Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu

Là một vùng đất có lịch sử trải dài hàng thiên niên kỷ, Israel vẫn luôn mang những bí ẩn hấp dẫn từ hàng ngàn năm trước vẫn chưa được giải đáp. Và đến nay, lại thêm những cái mới được phát hiện trong hàng trăm cuộc khai quật khảo cổ học diễn ra mỗi năm ở đất nước này.

Hòm Giao ước

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 1

Hòm giao ước bằng gỗ mạ vàng bị mất tích đã mê hoặc các nhà thám hiểm, sử gia và các nhà làm phim Hollywood trong nhiều thời kỳ. Được chạm khắc tượng thiên sứ vàng, chiếc rương này chứa các bảng của Mười Điều Răn trong Đền tạm ở sa mạc.

Những kẻ xâm lược Babylon đã phá hủy Đền thờ vào khoảng năm 586 trước Công nguyên. Danh sách kho báu họ lấy không bao gồm Hòm Giao ước. Nhiều khả năng nó đã được giấu hoặc cất ở đâu đó để bảo quản. Vào thời điểm ngôi đền thứ 2 được xây dựng, không ai biết nó ở đâu. Một số thợ săn kho báu tin rằng, nó được phong ấn trong hang động Qumran gần Biển Chết hoặc nó ở rất xa ở Ethiopia. Những người khác tin rằng, Hòm Giao ước được giấu sau bức tường đá nhân tạo cổ đại bên dưới Núi Đền của Jerusalem. Sự nhạy cảm về chính trị và tôn giáo đã ngăn cản các nhà khảo cổ học điều tra sâu về vấn đề này.

Gò bí ẩn Kinneret

Theo truyền thuyết, đây là hòn đá được ném từ địa điểm rửa tội của Chúa Giêsu trên sông Jordan và trở thành một gò đá hình nón ở Biển Galilee (Hồ Kinneret) có niên đại từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Ngày nay, gò đất này là nơi dừng chân nghỉ ngơi cho các loài chim vào mùa hè. Giáo sư Shmuel Marco từ Đại học Tel Aviv tin rằng, những tảng đá này là một đài tưởng niệm được xây dựng để bảo vệ hài cốt của con người, rất có thể được xây dựng trên đất liền và bị đẩy ra biển do một trận động đất.

Galgal Refaim

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 2

Cũng bí ẩn giống như những tảng đá Stonehenge của Anh, Galgal Refaim “bánh xe của những bóng ma” hoặc Rujm al-Hiri (trong tiếng Ả Rập là “đống đá của những con mèo hoang”) nằm giữa đường 808 và 98 ở Cao nguyên Golan của Israel. Cho đến nay, người ta vẫn chưa tìm ra lời giải đáp “ai đã xây dựng chúng?”

Galgal Refaim (còn gọi là Gilgal Refaim) rất đáng chú ý với cấu trúc đá của nó có lẽ được hình thành từ cách đây 6.000 năm. Ước tính có khoảng 42.000 tấn đá bazan được xếp thành 4 vòng tròn đồng tâm khổng lồ có thể cao tới hơn 9m. Lý thuyết phổ biến cho rằng, nó là một loại phức hợp chôn cất hoặc trung tâm cổ tích, hoặc cả hai.

Những ngôi mộ mất tích của Maccabees

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 3

Theo truyền thuyết, những ngôi mộ của các anh hùng Hasmonean bao gồm linh mục Matityahu cùng vợ và 5 người con trai được gọi là Maccabees được chôn trong một cấu trúc kim tự tháp nguy nga nhìn thấy từ nhiều dặm. Tuy nhiên, đây chắc chắn không phải là địa điểm du lịch Maccabean Graves hiện đại, mới có từ khoảng 500 năm sau thời Matityahu. Các nhà thám hiểm, khảo cổ học và học giả đã tìm kiếm di tích thực sự kể từ năm 1866 trong khu vực Modi’in, nơi Maccabees sinh sống nhưng không thành công.

