Nhân loại vừa ‘tóm được’ luồng ánh sáng bí ẩn và mạnh nhất truyền từ vũ trụ

Sự kiện bùng phát tia gamma ( GRB ), dạng bùng nổ điện từ phóng thích năng lượng mạnh nhất trên toàn vũ trụ, vừa được các kính viễn vọng trái đất ghi nhận hôm 9.10.

Nhân loại vừa 'tóm được' luồng ánh sáng bí ẩn và mạnh nhất truyền từ vũ trụ - Hình 1

Mô phỏng một đợt bùng nổ tia gamma NASA, ESA

Vào thập niên 1960, các vệ tinh quân sự Mỹ tình cờ phát hiện những luồng ánh sáng phóng thích năng lượng vô cùng mạnh mẽ đến từ vũ trụ. Họ gọi là các đợt bùng nổ tia gamma (GRB).

Đây là hiện tượng nhiều khả năng sản sinh trong quá trình các ngôi sao khổng lồ kết thúc cuộc đời bằng một vụ nổ kinh thiên động địa và chuyển thành hố đen . Hoặc GRB cũng có thể ra đời khi các sao neutron va chạm với nhau.

Trong vòng vài giây, những vụ nổ này phóng thích năng lượng tương đương với mặt trời tạo ra trong suốt 10 tỉ năm đời sống, theo Space.com hôm 14.10.

Được đặt tên GRB221009A, luồng ánh sáng được phát hiện hôm 9.10 là đợt bùng phát năng lượng mạnh nhất từ trước đến nay, phóng thích 18 teraelectronvolt năng lượng. Các nhà khoa học vẫn đang phân tích những số đo, nhưng nếu được xác nhận, đây là vụ nổ GRB đầu tiên vượt ngưỡng 10 teraelectronvolt.

Video đang HOT

Bên cạnh đó, kết quả đo đạc cho thấy luồng ánh sáng trên truyền đến trái đất từ địa điểm cách địa cầu khoảng 2,4 tỉ năm ánh sáng. Đây cũng là sự kiện GRB phát hiện gần trái đất nhất từ trước đến nay, gần gấp 20 lần so với các sự kiện GRB khác.

Dù GRB221009A vẫn nằm trong khoảng cách an toàn đối với trái đất, một sự kiện gần hơn, chẳng hạn cách vài ngàn năm ánh sáng, có thể tước bỏ tầng ozone bảo vệ địa cầu và kích hoạt cơ chế hủy diệt hàng loạt trên bề mặt hành tinh của chúng ta.

Trên thực tế, các nhà khoa học cho rằng một trong những sự kiện tuyệt chủng hàng loạt lớn nhất trong lịch sử trái đất , diễn ra khoảng 450 triệu năm trước, có thể xuất phát từ vụ nổ GRB ở khoảng cách gần, theo Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA).

Cái chết của các hố đen

Dù đến nay vẫn chưa ai dám khẳng định hố đen sẽ biến mất như thế nào, các nhà nghiên cứu mới đây cho rằng hố đen có lẽ kết thúc vận mệnh khác với suy đoán trước đây của giới thiên văn học.

Cái chết của các hố đen - Hình 1

Mô phỏng đồ họa về một siêu hố đen ESO/M. KORNMESSER

Kể từ khi nhà vật lý - lý thuyết người Anh Stephen Hawking phát hiện hố đen xảy ra hiện tượng "bốc hơi", giới chuyên gia mới biết được hố đen cũng có thể tan biến trong vũ trụ. Tuy nhiên, sự hiểu biết của nhân loại về lực hấp dẫn và cơ lượng tử vẫn chưa đủ để mô tả thời khắc cuối cùng của một hố đen.

Giờ đây, nghiên cứu mới đã đưa ra giả thuyết mới về cái chết có thể của hố đen, theo trang Space.com.

