Những thách thức và lo lắng sắp tới của EU
Rủi ro vào năm 2024 là không còn một EU có vị thế địa chính trị nữa, thay vào đó là một khối cô lập hơn xuất hiện.
Thực tế này sẽ khiến các nước thành viên gặp khó khăn hơn trong việc giải quyết hàng loạt thách thức.
Thách thức lớn nhất sắp tới sẽ là phản ứng của EU trước khả năng trở lại nắm quyền của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AFP
Mujtaba Rahman, người đứng đầu Văn phòng đại diện của Tập đoàn Eurasia tại châu Âu mới đây nhận định, EU đang phải đối mặt với một năm đầy lo lắng trong bối cảnh diễn ra các cuộc bầu cử – cả ở chính châu Âu và ở Mỹ.
Ở “Lục địa già”, có vẻ như cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu dự kiến diễn ra vào tháng 6 sẽ không bị áp đảo bởi chủ nghĩa dân túy. Nhưng việc các đảng theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu đang trỗi dậy, vị thế của phe trung hữu có thể sẽ giảm thêm so với cuộc bầu cử gần đây nhất vào năm 2019.
Các đảng cầm quyền ở Pháp và Đức có khả năng nhận được kết quả bầu cử kém, điều này gần như chắc chắn sẽ làm suy yếu thêm quyền lực của Thủ tướng Đức Olaf Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Vấn đề đó cũng sẽ làm tăng thêm mối lo lắng của cả hai nhà lãnh đạo đối với các vấn đề đối nội.
Thủ tướng Scholz từ lâu đã điều hành chính phủ với một liên minh không ổn định và cuộc khủng hoảng tài chính gần đây của Đức sẽ làm suy giảm thêm năng lực chính trị, cùng với đó là sức mạnh tài chính của nước này về các chính sách đầy tham vọng của EU. Về phần mình, Tổng thống Macron không thiếu tham vọng nhưng lại phải đối mặt với những thách thức trong nước.
Hơn nữa, các chính phủ mới được thành lập và chưa không ổn định ở các quốc gia thành viên lớn như Tây Ban Nha và Ba Lan cũng sẽ hầu như có xu hướng giải quyết vấn đề chia rẽ nội bộ ở trong nước của họ. Những thực tế chính trị này sẽ khiến các nước thành viên gặp khó khăn hơn trong việc giải quyết hàng loạt thách thức mà EU sẽ phải đối mặt trong năm nay.
Video đang HOT
Thứ nhất, việc đoàn kết EU liên quan đến ủng hộ Ukraine và chống lại Nga có thể trở nên khó khăn hơn nhiều so với trước đây – làm suy yếu sức mạnh của Kiev khi cuộc chiến tiếp tục bế tắc. Đặc biệt, nỗ lực mở rộng của EU đối với Ukraine, vốn đang gặp phải những trở ngại chính trị, sẽ càng khó khăn hơn khi ý nghĩa thực sự của việc gia nhập đối với EU trở nên rõ ràng hơn – và khi những kỳ vọng về cải cách ở Kiev ngày càng tăng.
Di cư cũng có thể trở thành một vấn đề gây bất ổn, đặc biệt là do những cải cách chưa triệt để của EU đối với hệ thống phân bổ tị nạn. Dòng người di cư không suy giảm sẽ ngày càng thách thức sự đoàn kết, gắn kết và an ninh biên giới của EU. Việc tìm cách ngăn chặn tình trạng nhập cư bất hợp pháp bằng biện pháp thu hút hợp tác từ những nước ở ngoại vi châu Âu, như EU đã làm trong quá khứ, sẽ không giải quyết được gốc rễ của vấn đề.
Trên hết, nền kinh tế EU cũng được dự đoán sẽ gặp khó khăn trong năm nay, tạo thêm áp lực cho Brussels trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của châu lục này. Hơn nữa, khi các nền kinh tế lớn chạy đua để thúc đẩy quá trình chuyển đổi công nghiệp xanh và kỹ thuật số, EU có nguy cơ tụt lại phía sau Trung Quốc và Mỹ. Điều này sẽ chỉ trở nên trầm trọng hơn do thực tế là EU vẫn thiếu lập trường quyết đoán về Trung Quốc.
Ngay cả câu hỏi ai sẽ lãnh đạo các thể chế ở Brussels cũng có thể gây tranh cãi hơn, nhất là khi Hungary đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU vào nửa cuối năm nay.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất phía trước chắc chắn sẽ là phản ứng của EU trước khả năng quay trở lại nắm quyền của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump sau cuộc bầu cử vào tháng 11 tới. Chiến thắng của ông Trump sẽ khơi lại căng thẳng xuyên Đại Tây Dương, cản trở đáng kể sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine và cũng làm tăng nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại.
Vấn đề lớn nhất là việc ông Trump có thể thúc đẩy Mỹ rút khỏi NATO, cũng như trật tự chính trị và an ninh châu Âu, do đó sẽ tạo thành một “cơn ác mộng” hiện hữu.
Tóm lại, năm năm sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu hiện tại Ursula von der Leyen tuyên bố ý định lãnh đạo một cơ quan điều hành EU “địa chính trị”, tham vọng mở rộng ảnh hưởng toàn cầu của Brussels được cho là đã xung đột với thực tế do những hạn chế chính trị nội bộ.
Hiện EU đang có xu hướng hướng nội, rủi ro là không đạt được mục tiêu một EU “địa chính trị”, thay vào đó, một châu Âu cô lập hơn dường như ngày càng rõ ràng, dẫn đến EU không có khả năng giải quyết một cách đáng tin cậy hàng loạt thách thức ngày càng gia tăng mà họ đang phải đối mặt.