Sau đó, vào năm 2015, các nhà khảo cổ học của Cơ quan quản lý cổ vật Israel đã khảo sát lại một cấu trúc hình trụ được tìm thấy cách đây 150 năm tại Horbat Ha-Gardi, gần vị trí cổ đại của Modi’in. Nó được xác định là một khu chôn cất của người theo đạo Thiên chúa từ 200 năm sau thời Maccabees. Nhưng một giả thuyết mới cho rằng những người theo đạo Thiên chúa thời sơ khai đã cố tình chọn nghĩa địa Maccabee làm nơi xây dựng nghĩa trang của họ, do vậy những gì mới phát hiện chưa chắc đã là lăng mộ chính của Maccbees và đây vẫn là một bí mật lớn.

Atlit-Yam

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 4

Không rõ bằng cách nào mà ngôi làng Atlit-Yam thời kỳ đồ đá mới, cách bờ biển Atlit và Haifa khoảng 400m, lại bị nhấn chìm. Được phát hiện vào năm 1984 trong một cuộc khảo sát khảo cổ học dưới nước, Atlit-Yam được ca ngợi là khu định cư thời tiền sử lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất từng được khám phá ngoài khơi bờ biển Địa Trung Hải. Ngôi làng 8.500 năm tuổi này có các cấu trúc hình chữ nhật và hình tròn, các nhà khảo cổ đã tìm ra 65 bộ xương người, hạt lúa mì, lúa mạch, đậu lăng và lanh, cùng hàng nghìn con cá và xương động vật.

Ngôi mộ gia đình của Chúa Giê-su

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 5

Một nhà sưu tập người Israel đã mua một chiếc hộp xương bằng đá vôi, hay còn gọi là xương rồng, có niên đại từ những năm đầu Công nguyên, cách đây 31 năm từ một nhà buôn đồ cổ Ả Rập. Ossuary đã thu hút sự chú ý của quốc tế vì nó có dòng chữ Aramaic “James, con trai của Joseph, anh trai của Chúa Giêsu”. Cơ quan Quản lý Cổ vật Israel buộc tội người sưu tập đã giả mạo phần “anh trai của Chúa Giê-su” của dòng chữ. Sau phiên tòa kéo dài 7 năm, anh ta được tòa án Jerusalem tuyên trắng án vào năm 2012 và được giữ lại kho báu của mình. Nhưng các học giả vẫn tiếp tục tranh luận về tính xác thực của dòng chữ.

Vỏ của mộ đá được trang trí

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 6

Vào năm 2017, các nhà khảo cổ học từ Trường Cao đẳng Tel Hai, Cơ quan Cổ vật Israel và Đại học Hebrew của Jerusalem đã phát hiện ra một mộ đá khổng lồ (một cấu trúc đá lớn giống như một cái bàn) ước tính hơn 4.000 năm tuổi. Phát hiện hiếm có được thực hiện trong một cánh đồng rộng lớn gồm 400 mộ đá thời đại đồ đồng liền kề với Kibbutz Shamir ở Thượng Galilee. Ngôi mộ đặc biệt này là duy nhất vì kích thước khác thường của nó, cấu trúc xung quanh nó và đặc biệt là các trang trí nghệ thuật được khắc trên vỏ của nó. Uri Berger, một nhà khảo cổ của Cơ quan Cổ vật Israel cho biết: “Đây là tác phẩm nghệ thuật đầu tiên từng được ghi lại trong một mộ đá ở Trung Đông”.

Hang Zedekiah

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 7

Mỏ đá nằm dưới bức tường phía bắc của Thành phố Cổ Jerusalem này đã bị chôn vùi trong hơn 300 năm cho đến khi một con chó của nhà truyền giáo người Mỹ đào bới đất gần bức tường và biến mất qua một lỗ hổng vào năm 1854 và từ đó nó được phát hiện. Truyền thuyết kể rằng, đây là hang động vua Zedekiah trong Kinh thánh đã cố gắng chạy trốn khỏi Jerusalem khi người Babylon chinh phục thành phố vào năm 586 trước Công nguyên. Biệt danh khác của hang động là Solomon’s Quarry. Hội Tam điểm của Israel thường tổ chức một buổi lễ bí mật hằng năm tại đây vì họ coi Vua Solomon là người tự do ban đầu. Thêm vào sức hấp dẫn của hang động, vào năm 1968, một người dân Jerusalem tuyên bố, ông nội của anh ta đã chôn ba hộp vàng trong Hang Zedekiah. Anh ta đề nghị một phần tư chiến lợi phẩm cho chính phủ nếu họ tài trợ cho việc khai quật, tuy nhiên không có gì được tìm thấy ở đây.