Tầm quan trọng của lý thuyết Hawking

Vào thập niên 1970, giáo sư Hawking vận dụng ngôn ngữ của cơ lượng tử để tìm hiểu chuyện gì xảy ra gần ranh giới của hố đen, còn gọi là chân trời sự kiện. Trong đó, chân trời sự kiện là ranh giới mà vận tốc thoát của hố đen lớn hơn vận tốc ánh sáng. Đây là mặt ranh giới ảo với kích thước hạn chế bao quanh hố đen. Tại đây, bất kỳ dạng vật chất nào khi rơi vào đều sẽ biến mất vĩnh viễn khỏi vũ trụ.

Trong quá trình phân tích, ông phát hiện sự tương tác kỳ lạ giữa các trường lượng tử của vũ trụ và ranh giới một chiều của chân trời sự kiện cho phép năng lượng mở ra một con đường có thể thoát khỏi hố đen. Năng lượng này tồn tại dưới dạng một luồng bức xạ di chuyển chậm nhưng ổn định, và những hạt này được đặt tên bức xạ Hawking. Hay nói cách khác, bức xạ Hawking là bức xạ của vật thể đen được dự đoán thoát khỏi hố đen do hiệu ứng lượng tử gần chân trời sự kiện.

Với năng lượng thất thoát dần, theo thời gian hố đen mất đi khối lượng và co lại. Đến thời điểm nó biến mất khỏi vũ trụ. Và các chuyên gia đang nỗ lực tìm hiểu chuyện gì xảy ra vào thời điểm cáo chung của hố đen.

Cái chết của các hố đen - Hình 2

Các nhà nghiên cứu tìm cách lý giải cái chết của hố đen PHYS.ORG

Giả thuyết về thời khắc tử vong

Khi bốc hơi, hố đen cứ nhỏ dần và chân trời sự kiện bị kéo sát điểm kỳ dị. Vào những thời khắc cuối cùng của đời sống một hố đen, lực hấp dẫn mạnh đến đỉnh điểm, trong khi hố đen chỉ còn lại ở kích thước quá nhỏ. Với kiến thức bị giới hạn, giới chuyên gia vẫn chưa thể mô tả chi tiết về thời khắc tử vong của hố đen. Vì thế, các nhà vật lý thiên văn đang nỗ lực xây dựng một giả thuyết khả dĩ hơn về lực hấp dẫn để có thể giải quyết vấn đề trên.

Hiện có nhiều ứng viên cho thuyết hấp dẫn lượng tử, với lý thuyết dây (string theory) được cho có sức thuyết phục nhất tính đến thời điểm hiện tại. Lý thuyết dây là một thuyết hấp dẫn lượng tử, được xây dựng với mục đích thống nhất tất cả các hạt cơ bản cùng các lực cơ bản của tự nhiên, ngay cả lực hấp dẫn. Các nhà vật lý - lý thuyết hiện đại kỳ vọng lý thuyết này có thể tìm ra lời giải cho những câu hỏi như hiệu ứng lượng tử tại các hố đen, cũng như tại các điểm kỳ dị.

Gần đây, một đội ngũ nghiên cứu đã trình bày lý thuyết gọi là lực hấp dẫn Einstein-dilaton-Gauss-Bonnet, với hy vọng có thể điều tra những giai đoạn cuối cùng của các hố đen. Dù vấp phải hạn chế, lý thuyết mới vẫn cho phép nhóm chuyên gia hình dung được điều gì có thể xảy ra cho hố đen vào thời điểm tử vong.

Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của lực hấp dẫn Einstein-dilaton-Gauss-Bonnet là các hố đen có khối lượng tối thiểu. Từ đó, các nhà nghiên cứu có thể phân tích chuyện gì xảy ra khi một hố đen bị bốc hơi và thu nhỏ đến ngưỡng tối thiểu.

Tùy vào quá trình tiến hóa của các hố đen, hố đen có thể bị thu nhỏ đến mức chỉ còn ở hình dạng một hạt vi mô. Hạt vi mô này lại không có chân trời sự kiện, nên theo lý thuyết con người có thể điều khiển phi thường đến tận nơi và thu thập hạt này.

