộng các hoạt động đối ngoại. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Hong Min thuộc Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc cho rằng Bắc Kinh vẫn ưu tiên duy trì ổn định khu vực và tăng cường đối thoại cấp cao nhằm bảo đảm cân bằng chiến lược trên bán đảo Triều Tiên.

ECB tăng lãi suất vì áp lực lạm phát từ chiến sự Trung Đông

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 11/6 quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất chủ chốt lên 2,25%, trong bối cảnh lạm phát khu vực đồng euro tiếp tục chịu áp lực từ cuộc xung đột Iran và cú sốc giá năng lượng toàn cầu.

Động thái này đã được thị trường dự báo gần như chắc chắn trước cuộc họp của Hội đồng Điều hành ECB. Theo ECB, chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát đáng kể và quyết định tăng lãi suất được xem là phù hợp trong nhiều kịch bản khác nhau về diễn biến của cú sốc năng lượng cũng như tác động của nó đến triển vọng trung hạn của khu vực đồng euro.

Cùng với quyết định nâng lãi suất, ECB điều chỉnh tăng dự báo lạm phát. Ngân hàng này hiện kỳ vọng lạm phát bình quân của khu vực đồng euro sẽ ở mức 3% trong năm 2026, giảm xuống 2,3% vào năm 2027 và trở lại mục tiêu 2% vào năm 2028. Triển vọng mới phản ánh dự báo giá năng lượng duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ tăng lên.

Ở chiều ngược lại, ECB hạ dự báo tăng trưởng kinh tế. Cơ quan này dự kiến GDP khu vực đồng euro tăng 0,8% trong năm 2026, 1,2% năm 2027 và 1,5% năm 2028. Các quan chức ECB cho rằng chiến tranh đã tác động rõ rệt hơn đến thị trường hàng hóa, thu nhập thực tế của người dân và niềm tin kinh doanh.

Phát biểu sau cuộc họp, Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh triển vọng kinh tế vẫn rất bất định, với rủi ro lạm phát gia tăng song song với nguy cơ tăng trưởng suy yếu. Bà cho biết ECB sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến của cuộc xung đột và không cam kết trước bất kỳ lộ trình lãi suất cụ thể nào.

Cuộc chiến Iran đã kéo dài hơn 100 ngày và gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu, đặc biệt sau các tác động liên quan đến eo biển Hormuz và cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Dù một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vẫn được duy trì, căng thẳng giữa Washington và Tehran gần đây tiếp tục leo thang.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy lạm phát khu vực đồng euro đã tăng lên 3,2% trong tháng 5, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ECB, trong khi nền kinh tế chỉ tăng trưởng 0,1% trong quý I.

Theo Mark Wall – nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu của Ngân hàng Deutsche, đây là một dấu mốc quan trọng khi ECB trở thành một trong những ngân hàng trung ương lớn đầu tiên tăng lãi suất để ứng phó trực tiếp với cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, ông cho rằng chu kỳ thắt chặt có thể không kéo dài, bởi rủi ro suy giảm tăng trưởng đang gia tăng song hành với áp lực lạm phát.

Trong khi đó, Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại Premier Miton, nhận định quyết định của ECB không gây bất ngờ và nhiều khả năng sẽ còn mở đường cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo trong năm nay nếu dữ liệu kinh tế tiếp tục cho thấy áp lực giá cả chưa hạ nhiệt.

Philippines rung chuyển vì trận động đất 7,8 độ

Tòa nhà bị phá hủy trong động đất ở thành phố General Santos, ngày 8/6. Ảnh: THX/TTXVN

Số người thiệt mạng trong trận động đất mạnh 7,8 độ xảy ra tại đảo Mindanao, miền Nam Philippines, hồi đầu tuần đã tăng lên 55 người, trong khi hàng chục người bị thương và một số người vẫn mất tích.