Tuyên bố bất ngờ của Thủ tướng Đức về khả năng Ukraine gia nhập NATO
Nhà lãnh đạo Đức nhận định Ukraine gia nhập NATO trong bối cảnh xung đột hiện tại là điều bất khả thi, thay vào đó phương Tây nên cung cấp thêm vũ khí cho Kiev.
Thủ tướng Đức Olaf Scholz dự cuộc họp tại Quốc hội Đức ngày 22/6. Ảnh: AFP
Theo đài RT, Thủ tướng Đức Olaf Scholz hôm 22/6 tiếp tục lên tiếng bác bỏ thẳng thừng việc cho phép Ukraine sớm gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bất chấp việc Kiev liên tục thúc giục liên minh quân sự phương Tây đẩy nhanh tiến trình kết nạp nước này.
Trong cuộc họp với Quốc hội Đức ở Berlin ngày 22/6, Thủ tướng Scholz nói rằng liên minh quân sự do Mỹ lãnh đạo đang có dấu hiệu chia rẽ khi thảo luận về tốc độ gia nhập khối của Ukraine, trong đó Anh có quan điểm trái ngược số đông khi muốn hối thúc quá trình này.
"Chúng ta cần có một cái nhìn tỉnh táo về tình hình hiện tại," ông Scholz cho biết, đồng thời nói thêm rằng chính các quan chức Ukraine cũng thừa nhận "việc gia nhập NATO là điều không thể" chừng nào cuộc xung đột với Nga vẫn còn tiếp diễn.
Thủ tướng Đức bày tỏ mong muốn khối phương Tây nên tập trung vào các biện pháp hỗ trợ khác cho Kiev và thảo luận kỹ hơn ở hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng 7 tới tại thủ đô của Litva. Ông nhấn mạnh: "Tôi đề nghị chúng ta tập trung và ưu tiên thảo luận về vấn đề này tại hội nghị ở Vilnius, cụ thể là về tăng cường sức mạnh chiến đấu của Ukraine".
Theo Thủ tướng Scholz, mục tiêu của Đức là hỗ trợ quân sự bền vững cho Ukraine, bao gồm cả vũ khí hiện đại của phương Tây. Ông lưu ý thêm rằng các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) và G7 có thể cung cấp "các đảm bảo an ninh" cho Ukraine trong trường hợp Kiev không trở thành thành viên đầy đủ của NATO.
Quan điểm chính thức của NATO về tư cách thành viên của Ukraine vẫn không thay đổi kể từ năm 2008, khi tổ chức này tuyên bố rằng Ukraine "sẽ trở thành thành viên của khối trong tương lai". Tuy nhiên, chừng nào xung đột với Nga còn tiếp diễn, viễn cảnh này sẽ khó có thể xảy ra, bởi Ukraine gia nhập NATO đồng nghĩa với việc cuộc xung đột Nga - Ukraine sẽ trở thành xung đột giữa Moscow và NATO.
Trong khi đó, Nghị viện Châu Âu (EP) lại muốn các nhà lãnh đạo NATO sử dụng hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Vilnius để đưa ra lời mời gia nhập liên minh cho Ukraine.
Vương quốc Anh ủng hộ những lời kêu gọi này của EP, với việc Ngoại trưởng James Cleverly ngày 22/6 tuyên bố rằng London "sẽ rất ủng hộ" việc NATO xúc tiến việc gia nhập khối của Ukraine.
Ngoại trưởng Anh James Cleverly phát biểu tại hội nghị Tái thiết Ukraine ở London, ngày 22/6. Ảnh: AP
"Ukraine đã thể hiện cam kết cải cách quân sự cần thiết để trở thành thành viên NATO thông qua các hành động của họ trên chiến trường. Tôi nghĩ rằng tất cả các đồng minh NATO đều nhận ra điều đó," Ngoại trưởng Cleverly nói thêm, song không bình luận về việc liệu NATO có nên đợi xung đột với Nga được giải quyết trước hay không.
Hiện tại, Mỹ vẫn phản đối bất kỳ việc đẩy nhanh quá trình kết nạp Ukraine vào NATO. Tuần trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố Washington sẽ không tạo điều kiện dễ dàng hơn cho Ukraine gia nhập NATO. Kiev sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn như bất kỳ thành viên nào khác trong khối.
Bình luận của ông Biden được đưa ra trong bối cảnh có một số thông tin về kế hoạch đơn giản hóa thủ tục cho Kiev do Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đề xuất.
Một số hãng truyền thông Mỹ đưa tin ông Biden đã nghĩ đến một kế hoạch khác cho Ukraine. Ví dụ, tờ New York Times đưa tin chính quyền Mỹ không muốn chấp thuận cho Ukraine tư cách thành viên NATO đầy đủ, thay vào đó Washinton thúc đẩy "mô hình Israel", nghĩa là cam kết có thời hạn duy trì cung cấp vũ khí phương Tây cho một quốc gia nhất định..
Trong khi đó, Hungary thậm chí còn đưa ra sự phản đối mạnh mẽ hơn về việc NATO kết nạp Ukraine. Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã nhiều lần cáo buộc lãnh đạo NATO đang "kiếm cớ" để tham gia vào cuộc xung đột ở Ukraine.
Xung đột Israel - Hamas: Nghị viện châu Âu kêu gọi trả tự do cho các con tin Nghị viện châu Âu ngày 18/1 đã thông qua một nghị quyết kêu gọi ngừng b.ắn vĩnh viễn tại Dải Gaza sau khi tất cả số con tin được trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện, đồng thời giải tán tổ chức Hamas. Các tù nhân Palestine được phóng thích từ các nhà tù của Israel ngày 26/11/2023. Ảnh minh...