Nhật Bản: Người trẻ ngại hẹn hò, bố mẹ phải đi xem mắt hộ
Người trẻ t.uổi ở Nhật Bản – quốc gia nổi tiếng bị ám ảnh bởi công việc, nơi thời gian là thứ quý giá nhất – đã ngần ngại đến các buổi hẹn hò nhóm.
Các ông bố, bà mẹ tham dự buổi hẹn hò nhóm để thay con họ tìm kiếm đối tượng phù hợp. Ảnh: CNN
Một chiều hè ở thành phố Osaka của Nhật Bản, một nhóm khoảng 60 người đàn ông và phụ nữ tụ tập thành những bàn tròn để tham dự một buổi mai mối.
Họ giao lưu với nhau, đi từ đầu này đến đầu kia của căn phòng để tìm ra người mình ưng ý nhất. Nhưng đây không phải là một buổi hẹn hò nhóm thông thường.
Rất ít người tham gia nói về sở thích, bộ phim hay nhà hàng yêu thích của họ, hoặc thậm chí là về bản thân họ. Họ lại nói về những đứa con đã trưởng thành, vẫn còn độc thân mà họ đang hy vọng sớm kết hôn.
Một người phụ nữ ở độ t.uổi 60 tự hào nói về cậu con trai 34 t.uổi của mình, một giáo viên tiểu học công lập. Một người đàn ông ở độ t.uổi 80 trìu mến nói về cậu con trai 49 t.uổi có chí hướng nghề nghiệp, đang làm kiểm soát viên tại một công ty điện lực.
Được biết, mỗi bậc cha mẹ đã bỏ ra 14.000 yên (96 USD) để tham dự sự kiện này. Và tất cả đều mong gặp được một người giống như họ: một phụ huynh có con gái hoặc con trai vẫn còn độc thân có thể là người hoàn hảo dành cho đứa con chưa kết hôn của họ.
Người trẻ t.uổi ở Nhật Bản – quốc gia nổi tiếng bị ám ảnh bởi công việc, nơi thời gian là thứ quý giá nhất – đã ngần ngại đến các buổi hẹn hò nhóm. Hơn nữa, việc họ đến đó dường như không có tác dụng.
Với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, triển vọng kinh tế kém và văn hóa làm việc đòi hỏi khắt khe đang cản trở họ, ngày càng ít người Nhật Bản lựa chọn kết hôn và sinh con. Cha mẹ của họ, vì lo lắng về cơ hội có cháu bế bồng, đã vào cuộc.
Bà Noriko Miyagoshi, người có kinh nghiệm tổ chức mai mối trong gần hai thập kỷ, chia sẻ: “Lối suy nghĩ rằng cha mẹ có thể giúp con cái họ kết hôn theo cách này đã trở nên phổ biến hơn”.
Bà nói thêm trước đây mọi người có thể cảm thấy xấu hổ khi đến tham dự những sự kiện này. Nhưng thời thế đã thay đổi.
Chính mối lo đã đưa các ông bố, bà mẹ lớn t.uổi đến phòng xem mắt ở Osaka cũng đang tàn phá nhân khẩu học của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
Ở Nhật Bản ngày nay, người ta ít kết hôn nhân hơn và ít sinh con hơn. Theo dữ liệu của chính phủ, dân số từ lâu đã có xu hướng đi xuống. Trong vòng một năm tính đến tháng 1/2023, dân số Nhật Bản phải chịu mức giảm kỷ lục 800.523 người xuống còn 125,4 triệu người.
Video đang HOT
Đằng sau sự sụt giảm dân số đó là số lượng các cuộc hôn nhân và tỷ lệ sinh ngày càng giảm.
Một cặp đôi chụp ảnh cưới dưới tán cây hoa anh đào. Ảnh: Getty Images
Năm 2021, số lượng người kết hôn giảm xuống còn 501.116 – mức thấp nhất kể từ khi kết thúc Thế chiến thứ hai năm 1945 và chỉ bằng một nửa con số được ghi nhận vào những năm 1970. Và khi mọi người kết hôn, họ đã đứng t.uổi, khiến họ có ít thời gian hơn để sinh con. Độ t.uổi trung bình để kết hôn vào năm 2021 là 34 đối với nam, tăng từ 29 vào năm 1990 và 31, tăng từ 27 đối với nữ.