Một khả năng khác là hố đen đạt đến mức khối lượng tối thiểu, mất đi chân trời sự kiện nhưng vẫn duy trì được điểm kỳ dị. Đây là dạng không thể tồn tại dựa trên thuyết tương đối rộng, nhưng nếu có thật, hiện tượng này có thể mở ra hướng nghiên cứu mới cho lĩnh vực hấp dẫn lượng tử.

Các nỗ lực nghiên cứu về đề tài này hiện tiếp tục thu hút sự tham gia của nhiều nhà vật lý lý thuyết trên thế giới.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Hành khách giận dữ tố hãng hàng không 'để điều hòa lạnh như tủ đá để bán chăn'Hành khách giận dữ tố hãng hàng không 'để điều hòa lạnh như tủ đá để bán chăn'
19:48:08 29/08/2025
Chàng trai 23 tuổi yêu say đắm bà cụ 80 tuổi, khẳng định người yêu rất trẻ đẹpChàng trai 23 tuổi yêu say đắm bà cụ 80 tuổi, khẳng định người yêu rất trẻ đẹp
14:49:31 29/08/2025
Người cha vướng vòng lao lý vì con gái 21 tuổi bí mật cưới cụ ông 70Người cha vướng vòng lao lý vì con gái 21 tuổi bí mật cưới cụ ông 70
17:41:13 28/08/2025
Kính viễn vọng James Webb ghi lại cảnh va chạm thiên hà dữ dộiKính viễn vọng James Webb ghi lại cảnh va chạm thiên hà dữ dội
19:35:31 28/08/2025
Căn nhà mỏng nhất hành tinh, bên ngoài như 1 trò đùa nhưng bên trong gây sốcCăn nhà mỏng nhất hành tinh, bên ngoài như 1 trò đùa nhưng bên trong gây sốc
17:45:57 28/08/2025
Bên trong khách sạn bị bỏ hoang ma quái nhất Nhật BảnBên trong khách sạn bị bỏ hoang ma quái nhất Nhật Bản
14:47:03 29/08/2025
Bộ trưởng Giao thông Thổ Nhĩ kỳ bị phạt vì lái xe quá tốc độBộ trưởng Giao thông Thổ Nhĩ kỳ bị phạt vì lái xe quá tốc độ
07:49:09 28/08/2025
Bi hài '2 con dê qua cầu' phiên bản tài xế: Giằng co 4 giờ không ai tránh đườngBi hài '2 con dê qua cầu' phiên bản tài xế: Giằng co 4 giờ không ai tránh đường
14:47:01 29/08/2025

Tin đang nóng

Nữ NSND giàu bậc nhất làng cải lương lần đầu công khai có chồng, ở biệt thự như cung điện, đi Roll RoyceNữ NSND giàu bậc nhất làng cải lương lần đầu công khai có chồng, ở biệt thự như cung điện, đi Roll Royce
23:14:58 29/08/2025
Bắt khẩn cấp "bầu" Đoan, Chủ tịch Tập đoàn bất động sản ở Thanh HóaBắt khẩn cấp "bầu" Đoan, Chủ tịch Tập đoàn bất động sản ở Thanh Hóa
00:05:31 30/08/2025
Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga bị bắtCục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga bị bắt
23:11:15 29/08/2025
1 mỹ nhân showbiz xoá trắng tài khoản MXH, biến mất 6 tháng qua để sinh con cho bạn trai thiếu gia?1 mỹ nhân showbiz xoá trắng tài khoản MXH, biến mất 6 tháng qua để sinh con cho bạn trai thiếu gia?
00:13:28 30/08/2025
Tạ Đình Phong cưng chiều con trai cả, ngó lơ cậu út?Tạ Đình Phong cưng chiều con trai cả, ngó lơ cậu út?
23:11:40 29/08/2025
Bị gia đình người yêu chối bỏ, chị tôi đưa ra quyết định không thể ngờ tớiBị gia đình người yêu chối bỏ, chị tôi đưa ra quyết định không thể ngờ tới
21:31:55 29/08/2025
Bà Paetongtarn lên tiếng sau khi bị phế truất chức Thủ tướng Thái LanBà Paetongtarn lên tiếng sau khi bị phế truất chức Thủ tướng Thái Lan
22:56:07 29/08/2025
Thấy cháu gắp miếng đùi gà, mẹ chồng làm một việc khiến tôi ứa nước mắtThấy cháu gắp miếng đùi gà, mẹ chồng làm một việc khiến tôi ứa nước mắt
00:03:18 30/08/2025

