Nga – Trung Quốc đối thoại hạt nhân với Iran, phản đối sức ép từ Mỹ

Nga và Trung Quốc đã đối thoại hạt nhân với Iran và phản đối sức ép cấm vận mà phía Mỹ đặt ra để buộc Tehran ngồi vào bàn đàm phán.

Ngày 14.3, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Mã Triêu Húc đã có cuộc đối thoại về vấn đề hạt nhân Iran với người đồng cấp Nga Sergei Ryabkov và Iran Kazem Gharibabadi tại Bắc Kinh, theo Reuters.

Sau cuộc họp, ba bên ra tuyên bố chung, trong đó Nga và Trung Quốc hoan nghênh tuyên bố của Iran rằng chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình, cho rằng quyền sử dụng năng lượng hạt nhân hòa bình của Tehran nên được tôn trọng.

Từ trái sang, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Mã Triêu Húc và Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi gặp nhau tại Bắc Kinh ngày 14.3. ẢNH: REUTERS

Hai nhà ngoại giao của Nga và Trung Quốc cũng nhấn mạnh việc đối thoại hạt nhân của Iran với Mỹ chỉ nên khôi phục dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và toàn bộ lệnh cấm vận đơn phương trái phép phải bị dỡ bỏ.

“Trung Quốc, Nga và Iran nhấn mạnh rằng các bên liên quan nên cam kết giải quyết nguyên nhân gốc rễ của tình hình hiện tại và từ bỏ cấm vận, sức ép hay đe dọa vũ lực”, ông Mã nói.

Năm 2015, Iran đạt thỏa thuận với nhóm P5 1 (Anh, Mỹ, Nga, Pháp, Trung Quốc và Đức) trong việc giới hạn chương trình hạt nhân của Tehran để đổi việc dỡ bỏ các lệnh cấm vận quốc tế. Năm 2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump khi đó rút khỏi thỏa thuận.

Hồi tháng 2, sau khi quay lại Nhà Trắng làm Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump khôi phục chiến dịch gây sức ép tối đa lên Iran, gồm các biện pháp nhằm ngăn chặn quốc gia vùng Vịnh xuất khẩu dầu mỏ.

Tuần trước, ông Trump cho biết đã gửi thư cho Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei để đề nghị đối thoại hạt nhân, nói rằng có hai cách để xử lý Iran gồm quân sự hoặc thỏa thuận.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sau đó tuyên bố sẽ không đàm phán với Mỹ khi bị đe dọa và Tehran sẽ không cúi đầu trước “mệnh lệnh” đối thoại từ Washington.

Iran tuyên bố chương trình hạt nhân của nước này hoàn toàn ôn hòa và có sự giám sát chặt chẽ từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Tuy nhiên, IAEA tháng trước nói rằng Iran đã đẩy nhanh đáng kể việc làm giàu uranium lên khoảng 90% cấp độ vũ khí.