Bên cạnh sự sụt giảm trong các cuộc hôn nhân là tỷ lệ sinh giảm. Tỷ lệ này chạm mức thấp kỷ lục 1,3 vào năm ngoái, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định.
Tất cả những điều đó ngày càng khiến chính phủ Nhật Bản phải đau đầu để cân đối nhu cầu chăm sóc sức khỏe và trả lương hưu cho dân số đang già đi nhanh chóng. Trong khi đó, số lượng người trẻ nộp thuế ngày càng giảm.
Đầu năm nay, Thủ tướng Fumio Kishida đã công bố kế hoạch trị giá hàng nghìn tỷ yên nhằm nâng cao tỷ lệ sinh, đồng thời ví tình trạng hiện nay là “nước sôi lửa bỏng”.
Các bậc cha mẹ nuôi con nhỏ sẽ nhận được khoản trợ cấp hằng tháng 15.000 yên (100 USD) cho mỗi đứa con dưới hai t.uổi và 10.000 yên cho mỗi đứa con từ ba t.uổi trở lên.
Nhưng theo ông James Raymo, chuyên gia nghiên cứu Đông Á tại Đại học Princeton, nỗ lực tăng tỷ lệ sinh khó có thể thành công nếu không thúc đẩy tỷ lệ kết hôn trước tiên.
“Việc các cặp vợ chồng sinh ít con thực sự không phải là vấn đề. Vấn đề là liệu mọi người có kết hôn ngay từ đầu hay không”, chuyên gia này nhấn mạnh.
Nhà xã hội học Shigeki Matsuda tại Đại học Chukyo (Nhật Bản) cho rằng nếu vấn đề này không được giải quyết, nó sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng đến sức mạnh kinh tế tổng thể và sự giàu có của quốc gia, duy trì an sinh xã hội hay mất vốn xã hội trong cộng đồng địa phương.
Hy vọng có cháu
Bà Noriko Miyagoshi cho biết, đối với nhiều bậc cha mẹ, chính niềm mong mỏi được có cháu đã đưa họ đến các sự kiện mai mối.
Bà thường xuyên gặp bố mẹ của những người đàn ông ở độ t.uổi 40 đang tìm kiếm phụ nữ ở độ t.uổi cuối 20 và đầu 30.
Bà kể rằng một ông bố đã phàn nàn với bà về việc không thể tìm được đối tượng xem mắt cho người con trai 40 t.uổi, mặc dù đã trao đổi hồ sơ với 10 phụ huynh khác.
Khi quan sát kỹ hơn, bà phát hiện ra người bố này đã từ chối tất cả phụ nữ ở độ t.uổi ngoài 30 và những người có trình độ học vấn cao hơn con trai ông. Ông cũng từ chối một cô gái không có anh chị em ruột. Bởi lẽ, người phụ nữ trong hoàn cảnh này bị coi là gánh nặng trong mắt các bậc cha mẹ truyền thống Nhật Bản. Họ lo cô gái sẽ bị phân tâm về gia đình mình trong lúc chăm sóc bố mẹ chồng khi về già.
Nhưng dù khao khát có cháu bế lớn đến đâu, bà Miyagoshi luôn nhấn mạnh với các phụ huynh rằng cuộc sống riêng của con họ phải được đặt lên hàng đầu.
“Cho dù cha mẹ có dành tình cảm cho nhau đến đâu thì con cái họ cũng phải đồng tình. Cha mẹ dù muốn có cháu đến đâu thì con cái cũng phải sẵn lòng sinh con”, bà nói.
Điều này nghe có vẻ khó tin đối với một bà mối chuyên nghiệp, nhưng Miyagoshi tin vào “go-en” – một khái niệm của người Nhật đề cập đến sự lãng mạn nảy sinh từ việc gặp đúng người vào đúng thời điểm.
Bà cho rằng dù các ông bố, bà mẹ có nỗ lực tìm kiếm mảnh ghép còn thiếu con cái của họ đến đâu, thì đôi khi nỗ lực đó cũng khó thể thành công. Vì đó là bản chất thật không thể ép buộc của hôn nhân.