Theo Thông tấn xã Philippines (PNA), giới chức quản lý thảm họa địa phương xác nhận số thương vong mới sau khi lực lượng cứu hộ tìm thấy thêm các thi thể trong những tòa nhà bị sập và khu vực xảy ra sạt lở đất. Công tác tìm kiếm, cứu hộ đang tiếp tục được triển khai tại các địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Trận động đất xảy ra ngày 8/6 ngoài khơi đảo Mindanao được đánh giá là một trong những trận động đất mạnh nhất tại Philippines trong nhiều thập kỷ qua. Sau trận động đất chính, nhiều dư chấn mạnh tiếp tục xảy ra, buộc nhà chức trách ban hành cảnh báo sóng thần tại một số khu vực ven biển và khuyến cáo người dân tránh xa các công trình bị hư hại.

Động đất và các dư chấn đã gây thiệt hại nghiêm trọng đối với nhà ở, trường học, bệnh viện, đường sá và nhiều công trình hạ tầng công cộng. Thành phố General Santos và một số khu vực thuộc tỉnh Sarangani nằm trong số những địa phương bị ảnh hưởng nặng nhất. Chính quyền địa phương đã ban bố tình trạng thảm họa nhằm đẩy nhanh các hoạt động cứu trợ và khắc phục hậu quả.

Theo giới chức Philippines, hàng nghìn người đã phải sơ tán và đang tạm trú tại các trung tâm cứu trợ trong khi các cơ quan chức năng tiến hành đánh giá mức độ thiệt hại và cung cấp thực phẩm, nước uống cùng các dịch vụ y tế thiết yếu. Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines cho biết đã ghi nhận nhiều dư chấn kể từ sau trận động đất.

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cam kết hỗ trợ đầy đủ cho các cộng đồng bị ảnh hưởng, đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng đẩy nhanh công tác cứu trợ, phục hồi và tái thiết.

Philippines nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương – khu vực có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới – nên thường xuyên xảy ra động đất và phun trào núi lửa.

Khai mạc ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh

Quang cảnh lễ khai mạc FIFA World Cup 2026 tại Mexico City, Mexico ngày 11/6/2026. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Lễ khai mạc World Cup 2026 đã diễn ra ngày 11/6 (rạng sáng 12/6 theo giờ Hà Nội) tại sân vận động Azteca ở thủ đô Mexico City, đánh dấu sự khởi đầu của kỳ World Cup đầu tiên có 48 đội tuyển tham dự và được tổ chức tại ba quốc gia gồm Mexico, Mỹ và Canada.

Chương trình nghệ thuật kéo dài khoảng 90 phút trước trận đấu khai màn, với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ đến từ Mexico và khu vực Mỹ Latinh. Ban tổ chức lựa chọn các tiết mục kết hợp giữa âm nhạc, nghệ thuật truyền thống và công nghệ trình diễn hiện đại nhằm giới thiệu những nét đặc sắc trong văn hóa của quốc gia chủ nhà.

Điểm nhấn của buổi lễ là màn trình diễn ca khúc chính thức của World Cup 2026 mang tên Dai Dai do Shakira và Burna Boy thể hiện. Theo FIFA, việc lựa chọn hai nghệ sĩ đến từ Mỹ Latinh và châu Phi phản ánh tinh thần kết nối văn hóa và tính toàn cầu của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

Bên cạnh đó, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khác của khu vực cũng góp mặt trong chương trình như J Balvin, Maná, Lila Downs, Belinda, Los Ángeles Azules và Alejandro Fernández. Trong đó, sự xuất hiện của Lila Downs được xem là điểm nhấn tôn vinh bản sắc văn hóa bản địa của Mexico.

Một điểm mới tại lễ khai mạc năm nay là sự tham gia trực tiếp của khán giả trong nhiều phần trình diễn tương tác. Theo ban tổ chức, người hâm mộ được khuyến khích tham gia các hoạt động được thiết kế riêng cho ngày khai hội, góp phần tạo nên bầu không khí sôi động trên khán đài.

World Cup 2026 cũng đánh dấu lần đầu tiên giải đấu được tổ chức trên phạm vi ba quốc gia và mở rộng lên 48 đội tuyển. Sau lễ khai mạc tại Mexico City, các trận đấu của giải sẽ tiếp tục diễn ra tại nhiều thành phố đăng cai ở Mỹ và Canada trong hơn một tháng tranh tài.

Lễ khai mạc đã giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của Mexico, đồng thời truyền tải thông điệp về sự kết nối, giao lưu và đa dạng văn hóa thông qua bóng đá.