Masada: sự thật hay là hư cấu?

Những bí ẩn lớn nhất ở Israel đến nay vẫn khiến bao nhà khoa học đau đầu - Hình 8

Nhà sử học La Mã Josephus đã ghi lại một câu chuyện sử thi về một nhóm gần 1.000 người Do Thái di chuyển đến một pháo đài cũ của người Herodian trên một đỉnh núi gần Biển Chết và dũng cảm cầm chân Quân đoàn La Mã đang chinh phục từ năm 73-74, cuối cùng họ đã lựa chọn tự tử khi bị giam cầm.

Đến nay pháo đài cũ này đã trở thành Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng nhất ở Israel và là biểu tượng của lòng dũng cảm khi đối mặt với sự ngược đãi. Bạn vẫn có thể nhìn thấy đường viền của thành lũy La Mã ở dưới ngọn núi. Tuy nhiên, bằng chứng khảo cổ học về sử thi này rất mỏng, chỉ gồm đồ gốm mang tên 12 người đàn ông Do Thái, và 28 bộ xương. Liệu đây có phải là sự thật hay toàn bộ câu chuyện đã được Josephus dàn dựng hoặc thêu dệt để tôn vinh Đế chế La Mã? Chúng ta có thể không bao giờ biết… nhưng bí ẩn chỉ khiến Masada càng trở nên hấp dẫn hơn khi đến thăm.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Lập cú đảo chiều ngoạn mục cuối năm: 3 con giáp đón tài lộc vượng phát trong tháng 11 và 12Lập cú đảo chiều ngoạn mục cuối năm: 3 con giáp đón tài lộc vượng phát trong tháng 11 và 12
09:14:43 28/10/2026
3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 28/10/2026, 'vàng đeo đầu tay, bạc trưng khắp nhà', cuộc sống sung túc, đổi đời ngoạn mục3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 28/10/2026, 'vàng đeo đầu tay, bạc trưng khắp nhà', cuộc sống sung túc, đổi đời ngoạn mục
10:37:15 28/10/2026
Top 5 con giáp càng qua tuổi 40 càng vững tài chính: Một con giáp đổi vận từ thói quen giữ tiềnTop 5 con giáp càng qua tuổi 40 càng vững tài chính: Một con giáp đổi vận từ thói quen giữ tiền
09:11:40 28/10/2026
Điểm danh 3 con giáp may mắn nhất ngày 29/10Điểm danh 3 con giáp may mắn nhất ngày 29/10
08:36:43 28/10/2026
Ngọc Điệm Thu gây sốt, cặp đôi chính được đặt tên riêngNgọc Điệm Thu gây sốt, cặp đôi chính được đặt tên riêng
07:39:37 28/10/2026
Đúng ngày mai, thứ Năm 29/10/2026, 3 con giáp được Ngọc Hoàng chấm bảng vàng, vận đỏ như son, LẮM CỦA NHIỀU TIỀN, đời sang trang mới, TIỀN ĐẺ RA TIỀNĐúng ngày mai, thứ Năm 29/10/2026, 3 con giáp được Ngọc Hoàng chấm bảng vàng, vận đỏ như son, LẮM CỦA NHIỀU TIỀN, đời sang trang mới, TIỀN ĐẺ RA TIỀN
06:10:25 28/10/2026
Thứ Năm, Sáu, Bảy 28-31/10: 3 tuổi Vượng Lộc Quý Nhân, mọi việc xuôi thuậnThứ Năm, Sáu, Bảy 28-31/10: 3 tuổi Vượng Lộc Quý Nhân, mọi việc xuôi thuận
06:04:07 28/10/2026
Đúng hôm nay, thứ 4 ngày 28/10/2026, 3 con giáp LIÊN TIẾP đón nhận tin vui, vận may chồng chất, ĐỨNG TRÊN NÚI TIỀN, sự nghiệp tình duyên thuận lợi vô cùngĐúng hôm nay, thứ 4 ngày 28/10/2026, 3 con giáp LIÊN TIẾP đón nhận tin vui, vận may chồng chất, ĐỨNG TRÊN NÚI TIỀN, sự nghiệp tình duyên thuận lợi vô cùng
06:07:06 28/10/2026