Tin mới nhất

Xe tự hành Perseverance của NASA phát hiện "mũ bảo hiểm" bí ẩn trên Sao Hỏa

Xe tự hành Perseverance của NASA phát hiện "mũ bảo hiểm" bí ẩn trên Sao Hỏa

19:30:09 28/08/2025
Hành tinh Đỏ không ngừng gây bất ngờ với những hình dạng đá kỳ lạ, và mới đây, xe tự hành Perseverance đã bổ sung một vật thể bí ẩn khác: tảng đá trông hệt như một chiếc mũ bảo hiểm thời Trung cổ.
10 phương tiện giao thông kỳ lạ nhất hành tinh

10 phương tiện giao thông kỳ lạ nhất hành tinh

08:52:19 28/08/2025
Với những phương tiện này, du khách có thể khám phá những cách di chuyển độc đáo, đưa hành trình từ điểm A đến điểm B trở thành trải nghiệm đáng nhớ.
Khoảnh khắc ngoạn mục: Loài cá đắt nhất thế giới trở lại

Khoảnh khắc ngoạn mục: Loài cá đắt nhất thế giới trở lại

16:48:44 27/08/2025
Cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương, một trong những loài cá đắt nhất thế giới đã quay lại vùng biển nước Anh và được nhiếp ảnh gia ghi lại khoảnh khắc săn mồi.
Dân mạng rần rần trước khoảnh khắc sét xanh cực hiếm rực sáng trên bầu trời

Dân mạng rần rần trước khoảnh khắc sét xanh cực hiếm rực sáng trên bầu trời

15:08:30 27/08/2025
Một nhiếp ảnh gia đã may mắn ghi lại được hiện tượng sét xanh cực hiếm bất ngờ xuất hiện trên bầu trời TP Lục Phong ở Sán Vĩ, tỉnh Quảng Đông.
Tàu NASA vô tình đem về thứ không thuộc về hệ Mặt Trời

Tàu NASA vô tình đem về thứ không thuộc về hệ Mặt Trời

14:26:54 27/08/2025
Một trong những vật thể có khả năng gây nguy hiểm cho Trái Đất vừa hé lộ bí mật mới, thông qua mẫu vật tàu NASA thả xuống năm 2023.
Bức ảnh năm 1941 gây "sốt": Chi tiết lạ làm dấy lên giả thuyết du hành thời gian, chuyên gia nói gì?

Bức ảnh năm 1941 gây "sốt": Chi tiết lạ làm dấy lên giả thuyết du hành thời gian, chuyên gia nói gì?

14:23:34 27/08/2025
Theo The Sun, một bức ảnh đen trắng chụp trước rạp chiếu phim ở khu South Side (Chicago, Mỹ) năm 1941 đang khiến cộng đồng mạng sôi sục
Lấy vợ 39 tuổi, tài xế 27 tuổi bỗng có 4 người con, 4 cháu ngoại, mỗi ngày làm việc cật lực để nuôi 11 người

Lấy vợ 39 tuổi, tài xế 27 tuổi bỗng có 4 người con, 4 cháu ngoại, mỗi ngày làm việc cật lực để nuôi 11 người

14:23:22 27/08/2025
Mới 27 tuổi, chàng trai trẻ vừa là cha dượng vừa là ông dượng, làm việc cật lực để nuôi gia đình 11 người sống chung dưới một mái nhà.
Chuột khổng lồ dài nửa mét tràn ngập Anh quốc báo hiệu mùa đông kinh hoàng