Thị trấn 'màu nhiệm' được các vị thần sinh sản ban phước lành ở Nhật Bản
Trong khi tỷ lệ sinh ở Nhật Bản đang giảm xuống mức báo động, một thị trấn ở nước này lại được ví là "nơi được các vị thần sinh sản ban phước lành", khi tỷ lệ sinh cao gấp đôi tỷ lệ sinh của cả nước.
Một ông bố trẻ người Nhật Bản cùng hai đứa con sinh đôi trong xe đẩy. Ảnh: Shutterstock
Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, dân số Nhật Bản đã giảm suốt 3 thập niên qua. Năm 2022, số ca sinh "xứ sở hoa anh đào" đã giảm xuống mức thấp nhất mọi thời đại, lần đầu tiên ở mức dưới 800.000 ca.
Trong bài phát biểu vào tháng trước, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp khẩn cấp để giải quyết tình trạng giảm tỷ lệ sinh của nước này và cho biết điều này phải được thực hiện "ngay hoặc không bao giờ nữa".
"Khi nói đến các chính sách liên quan đến sinh con và nuôi con, chúng ta phải thực hiện ngay bây giờ hoặc không bao giờ.Vấn đề này không thể chờ đợi lâu hơn nữa", Thủ tướng Kishida nhấn mạnh.
Đó cũng là lý do một số người gọi những gì đang xảy ra ở thị trấn Nagi là một phép màu. Thậm chí vào tuần trước, tờ Wall Street Journal đưa tin dân số bùng nổ đã khiến Nagi trở thành một điểm đến thu hút khách du lịch. Mọi người bắt đầu đổ xô đến thị trấn này để chứng kiến "phép màu Nagi". Tòa thị chính của thị trấn này đã tính phí các đoàn tham quan 73 USD và thêm 7,3 USD/người.
Nhưng "phép màu Nagi" không phải tự nhiên xảy đến, các chương trình mạng lưới an sinh xã hội - bao gồm các chính sách được thiết kế hướng tới dịch vụ chăm sóc t.rẻ e.m với giá cả phải chăng - đang giúp dân số ở Nagi tăng lên.
Tại thị trấn nhỏ bé này, các bậc phụ huynh chỉ phải trả tối đa 420 USD/tháng cho chi phí dịch vụ trông trẻ ban ngày cho đứa con đầu lòng. Còn với đứa con thứ hai, họ chỉ phải trả nửa giá đó, không quá 210 USD/tháng và chi phí sinh và nuôi con thứ 3 sẽ được miễn phí hoàn toàn.
Năm 2022 chứng kiến lần đầu tiên tỷ lệ sinh xuống dưới mức 800.000 tại Nhật Bản. Ảnh: Reuters
Các gia đình ở Nagi cũng nhận được khoản trợ cấp 1.000 USD/năm cho mỗi đ.ứa t.rẻ nhập học trung học. Ngoài ra, các bậc phụ huynh cũng nhận được khoản thanh toán một lần sau khi sinh con, số t.iền này sẽ tăng gấp đôi khi mỗi đứa con tiếp theo ra đời. Điều này tức là họ sẽ nhận được 879 USD cho lần sinh đầu tiên và khoản thanh toán 3.518 USD cho lần sinh con thứ ba. Thị trấn cũng cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế miễn phí cho tất cả t.rẻ e.m và trợ cấp nhà ở, theo CNN vào năm 2019.
Giới chức Nagi cho biết họ mất 2 thập kỷ để nâng tỷ lệ sinh của thị trấn, đồng thời phải hy sinh một số thứ khác - như giảm các dự án công trình công cộng. Hội đồng thị trấn cũng giảm số thành viên từ 14 xuống còn 10 người.
Ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới, tỷ lệ sinh đã giảm mạnh trong những năm gần đây. Tại Mỹ, tỷ lệ sinh đang giảm dần, mặc dù đã tăng lần đầu tiên sau 7 năm vào năm 2021. Theo giới chuyên gia, một phần nguyên nhân khiến mọi người không sinh con là chi phí nuôi dạy trẻ tăng cao. Và những cặp vợ chồng trẻ muốn có con thường không chi trả được những khoản chi phí này.
Nhưng đó không phải là xu hướng ở Nagi. Cư dân thị trấn nói cho biết những phụ nữ lớn t.uổi tại thị trấn sẵn lòng giúp đỡ trông nom t.rẻ e.m với mức chi phí nhỏ.