Tin mới nhất

Lạ lùng giếng khoan hơn 10 năm tuổi bất ngờ phun cột nước cao 15m

Lạ lùng giếng khoan hơn 10 năm tuổi bất ngờ phun cột nước cao 15m

18:31:35 20/10/2026
Một giếng khoan ở tỉnh Vĩnh Long bất ngờ phun nước mạnh, tạo thành cột cao khoảng 15m. Nguyên nhân hiện tượng bất thường này đang được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ.
Tìm thấy "thế giới" có mây nước biến đổi như thời tiết Trái Đất, phát hiện điều bất ngờ trên thiên thể cách 7,5 năm ánh sáng

Tìm thấy "thế giới" có mây nước biến đổi như thời tiết Trái Đất, phát hiện điều bất ngờ trên thiên thể cách 7,5 năm ánh sáng

13:20:13 20/10/2026
Các quan sát mới từ kính viễn vọng James Webb hé lộ những đám mây nước thay đổi độ dày theo thời gian trên WISE 0855, một sao lùn nâu có kích thước tương đương Sao Mộc, cách Trái Đất khoảng 7,5 năm ánh sáng.
Tòa thành cổ chỉ nhận một nhóm khách ngủ lại mỗi ngày, sau giờ đóng cửa khách mới thấy điều đặc biệt này

Tòa thành cổ chỉ nhận một nhóm khách ngủ lại mỗi ngày, sau giờ đóng cửa khách mới thấy điều đặc biệt này

13:19:28 20/10/2026
Ban ngày, tòa thành cổ ở Nhật Bản vẫn đón khách như nhiều di tích khác, nhưng sau giờ đóng cửa nơi đây lại mang đến một trải nghiệm ít người có cơ hội biết tới.
Bí ẩn những đỉnh núi từng cao hơn cả Everest

Bí ẩn những đỉnh núi từng cao hơn cả Everest

12:24:53 20/10/2026
Những dấu tích địa chất cho thấy Trái Đất từng có các dãy núi khổng lồ, nhưng liệu đỉnh núi nào trong số đó cao hơn Everest vẫn là bí ẩn.
Phát hiện rò rỉ khí ở lõi Trái Đất

Phát hiện rò rỉ khí ở lõi Trái Đất

12:24:23 20/10/2026
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science Advances chỉ ra rằng lõi Trái Đất có thể vẫn đang giải phóng hydro, heli và vonfram lên lớp phủ.
Ngôi làng ở Italy có số phụ nữ trăm tuổi cao bất thường

Ngôi làng ở Italy có số phụ nữ trăm tuổi cao bất thường

07:55:41 20/10/2026
Một ngôi làng nhỏ bé ở Italy đang thu hút sự chú ý của giới khoa học. Điều đặc biệt nhất không phải số lượng người sống trăm tuổi nói chung, mà là tỷ lệ phụ nữ đạt đến cột mốc này cao bất thường.
Trái Đất đang quay chậm lại: NASA hé lộ sự thật đáng lo

Trái Đất đang quay chậm lại: NASA hé lộ sự thật đáng lo

18:27:53 18/10/2026
Nghiên cứu được NASA tài trợ cho thấy băng tan, mực nước biển dâng và nguồn nước ngầm suy giảm đang làm thay đổi sự phân bố khối lượng trên Trái Đất, khiến hành tinh quay chậm hơn và độ dài của một ngày tăng lên.
'Ông bố' rùa 135 tuổi lần đầu có con: Nặng 234kg, đón hậu duệ sau hơn một thế kỷ

'Ông bố' rùa 135 tuổi lần đầu có con: Nặng 234kg, đón hậu duệ sau hơn một thế kỷ

18:27:19 18/10/2026
Sau nhiều thập kỷ không có con dù từng được ghép đôi với nhiều rùa cái, Goliath - con vật lớn tuổi nhất tại Zoo Miami cuối cùng đã trở thành bố. Rùa con chào đời chỉ 11 ngày trước sinh nhật thứ 135 của Goliath.
Trước khi có chữ viết, con người lưu giữ tri thức bằng cách nào?