Chuột khổng lồ dài nửa mét tràn ngập Anh quốc báo hiệu mùa đông kinh hoàng

18:08:17 26/08/2025
Người dân nước Anh được cảnh báo sẽ đối mặt với đại dịch chuột mùa đông khi thợ săn báo bắt những con dài hơn 50,8 cm.
Loài vật kỳ dị bậc nhất thế giới, có thể nhìn xuyên thấu cơ quan nội tạng bên trong

Loài vật kỳ dị bậc nhất thế giới, có thể nhìn xuyên thấu cơ quan nội tạng bên trong

15:45:53 26/08/2025
Giữa những tán lá xanh mướt của khu rừng mưa nhiệt đới Trung và Nam Mỹ ẩn chứa một sinh vật nhỏ bé với vẻ ngoài độc đáo đến kinh ngạc
Đang đi dạo, bỗng phát hiện cảnh tượng nổi da gà chàng trai chạy như "tên bắn"

Đang đi dạo, bỗng phát hiện cảnh tượng nổi da gà chàng trai chạy như "tên bắn"

14:35:55 26/08/2025
Chàng trai đang di chuyển trên đường làng thì bất ngờ con bò từ phía sau lao đến như tên bắn. Nhận thấy tình huống nguy hiểm, anh lập tức bỏ chạy thục mạng.
Du khách hoảng loạn rời bãi biển vì phát hiện thứ đáng sợ trôi dạt vào bờ

Du khách hoảng loạn rời bãi biển vì phát hiện thứ đáng sợ trôi dạt vào bờ

14:34:52 26/08/2025
Những người tắm nắng tại một bãi biển nổi tiếng ở Ý đã phải hoảng hốt rời đi sau khi hàng chục xác chuột trôi dạt vào bờ.
Phát hiện cá mập màu cam "có một không hai" khiến giới khoa học kinh ngạc

Phát hiện cá mập màu cam "có một không hai" khiến giới khoa học kinh ngạc

20:39:49 25/08/2025
Khám phá bất ngờ này không chỉ gây chú ý trên mạng xã hội mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng thích nghi và tiến hóa của loài cá mập.

Có thể bạn quan tâm

Món này ngon "tuyệt cú mèo": Nấu vừa nhanh lại tươi mềm, húp một ngụm nước dùng là cả nhà thích mê

Món này ngon "tuyệt cú mèo": Nấu vừa nhanh lại tươi mềm, húp một ngụm nước dùng là cả nhà thích mê

Ẩm thực

06:25:32 30/08/2025
Dưới đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu công thức làm món nấm... thịt ba chỉ bò. Thịt vừa tươi vừa mềm, nước dùng cũng rất hợp để ăn kèm với cơm.
Volvo XC70 có thể di chuyển hơn 1200km sau một lần sạc

Volvo XC70 có thể di chuyển hơn 1200km sau một lần sạc

Ôtô

06:24:13 30/08/2025
Tính thể thao được thể hiện qua cửa kính không viền. Ở phía sau, cụm đèn hậu Viking Axe cổ điển của Volvo đã trở lại. Các dải đèn dọc kết hợp với đèn hậu góc hình chữ C được thiết kế để tạo điểm nhấn nổi bật khi sáng lên.
Chưa thấy hoàng đế nào cỡ này: Khoác long bào như mặc hàng Taobao giá rẻ, visual trời ban cũng vô phương cứu chữa!

Chưa thấy hoàng đế nào cỡ này: Khoác long bào như mặc hàng Taobao giá rẻ, visual trời ban cũng vô phương cứu chữa!

Hậu trường phim

06:22:46 30/08/2025
Dù mặc long bào trên người, thế nhưng Trần Triết Viễn lại giống như đang mặc đồ Taobao giá rẻ, trông không hề toát lên khí chất của một vị quân vương.
Quân đội Israel tuyên bố thành phố Gaza là 'khu vực chiến sự toàn diện'

Quân đội Israel tuyên bố thành phố Gaza là 'khu vực chiến sự toàn diện'

Thế giới

05:56:10 30/08/2025
IDF cũng thông báo chấm dứt các lệnh ngừng bắn tạm thời trong khung giờ từ 10h đến 20h tại thành phố Gaza - thời gian vốn được dùng để đưa lương thực và hàng cứu trợ vào khu vực này.
Dinh dưỡng hợp lý phòng bệnh không lây nhiễm cho trẻ miền núi