Cô Nozomi Sakaino, mẹ của ba đ.ứa t.rẻ, cho biết: "Ở Nagi, các bà mẹ giống như mẹ của tất cả mọi người. Chúng tôi chăm sóc con cái của nhau."
Dù vẫn có số ca t.ử v.ong nhiều hơn số ca sinh nở mỗi năm, nhưng Nagi đang cố gắng giữ cho dân số ổn định bằng cách thu hút các cặp vợ chồng trẻ. Một chính sách kéo dài từ nay đến cuối tháng 3 sẽ cung cấp 4.400 USD cho các cặp vợ chồng ở độ t.uổi 20 đăng ký kết hôn tại thị trấn và 2.200 USD cho các cặp ở độ t.uổi 30.
Các em bé tham gia cuộc thi bò dành cho trẻ sơ sinh tại Yokohama,ngoại ô Tokyo, Nhật Bản. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Đây chính là mô hình mà Nhật Bản muốn xây dựng ở cấp quốc gia. Trong nhiều năm qua, nước này đã cố gắng khuyến khích các hộ gia đình sinh con với những cam kết tăng t.iền thưởng và phúc lợi.
Giới chức cũng thử nghiệm nhiều chính sách mới để giảm bớt gánh nặng chi phí nuôi con cho người dân. Chẳng hạn, hồi năm 1994, "Kế hoạch Thiên thần" của chính phủ đã cung cấp dịch vụ tư vấn giảm bớt áp lực của việc làm cha mẹ. "Kế hoạch Thiên thần Mới" được sửa đổi nhiều năm sau đó đã chi trả cho các bậc cha mẹ khoảng 280 USD/tháng/đứa trẻ để giúp các bậc cha mẹ trang trải chi phí nuôi dạy trẻ.
Nhưng Nhật Bản vẫn được coi là một trong những quốc gia có chi phí sinh hoạt đắt đỏ nhất thế giới. Dân số thấp kỷ lục cho thấy các biện pháp trước đây vẫn chưa đủ. Tính đến năm 2020, GoBankingRates xác định rằng chi phí sinh hoạt ở Nhật Bản đắt thứ 8 trên thế giới, cao hơn cả Mỹ, Anh và Hàn Quốc.
Ngoài ra, tình trạng người dân di cư từ nông thôn ra thành thị ngày càng tăng cũng đang làm trầm trọng thêm tình hình ở Nhật Bản. Quốc gia này hiện có trên 93% dân số sống ở thành thị. Không gian chật chội cùng với chi phí sinh hoạt cao khiến các hộ gia đình gặp khó khăn hơn trong việc chăm sóc t.rẻ e.m.
Chính sách an sinh xã hội hấp dẫn của Nagi dành cho các gia đình có t.rẻ e.m, tương tự các chương trình ngắn hạn ở Mỹ, đã giúp giảm bớt gánh nặng chăm sóc trẻ trong những năm gần đây. Chẳng hạn, trong nửa cuối năm 2021, hàng triệu gia đình đã nhận được thẻ tín dụng thuế dành cho t.rẻ e.m hàng tháng, giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho các bậc phụ huynh thuộc tầng lớp trung lưu và đang đi làm.
Và các quốc gia khác đang học hỏi kinh nghiệm từ Nagi. Ông Kang Mu-seung, quan chức Hàn Quốc đến thăm Nagi, chia sẻ với tờ Wall Street Journal: "Chúng tôi cũng muốn đưa ra những chính sách tương tự thị trấn màu nhiệm này".
Nhật Bản: Thủ tướng Kishida cảnh báo về 'ngưỡng cửa tồn vong' khi dân số liên tục giảm Tokyo đã đ.ánh hồi chuông cảnh tỉnh cảnh báo mức sinh chỉ bằng một nửa số người t.ử v.ong trong năm qua. Năm 2022 chứng kiến lần đầu tiên tỷ lệ sinh xuống dưới mức 800.000 tại Nhật Bản. Ảnh: Reuters Theo bà Masako Mori - một cố vấn cho Thủ tướng Fumio Kishida, Nhật Bản sẽ tiêu tan nếu như tình trạng...