Trước khi có chữ viết, con người lưu giữ tri thức bằng cách nào?

18:26:42 18/10/2026
Trước khi có chữ viết, sách vở và công nghệ, con người đã truyền lại kiến thức qua hàng nghìn thế hệ bằng âm nhạc, câu chuyện, nghi lễ và những phương thức ghi nhớ độc đáo.
Nỗi lo tận thế có trước AI từ lâu

Nỗi lo tận thế có trước AI từ lâu

18:26:05 18/10/2026
Trong cuốn sách mới ra mắt, giáo sư Christopher Star tuyển chọn, giới thiệu những quan điểm kinh điển về chủ đề tận thế và các thảm hoạ toàn cầu.
Phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới có niên đại 4.400-4.700 năm

Phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới có niên đại 4.400-4.700 năm

20:39:23 15/10/2026
Con tàu buôn này được đóng vào đầu thời kỳ đồ đồng, cách đây từ 4.400 đến 4.700 năm. Như vậy, con tàu có niên đại xấp xỉ Đại kim tự tháp Giza của Ai Cập.
Phát hiện xác tàu đắm 2.300 năm tuổi ngoài khơi Croatia: Hé lộ kho báu đồ gốm và đời sống thủy thủ cổ đại

Phát hiện xác tàu đắm 2.300 năm tuổi ngoài khơi Croatia: Hé lộ kho báu đồ gốm và đời sống thủy thủ cổ đại

22:21:32 13/10/2026
Các nhà khảo cổ học vừa công bố phát hiện quan trọng về một xác tàu buôn có niên đại khoảng 2.300 năm tại vịnh Gnjilna (đảo Vis, Croatia), mở ra góc nhìn mới về mạng lưới thương mại thời kỳ Hy Lạp.

Có thể bạn quan tâm

3 con giáp May Hết Phần Thiên Hạ, tiền đến không ngừng 15 ngày tới

3 con giáp May Hết Phần Thiên Hạ, tiền đến không ngừng 15 ngày tới

Trắc nghiệm

11:48:38 28/10/2026
Theo quan niệm tử vi phương Đông, vận may của mỗi người có lúc lên lúc xuống. Có những giai đoạn dù cố gắng rất nhiều nhưng thành quả chưa như mong đợi.
6 loại rau ít ngậm thuốc trừ sâu, vừa ngon vừa rẻ, dễ tìm mua ở chợ Việt

6 loại rau ít ngậm thuốc trừ sâu, vừa ngon vừa rẻ, dễ tìm mua ở chợ Việt

Sáng tạo

11:42:57 28/10/2026
Rau xanh là thực phẩm không thể thiếu trong bữa cơm hằng ngày của mỗi gia đình. Không chỉ dễ chế biến, rau còn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho cơ thể.
Gam màu vàng 'gây thương nhớ' cho những ngày nắng

Gam màu vàng 'gây thương nhớ' cho những ngày nắng

Thời trang

11:12:23 28/10/2026
Sắc vàng bơ, vàng bơ nhạt, vàng pastel cùng các sắc độ vàng mỡ gà trong trẻo đang làm bừng sáng bản đồ thời trang mùa mới.
Nam thần Vbiz nude 100% hot nhất màn ảnh, mặt đẹp dáng "mlem" không thua Hứa Quang Hán

Nam thần Vbiz nude 100% hot nhất màn ảnh, mặt đẹp dáng "mlem" không thua Hứa Quang Hán