Dinh dưỡng hợp lý phòng bệnh không lây nhiễm cho trẻ miền núi

Sức khỏe

04:53:07 30/08/2025
Các buổi sinh hoạt cộng đồng, bữa ăn mẫu tại thôn bản là cơ hội để bà mẹ và trẻ học cách lựa chọn, chế biến thực phẩm hợp lý. Khi thói quen dinh dưỡng được xây dựng sớm, trẻ sẽ có nền tảng vững chắc để phòng tránh bệnh mạn tính trong su...
Phạt tù người đàn ông sản xuất gần 2,5 tấn giá đỗ ngậm "nước kẹo"

Phạt tù người đàn ông sản xuất gần 2,5 tấn giá đỗ ngậm "nước kẹo"

Pháp luật

00:39:08 30/08/2025
Nguyễn Văn Hướng pha nước kẹo với nước lã rồi tưới vào lu ủ giá. Bằng cách này, anh ta rút ngắn thời gian ủ 1-2 ngày so với cách sản xuất giá đỗ truyền thống.
3 em bé "bí ẩn" nhất Vbiz: Con của cặp Anh trai - Chị đẹp mới xuất hiện đúng 1 lần, có bé chưa từng lộ mặt suốt 10 năm

3 em bé "bí ẩn" nhất Vbiz: Con của cặp Anh trai - Chị đẹp mới xuất hiện đúng 1 lần, có bé chưa từng lộ mặt suốt 10 năm

Sao việt

00:18:13 30/08/2025
Nếu như nhiều nghệ sĩ thoải mái chia sẻ từng khoảnh khắc lớn khôn của con, thậm chí lập hẳn fanpage cho bé ngay từ khi lọt lòng, thì cũng có những cặp đôi lại chọn cách giữ kín tuyệt đối.
"Hố tử thần' sâu không thấy đáy đột ngột xuất hiện giữa sân, cả nhà hoảng hốt

"Hố tử thần' sâu không thấy đáy đột ngột xuất hiện giữa sân, cả nhà hoảng hốt

Tin nổi bật

00:10:34 30/08/2025
Hố tử thần bất ngờ xuất hiện sau nhiều ngày mưa đã khiến 1 gia đình tại Lạng Sơn phải di chuyển người và đồ đạc tới nơi an toàn.
Ai trả đĩa bay cho mỹ nam này về hành tinh mẹ đi: Đẹp lồng lộng mà yêu đương kỳ cục, nhìn mặt thấy ghét

Ai trả đĩa bay cho mỹ nam này về hành tinh mẹ đi: Đẹp lồng lộng mà yêu đương kỳ cục, nhìn mặt thấy ghét

Phim châu á

23:39:50 29/08/2025
Trong số các bộ phim ngôn tình Trung Quốc đang chiếu ở thời điểm hiện tại, Hiến Ngư là cái tên được khán giả yêu thích nhất.
'Bịt mắt bắt nai' công bố ra rạp tháng 9, hé lộ poster ngập drama và hứa hẹn twist khét lẹt

'Bịt mắt bắt nai' công bố ra rạp tháng 9, hé lộ poster ngập drama và hứa hẹn twist khét lẹt

Phim việt

23:19:20 29/08/2025
Ấn định lịch khởi chiếu 26/9/2025 tại rạp, phim điện ảnh Bịt mắt bắt nai của đạo diễn Hoàng Thơ tung ra poster đầu tiên với tagline nhiều ẩn ý, báo hiệu câu chuyện ngập drama và twist
Tình cũ Thành Long cắt đứt với con gái, sống lẻ bóng ở tuổi 53

Tình cũ Thành Long cắt đứt với con gái, sống lẻ bóng ở tuổi 53

Sao châu á

22:42:58 29/08/2025
Trải qua nhiều sóng gió, Ngô Ỷ Lợi muốn sống cho bản thân, không quan tâm những bình luận tiêu cực nhắm vào mình.