Sao việt

11:09:24 28/10/2026
Xuất thân là người mẫu, sở hữu chiều cao 1,86 m cùng gương mặt góc cạnh, nam tính, Quốc Anh gần như không có góc chết mỗi khi xuất hiện trước ống kính.
Căn phòng trọ 12m2 của cô gái lương 11 triệu/tháng không muốn "sống tạm bợ"

Căn phòng trọ 12m2 của cô gái lương 11 triệu/tháng không muốn "sống tạm bợ"

Netizen

11:02:39 28/10/2026
Căn phòng chỉ rộng 12m2, tiền thuê mỗi tháng khoảng 1,7 triệu đồng, nhưng cô gái trẻ vẫn dành thời gian và tiền bạc để biến nơi ở thành không gian mình thực sự yêu thích.
Thứ này kali gấp nhiều lần chuối, đạm không kém chân vịt, vừa bổ lại nấu được thành nhiều món ngon

Thứ này kali gấp nhiều lần chuối, đạm không kém chân vịt, vừa bổ lại nấu được thành nhiều món ngon

Ẩm thực

10:57:35 28/10/2026
Khoai tây được biết đến là một trong những thực phẩm quen thuộc trên mâm cơm của mỗi gia đình. Nó không chỉ dùng làm nguyên liệu để nấu nhiều món ngon mà còn mang tới nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Đẩy mạnh ứng dụng AI trong tuyên truyền an toàn giao thông

Đẩy mạnh ứng dụng AI trong tuyên truyền an toàn giao thông

Thế giới số

10:53:51 28/10/2026
Với tuyên truyền an toàn giao thông, hiệu quả cuối cùng không nằm ở lượt xem hay hình thức bắt mắt, mà ở việc thông tin có góp phần hình thành hành vi tham gia giao thông an toàn hay không.
Galaxy S27 Ultra và iPhone 20 Pro đang gặp khó với đối thủ cực mạnh này

Galaxy S27 Ultra và iPhone 20 Pro đang gặp khó với đối thủ cực mạnh này

Đồ 2-tek

10:34:43 28/10/2026
Nếu sản phẩm được phát hành toàn cầu, chắc chắn mức giá sẽ cực kỳ đắt đỏ và sẵn sàng cạnh tranh với iPhone 20 Pro cũng như Galaxy S27 Ultra.
Xe sedan hạng D tiêu thụ 2,58 lít xăng/100 km, giá hơn 300 triệu đồng

Xe sedan hạng D tiêu thụ 2,58 lít xăng/100 km, giá hơn 300 triệu đồng

Ôtô

10:07:04 28/10/2026
Điểm đáng chú ý là cảm biến LiDAR được bố trí trên nóc xe, thuộc hệ thống hỗ trợ lái xe thông minh God s Eye B có thể được trang bị tùy chọn.
Xe máy điện Việt đi 296km/lần sạc, tốc độ 60km/h, công nghệ hiện đại giá 43 triệu đồng có xứng tầm?

Xe máy điện Việt đi 296km/lần sạc, tốc độ 60km/h, công nghệ hiện đại giá 43 triệu đồng có xứng tầm?

Xe máy

10:00:46 28/10/2026
Xe hỗ trợ nhiều phương thức mở khóa, bao gồm ứng dụng điện thoại, mật mã, khóa cơ và Smartkey. Việc tích hợp nhiều lựa chọn mang lại sự linh hoạt, đặc biệt khi người sử dụng không muốn phụ thuộc hoàn toàn vào một loại chìa khóa.
Bị bạn gái đòi chia tay vì đứng chờ lấy 3.000 đồng tiền thừa, lời giải thích "cay đắng"

Bị bạn gái đòi chia tay vì đứng chờ lấy 3.000 đồng tiền thừa, lời giải thích "cay đắng"

Góc tâm tình

09:53:51 28/10/2026
Dù đã tính tới chuyện kết hôn, nhưng bạn gái của tôi vẫn nhất quyết đòi chia tay vì không muốn dựTôi và bạn gái yêu nhau hơn ba năm, dự định cuối năm nay sẽ tổ chức đám cưới.a vào người đàn ông ky bo.